Question

Difficulty: MediumBağımlılık Teorisi

Bağımlılık Teorisi savunucuları, ana akım Modernleşme Kuramlarının "az gelişmişlik" (underdevelopment) olgusunu kalkınma sürecinde bir "başlangıç noktası" veya "gecikmiş bir aşama" olarak görmesini reddederler. Bu çerçevede, Bağımlılık Teorisi'ne göre az gelişmişliğin temel niteliği aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Ülkelerin geleneksel toplumsal yapılardan rasyonel ekonomik modellere geçiş sürecinde yaşadıkları geçici kurumsal yetersizliklerdir.
  2. B
    Küresel ekonomideki aktörlerin karşılıklı bağımlılık (interdependence) ilişkileri içine girerek askeri gücün önemini azaltmasıdır.
  3. Küresel kapitalist sistemin tarihsel işleyişi içerisinde artı değerin çevre ülkelerden merkeze aktarılmasıyla oluşan yapısal bir bağımlılık ilişkisidir.Answer
  4. D
    Dünya sisteminde "yarı-çevre" kategorisinin varlığı sayesinde sistemin istikrarının sağlanması ve sınıfsal çelişkilerin yumuşatılmasıdır.
  5. E
    Uluslararası sistemin anarşik yapısı nedeniyle devletlerin iş birliğinden kaçınıp sadece kendi ulusal çıkarlarını maksimize etmeye çalışmalarıdır.

Answer

Küresel kapitalist sistemin tarihsel işleyişi içerisinde artı değerin çevre ülkelerden merkeze aktarılmasıyla oluşan yapısal bir bağımlılık ilişkisidir.
Bağımlılık Teorisi'ne göre az gelişmişlik, kalkınmanın bir aşaması değil; küresel kapitalist sistemin bir sonucu olarak ortaya çıkan yapısal bir durumdur. Raul Prebisch ve Andre Gunder Frank gibi düşünürlere göre merkez (gelişmiş) ülkelerin kalkınması, çevre (az gelişmiş) ülkelerin sistematik olarak sömürülmesine ve artı değerin merkeze transfer edilmesine dayanır. Bu nedenle doğru yanıt, küresel sistemdeki bu yapısal bağımlılık ilişkisini vurgulayan seçenektir.

Step-by-Step Solution

1
Modernleşme Kuramı ve Bağımlılık Teorisi arasındaki temel farkı belirle.
Modernleşme Kuramı az gelişmişliği içsel ve geçici bir 'safha' olarak görürken, Bağımlılık Teorisi bunu dışsal ve kalıcı bir 'yapı' olarak görür.
Soruda Modernleşme Kuramı'nın reddedilen 'aşama' vurgusuna karşı Bağımlılık Teorisi'nin tanımı sorulmaktadır.
2
Bağımlılık Teorisi'nin 'merkez-çevre' ilişkisini analiz et.
Çevre ülkeler hammadde ve ucuz işgücü sağlar, merkez ülkeler ise yüksek teknolojili ürünler satarak artı değeri kendilerine transfer eder.
Bu eşitsiz mübadele (unequal exchange), az gelişmişliğin temel nedenidir.

Key Concept

Az Gelişmişliğin Yapısal Karakteri
Rate this question