Examkin

Question

Difficulty: Hardİsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

Uluslararası Hukuk Komisyonunun (UHK) Devletin Uluslararası Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeleri uyarınca, bir ülkede meydana gelen aşağıdaki olaylar dizisi uluslararası bir merci tarafından incelenmektedir:

I. Devletin resmî güvenlik güçlerine mensup bir birliğin, üniformalı olarak görev başındayken üstlerinin kesin talimatlarına aykırı hareket ederek (yetkilerini aşarak) yabancı bir diplomata haksız muamelede bulunması.
II. Devletin herhangi bir teşviki, yönlendirmesi veya güvenlik zafiyeti (ihmali) olmaksızın, tamamen kendi başlarına hareket eden bir grup sivilin yabancı bir şirketin tesislerine zarar vermesi.
III. Mevcut anayasal düzeni yıkmak amacıyla silahlı faaliyete girişen bir isyancı grubun, çatışmalar sırasında uluslararası hukuku ihlal etmesi ve bu grubun aylar sonra devlet güçlerince tamamen yenilgiye uğratılması.
IV. Bağımsızlık talebiyle ayaklanan başka bir silahlı hareketin, yabancı ülke vatandaşlarına zarar verdikten sonra başarıya ulaşarak o bölgede yeni ve bağımsız bir devlet kurması.

Bu senaryodaki eylemlerin uluslararası hukuk bağlamında isnadiyeti (atıf yapılması) ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. I numaralı olaydaki fiiller görevlilerin yetki aşımına (ultra vires) rağmen mevcut devlete isnat edilirken; IV numaralı olaydaki isyancıların fiilleri, hareketin başarıya ulaşıp yeni devlet kurması sebebiyle bu yeni kurulan devlete isnat olunur.Answer
  2. B
    I numaralı olayda güvenlik güçleri emirlere aykırı hareket ettiği için fiilleri devlete atfedilemez; buna karşın III numaralı olaydaki başarısız isyancıların tüm fiilleri mutlak surette mevcut devlete isnat edilir.
  3. C
    II numaralı olaydaki sivil eylemler zarar görenin yabancı olması sebebiyle devletin kusursuz sorumluluğu kapsamında devlete isnat edilir; I numaralı olay ise devletin emri olmadığı için sadece kişisel cezai sorumluluk doğurur.
  4. D
    III numaralı olayda isyancı hareket bertaraf edildiğinden eylemleri devlete isnat edilemez; ancak IV numaralı olaydaki fiiller, hareket başarıya ulaşsa dahi eylemin yapıldığı tarihteki asıl devlete isnat edilmeye devam eder.
  5. E
    Yalnızca resmî talimatla yapılan fiiller devlete atfedilebileceğinden I numaralı olay devlete isnat edilemez; II ve III numaralı olaylardaki fiiller ise devletin ülkesel egemenliği gereği doğrudan devlete isnat edilir.

Answer

Doğru seçenek, yetki aşımı durumunda dahi devlet organının fiilinin devlete isnat edileceğini ve başarılı olup yeni devlet kuran isyancı hareketin fiillerinin bu yeni devlete isnat olunacağını belirten ifadedir.
Devletin uluslararası sorumluluğunun doğabilmesi için hukuka aykırı fiilin devlete isnat edilebilmesi gerekir. UHK Taslak Maddeleri Madde 7 gereğince, devletin bir organı veya görevlisi resmî sıfatıyla hareket ederken yetkisini aşsa (ultra vires) veya talimatlara aykırı davransa bile fiili devlete isnat edilir (I. olay). Madde 10(2) gereğince ise, bir devletin ülkesinin bir bölümünde veya yetkisi altındaki bir ülkede yeni bir devlet kurmayı başaran bir hareketin fiilleri uluslararası hukuk uyarınca o yeni devletin fiili sayılır (IV. olay). Bu nedenle, hem ultra vires fiillerin mevcut devlete, hem de başarıya ulaşıp yeni devlet kuran isyancıların fiillerinin yeni devlete isnat edileceğini ifade eden seçenek doğru yanıtı vermektedir.

Step-by-Step Solution

1
I numaralı olayın UHK Taslak Maddeleri kapsamındaki durumunu analiz et.
Jandarmaların yetkilerini aşması (ultra vires) durumu mevcuttur. UHK Madde 7'ye göre, devlet organı resmi sıfatıyla hareket ediyorsa, talimatlara aykırı davransa bile fiil devlete isnat edilir.
Devletin uluslararası alanda kendi organlarının eylemlerinden, yetki aşımı durumunda dahi sorumlu tutulması uluslararası hukukun güvenilirliği için esastır.
2
II numaralı olaydaki sivil eylemleri değerlendir.
Devletin herhangi bir kusuru (ihmali) olmadığından, UHK Madde 8 ve 11 uyarınca özel kişilerin fiilleri devlete isnat edilmez.
Devletin sorumluluğunun doğması için fiilin devlete atfedilebilir olması gerekir; salt ülkesinde gerçekleşmesi yeterli değildir.
3
III numaralı olaydaki başarısız isyancı hareketin fiillerini değerlendir.
UHK Madde 10 bağlamında, başarısızlıkla sonuçlanan isyancı hareketlerin fiilleri prensip olarak devlete isnat edilmez.
Devletin kontrolü dışında olan ve devlete karşı savaşan bir grubun eylemlerinden mevcut devletin sorumlu tutulması hukuken makul değildir.
4
IV numaralı olaydaki başarılı isyancı hareketin (yeni devlet kuran) fiillerini analiz et.
UHK Madde 10(2)'ye göre, yeni bir devlet kurmayı başaran isyancı veya diğer hareketlerin fiilleri uluslararası hukuk uyarınca o yeni devletin fiili sayılır.
Yeni devlet, isyancı hareketin kurumsal devamı niteliğindedir.

Key Concept

İsnadiyet (Atıf) Kuralları
Rate this question

Topics

İsnadiyet (Atıf) Kuralları ve Sorumluluğun Doğması

More questions from this topic