Bir devletin emniyet güçlerine bağlı bir birim, üst makamlardan gelen "şiddete başvurulmaması" yönündeki kesin ve yazılı talimatlara açıkça aykırı hareket ederek, bir yabancı devletin konsolosluk binasına girmiş ve maddi zarara yol açmıştır. Aynı dönemde ülkede faaliyet gösteren ve mevcut hükümeti devirmeyi amaçlayan ancak sonunda ordu tarafından tamamen bastırılan bir isyancı grup da yabancı bir şirketin tesislerini tahrip etmiştir.
2001 tarihli "Devletin Uluslararası Haksız Fiillerinden Kaynaklanan Sorumluluğuna İlişkin Taslak Maddeler" (ILC) hükümleri dikkate alındığında, bu fiillerin devlete isnat edilebilirliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Emniyet biriminin fiili yetki aşımı (ultra vires) olsa dahi resmi sıfatla hareket edildiği için devlete isnat edilir; ancak başarısızlıkla sonuçlanan isyancı grubun fiilleri devlete isnat edilmez.Answer
- BEmniyet birimi üst makamların talimatlarına aykırı hareket ettiği için bu fiil devlete isnat edilemez; isyancıların fiilleri ise devletin ülkesindeki asayişi sağlayamaması nedeniyle doğrudan devlete isnat edilir.
- Cİsyan bastırılmış olsa bile, isyancı hareketin bir siyasi amacı olması nedeniyle fiilleri devlete isnat edilir; ancak emniyet görevlisinin şahsi kusuru (talimata aykırılık) devleti sorumluluktan kurtarır.
- DHem emniyet biriminin yetki aşımı fiilleri hem de bastırılan isyancı grubun eylemleri, devletin rızası ve bilgisi dışında gerçekleştiği için hiçbir durumda uluslararası sorumluluk doğurmaz.
- EILC Maddeleri uyarınca sadece en üst düzey devlet yetkililerinin fiilleri devlete isnat edilebilir; alt düzey birimlerin ve isyancı grupların fiilleri devletin sorumluluğuna yol açmaz.
Answer
Emniyet görevlisinin yetki aşımı (ultra vires) fiili devlete isnat edilirken, başarısızlıkla sonuçlanan isyancı hareketlerin fiilleri devlete isnat edilmez.
Doğru yanıt, ILC Taslak Maddeleri'nin iki temel kuralını birleştirmektedir: Birincisi, Madde 7 uyarınca bir devlet organı veya kamu gücü kullanmaya yetkili kişi/kuruluş, resmi sıfatla hareket ettiği sürece yetkisini aşsa veya talimatlara aykırı davransa bile bu fiil devlete isnat edilir (ultra vires sorumluluk). İkincisi, Madde 10 uyarınca sadece başarılı olup yeni bir hükümet veya devlet kuran isyan hareketlerinin eylemleri devlete isnat edilir; başarısızlıkla sonuçlanan hareketlerin eylemleri ise kural olarak devlete isnat edilmez.
Step-by-Step Solution
Key Concept
İsnadiyet (Attribution) ve Ultra Vires Eylemler