Liberalizm ve Neoliberalizm
366 questions
Neorealizm ve Neoliberalizm arasındaki "Neo-Neo Tartışması" (Neo-Neo Debate) kapsamında; devletlerin hayatta kalma endişesi, birbirlerine karşı duydukları güvensizlik ve aldatılma korkusu nedeniyle uluslararası iş birliğinin gerçekleştirilmesinin oldukça zor olduğunu ve sağlanan iş birliklerinin ise kırılgan bir yapıya sahip olduğunu savunan teorik yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
Aydınlanma düşüncesinin iyimserliğini miras alan klasik liberal teorisyenler, uluslararası ilişkilerdeki savaş ve çatışma olgusunu aşağıdakilerden hangisi ile ilişkilendirirler?
James Rosenau'nun ulusötesicilik (transnationalism) kuramı çerçevesinde küresel siyaseti analiz ederken kullandığı "türbülans" ve "ikiye bölünmüş dünya" (bifurcated world) kavramları, geleneksel otorite kalıplarının dönüşümüne dayanır. Rosenau’ya göre bu dönüşümün motor gücü olan "beceri devrimi" (skill revolution), bireylerin dünya siyasetindeki konumunu kökten değiştirmiştir. Buna göre, Rosenau’nun yaklaşımı doğrultusunda "beceri devrimi" ile küresel otorite yapısı arasındaki ilişki hakkında yapılabilecek en isabetli değerlendirme aşağıdakilerden hangisidir?
Disiplinin kuruluş yıllarında ( Dünya Savaşı sonrası) barışı koruma misyonuyla hareket eden İdealist (Ütopik Liberal) düşünceye göre, devletler arasındaki çatışmaları sona erdirmenin ve kalıcı bir istikrar sağlamanın en temel yolu aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası sistemin anarşik doğasını kabul etmelerine rağmen neorealistlerden ayrılarak devletler arası işbirliğinin sürdürülebilir olduğunu savunan Neoliberal Kurumsalcılık yaklaşımına göre, uluslararası kurum ve rejimlerin bu işbirliğini kolaylaştırmasındaki temel işlev aşağıdakilerden hangisidir?
Michael Doyle'un 1980'li yıllarda yürüttüğü ampirik çalışmalarla uluslararası ilişkiler disiplininde yeniden merkezî bir konuma taşınan ve teorik temellerini Immanuel Kant'ın anayasal, uluslararası ve kozmopolit hukuk ilkelerinden alan Cumhuriyetçi Liberalizm, devletlerin dış politika davranışlarını rejim türleri üzerinden analiz etmektedir.
Bu teorik yaklaşımın temel varsayımları ve uluslararası ilişkiler literatüründeki bulguları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Neoliberal kurumsalcılık teorisine göre, uluslararası sistemde merkezi bir otorite olmamasına rağmen devletlerin birbirlerine güvenerek iş birliği yapabilmelerini sağlayan en temel kurumsal işlev aşağıdakilerden hangisidir?
İki Savaş Arası Dönem'de () uluslararası ilişkiler düşüncesine yön veren İdealist (Ütopik Liberal) yaklaşım; savaşın engellenmesinde sadece hukuki düzenlemelerin değil, toplumsal bir farkındalığın da belirleyici olduğunu savunmuştur. Bu doğrultuda, Woodrow Wilson ve Norman Angell gibi düşünürlerin vurguladığı "Dünya Kamuoyu" ( ) kavramının savaşın önlenmesindeki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Sosyolojik Liberalizm (Çoğulculuk) yaklaşımına göre uluslararası ilişkiler, sadece devletlerin resmi temsilcileri arasındaki diplomatik temaslarla sınırlı değildir. Karl Deutsch tarafından geliştirilen "İşlemcilik" (Transactionalism) kuramı çerçevesinde, toplumlar arasındaki sosyal iletişimin, kültürel etkileşimin ve bireyler arası işlemlerin yoğunluğu, devletlerin birbirlerine yönelik algılarını ve uluslararası yapının niteliğini dönüştürmektedir.
Buna göre, Sosyolojik Liberalizm yaklaşımı bağlamında, toplumlar arasındaki sosyal iletişimin ve etkileşimin artmasının nihai olarak aşağıdakilerden hangisine zemin hazırlaması beklenir?
Neoliberal kurumsalcılık teorisi çerçevesinde, farklı iş birliği alanlarının (örneğin ticaret ve çevre) kurumsal bir rejim altında birbirine eklemlenmesini ifade eden 'konu bağlantılandırma' (issue linkage) stratejisinin temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?
Dünya Savaşı sonrasında çatışmaların önlenmesi ve dünya barışının kalıcı hale getirilmesi amacıyla ortaya çıkan İdealist (Ütopik Liberal) düşünceye göre; savaşın temel nedeni devletlerin kötü niyetinden ziyade yanlış kurgulanmış kurumsal yapılar ve hukuksuzluktur.
Buna göre İdealist yaklaşım, küresel barışın tesisi için aşağıdakilerden hangisinin öncelikle geliştirilmesi gerektiğini savunmaktadır?
Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından sistemleştirilen Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık (Complex Interdependence) modeli; devlet merkezli realizmin bazı temel kabullerine meydan okumaktadır. Bu modelin öngördüğü sistem yapısında, askeri gücün bir dış politika aracı olarak kullanım alanı ve etkinliği geleneksel yaklaşımlardan farklılaşmaktadır.
Buna göre, Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık modeline göre askeri gücün uluslararası sorunların çözümünde "ikincil" bir araç haline gelmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Klasik liberalizm, uluslararası ilişkileri açıklarken bireylerin kendi aralarında kurdukları ahlaki, hukuki ve rasyonel düzenin devletler seviyesine de teşmil edilebileceğini savunur. Bu yaklaşıma göre, iç siyasette barışı ve istikrarı sağlayan 'toplum sözleşmesi' veya 'hukukun üstünlüğü' gibi kavramlar, devletlerin rasyonel tercihleri aracılığıyla uluslararası alanda da bir düzen kurabilir. Klasik liberalizmin iç siyasetin mantığını uluslararası siyasete yansıtma yöntemine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası ilişkilerde karşılıklı bağımlılık analizi yapılırken, aktörlerin birbirlerinden etkilenme düzeylerini ve güç ilişkilerini ölçmek amacıyla farklı boyutlar kullanılmaktadır. Bir devletin, dış dünyadaki bir değişimden (örneğin küresel bir enerji krizi) ne kadar kısa sürede ve ne ölçüde etkilendiği "duyarlılık" ile ölçülürken; bu devletin söz konusu değişimin yarattığı maliyetleri yeni politikalar geliştirerek veya alternatif kaynaklara yönelerek ne ölçüde telafi edebileceği başka bir kavramla açıklanır. Buna göre, bir aktörün mevcut bağımlılık ilişkisinin kurallarını değiştirmesi veya ilişkiyi tamamen sonlandırması durumunda katlanmak zorunda olduğu kalıcı maliyetlerin büyüklüğünü ve alternatif seçeneklerin yokluğunu ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?
Robert Keohane, uluslararası rejimlerin ve kurumların gelişimiyle birlikte devletlerin etkileşimlerinde "özgül karşılıklılık" (specific reciprocity) anlayışından "yaygın karşılıklılık" (diffuse reciprocity) anlayışına evrildiğini savunur. Buna göre, Neoliberal Kurumsalcılık çerçevesinde "yaygın karşılıklılık" ilkesi aşağıdakilerden hangisiyle tanımlanabilir?
Kurumsal Liberalizm (Neoliberal Kurumsalcılık) teorisine göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı içinde rasyonel egoistler olarak hareket eden devletlerin işbirliği yapmasını zorlaştıran 'Mahkûmlar İkilemi' ( ) gibi yapısal sorunların aşılmasında uluslararası kurumların üstlendiği en kritik işlev aşağıdakilerden hangisidir?
İdealist (Ütopik Liberal) yaklaşıma göre uluslararası toplumun huzurunu bozan çatışmalar, devletlerin rasyonel davranmamasından veya uluslararası hukukun yetersizliğinden kaynaklanmaktadır. İdealistler, Westphalia sisteminin temelini oluşturan ve savaşı kaçınılmaz kılan gizli ittifaklar ile silahlanma rekabetine dayalı "eski diplomasi" yöntemlerini reddederler.
Buna göre, İdealist düşüncenin İki Savaş Arası Dönem'de çatışmaları önlemek ve dünya barışını kurumsallaştırmak için merkezi bir ilke olarak savunduğu, "birine yapılan saldırının tüm sisteme yapılmış sayılması" mantığına dayanan düzenleme aşağıdakilerden hangisidir?
Cumhuriyetçi Liberalizm geleneği içinde yer alan ve Michael Doyle tarafından sistemleştirilen Demokratik Barış Teorisi'ne göre, liberal demokrasilerin birbirleriyle olan ilişkilerinde barışçıl bir tutum sergilemelerini açıklayan 'kurumsal sınırlamalar' (institutional constraints) mekanizması ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Bir araştırmacı, iki devlet arasındaki barışın kalıcı hale gelmesinde sadece resmi diplomatik antlaşmaların yeterli olmadığını; bunun yerine öğrenci değişim programları, turizm faaliyetleri, mesleki derneklerin ortak çalışmaları ve sivil toplum örgütlerinin sınır ötesi etkileşimlerinin belirleyici olduğunu savunmaktadır. Araştırmacıya göre bu tür "toplumdan topluma" (society-to-society) kurulan yoğun bağlar, halklar arasında ortak bir "bizlik duygusu" ve karşılıklı duyarlılık yaratarak savaş ihtimalini ortadan kaldırmaktadır.
Buna göre söz konusu araştırmacının argümanları, aşağıdaki uluslararası ilişkiler yaklaşımlarından hangisinin temel varsayımlarıyla en çok örtüşmektedir?
Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından geliştirilen Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık (Complex Interdependence) kuramına göre, uluslararası ilişkilerde askeri gücün kullanılabilirliğinin sınırlanması ve gündemdeki konular arasında net bir hiyerarşinin bulunmaması, devletlerin dış politika araçlarını ve stratejilerini derinden etkilemektedir.
Buna göre, karmaşık karşılıklı bağımlılık ortamında "konular arası bağlantı kurma" (linkage strategies) faaliyetleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?