Liberalizm ve Neoliberalizm

Karl Deutsch tarafından geliştirilen Sosyolojik Liberalizm yaklaşımına göre, devletlerin kendi bağımsız egemenliklerini korumaya devam ettikleri ancak aralarındaki sorunları şiddete başvurmadan çözmeyi bir alışkanlık haline getirdikleri yapıya "çoğulcu güvenlik topluluğu" denir. Buna göre, bir bölgede çoğulcu güvenlik topluluğunun başarısı için kritik öneme sahip olan "karşılıklı duyarlılık" (mutual responsiveness) kavramı aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

Uluslararası ilişkiler teorisindeki 'Neo-Neo Tartışması' sürecinde Joseph Grieco, neoliberal kurumsalcılığın iş birliği önündeki engelleri 'pazar başarısızlıkları' ($market\ failures$) analojisiyle açıklamasını yetersiz bulur. Grieco'ya göre devletler, sadece hile yapılmasını önleyen kurumsal izleme düzenlemeleriyle ($monitoring$) iş birliğine ikna edilemezler; çünkü anarşik bir yapıda 'bugünün ortağı, yarının potansiyel düşmanıdır'. Bu mantık silsilesi içinde, Neorealist perspektife göre devletlerin iş birliği kararı alırken 'göreli kazanç' ($relative\ gains$) hassasiyeti gütmelerinin altında yatan temel yapısal gerekçe aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu evresini temsil eden İdealist (Ütopik Liberal) yaklaşım; savaşın rasyonel bir tercih olmadığını ve uluslararası hukukun üstünlüğüyle engellenebileceğini ileri sürmüştür. Bu doğrultuda, devletler arası uyuşmazlıklarda "savaşın ulusal bir politika aracı olarak kullanılmasını" hukuken yasaklayan ve barışçı yöntemleri zorunlu kılan 1928 tarihli diplomatik gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası ilişkilerde Sosyolojik Liberalizm’in en önemli temsilcisi olan Karl Deutsch, toplumlar arasındaki fiziki ve sosyal etkileşimlerin (işlemlerin) artmasının, aktörler arasında siyasal bir bütünleşmeye zemin hazırladığını savunur. Deutsch’a göre bu etkileşim süreci, sadece ekonomik bir bağımlılık yaratmakla kalmaz, aynı zamanda aktörlerin birbirlerine karşı tutumlarında köklü bir sosyopsikolojik değişim meydana getirir. Bu kuramsal çerçevede, toplumların birbirlerinin beklentilerini ve ihtiyaçlarını anlama, bunlara şiddet içermeyen yöntemlerle cevap verme kapasitesini ifade eden kavram aşağıdakilerden hangisidir?

Neoliberal kurumsalcılık (kurumsal liberalizm) yaklaşımına göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı değişmese bile rasyonel ve bencil aktörler olan devletler arasında kalıcı işbirliğini mümkün kılan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Sınır ötesi siber suçlarla mücadelede devletler, dijital delillerin toplanması süreçlerindeki teknik standart farklılıkları ve diğer aktörlerin niyetlerine dair duyulan güvensizlik nedeniyle iş birliğine girmekte zorlanabilmektedir. Bu durum, her yeni ikili temas için ayrı bir hukuki ve teknik süreç gerektirerek ortak hareket etmenin maliyetini artırmaktadır. Bu noktada kurulan bir uluslararası rejim, ortak veri protokolleri oluşturarak ve üye devletlerin faaliyetlerini şeffaf bir şekilde raporlayarak bu engelleri aşmayı hedeflemektedir. Neoliberal kurumsalcılık perspektifinden bakıldığında, söz konusu rejimin bu süreçteki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası sistemde devletlerin teknik standartların belirlenmesi veya çevresel kirliliğin önlenmesi gibi alanlarda ortak çıkarları bulunmasına rağmen; her bir anlaşma süreci için gereken yüksek müzakere maliyetleri ve diğer aktörlerin kurallara uyup uymayacağına dair belirsizlikler, devletleri iş birliğinden alıkoyabilmektedir. Neoliberal kurumsalcılık (rasyonel kurumsalcılık) perspektifinden bakıldığında, bu tür bir durumda uluslararası rejimlerin veya örgütlerin üstlendiği temel işlev aşağıdakilerden hangisidir?

Karl Deutsch tarafından geliştirilen Sosyolojik Liberalizm ve "İletişim Kuramı" çerçevesinde, üye devletlerin ayrı birer egemenlik birimi olarak kalmaya devam etmelerine rağmen aralarında şiddet kullanımının bir seçenek olmaktan çıktığı "Çoğulcu Güvenlik Topluluğu" (Pluralistic Security Community) modelinde, barışçıl bütünleşmeyi mümkün kılan temel sosyal ve psikolojik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Immanuel Kant'ın "Ebedi Barış" (Zum ewigen Frieden) projesine dayanan ve Michael Doyle gibi isimler tarafından ampirik çalışmalarla geliştirilen Demokratik Barış Teorisi, devletlerin iç yapıları ile dış politika tercihleri arasında güçlü bir bağ kurmaktadır. Teori kapsamında yapılan araştırmalarda barışın kapsamına dair "monadik" ve "diyadik" düzeylerde farklı iddialar ileri sürülmüştür.

Buna göre, Demokratik Barış Teorisi'nin temel varsayımları ve ampirik bulguları göz önüne alındığında aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Robert Keohane tarafından geliştirilen 'Hegemonya Sonrası' (After Hegemony) yaklaşımına göre, başlangıçta hegemonik bir gücün liderliğinde oluşturulan uluslararası kurum ve rejimlerin, hegemonun gücü zayıfladıktan sonra bile varlığını sürdürmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

Birinci Dünya Savaşı'nın ardından uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu teorisi olarak kabul edilen İdealizm (Ütopik Liberalizm), barışın korunması için 'güç dengesi' yerine 'kolektif güvenlik' ilkesini benimsemiştir. Bu anlayışa göre, uluslararası sistemde güvenliğin sürdürülebilir kılınması aşağıdakilerden hangisiyle mümkündür?

Uluslararası politikada rasyonel ve bencil birer aktör olarak kabul edilen devletlerin, ortak çıkarları olduğu durumlarda dahi karşı tarafın taahhütlerine uymayacağı (hile yapacağı) korkusuyla iş birliğinden kaçınmaları 'Mahkûmlar Çıkmazı' (Prisoner's Dilemma) ile açıklanmaktadır. Kurumsal Liberalizm (Neoliberal Kurumsalcılık), uluslararası rejimlerin ve örgütlerin bu çıkmazı aşmada hayati bir rol oynadığını savunur.

Buna göre, Kurumsal Liberalizm'e göre uluslararası kurumlar, devletler arasındaki iş birliğini temel olarak aşağıdakilerden hangisini gerçekleştirerek mümkün kılmaktadır?

Klasik liberalizmin felsefi köklerini Aydınlanma düşüncesine dayandıran Immanuel Kant, $Ebedi$ $Barış$ ($Perpetual$ $Peace$) tasarısında barışın tesisi için devletlerin iç yapısının belirleyici olduğunu savunur. Kant'ın "Her devletin sivil anayasası cumhuriyetçi olmalıdır" şeklindeki birinci kesin maddesi, uluslararası barışı sadece devletler arası bir düzenleme değil, devletin niteliğiyle ilgili bir mesele olarak ele alır. Buna göre, Kant'ın cumhuriyetçi bir anayasayı uluslararası barışın kalıcı hale gelmesini sağlayan temel mekanizma olarak görmesinin gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası bir enerji krizinde, $A$ devletinin kısa vadede artan ithalat maliyetlerinden ve tedarik zincirindeki aksamalardan ciddi şekilde etkilendiği, ancak sahip olduğu stratejik rezervleri devreye sokarak ve alternatif enerji kaynaklarına hızlıca yönelerek orta vadede krizin toplam maliyetlerini başarılı bir şekilde minimize edebildiği gözlemlenmiştir.

Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından geliştirilen "Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık" (Complex Interdependence) modeli çerçevesinde, $A$ devletinin bu durumu aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde açıklanabilir?

Robert Keohane ve Joseph Nye’ın 'Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık' (Complex Interdependence) kuramında geliştirdikleri güç analizi çerçevesinde; devletlerin dışsal bir sarsıntıdan etkilenme biçimleri 'duyarlılık' ve 'kırılganlık' boyutlarıyla ayrıştırılır. Örneğin, bir enerji krizi karşısında bir devletin enerji fiyatlarındaki artıştan etkilenme hızı ile bu krizden kurtulmak için yeni enerji kaynakları bulma veya ithalat rotalarını değiştirme kapasitesi farklı kavramsal düzeylere karşılık gelir.

Buna göre, politika yapıcıların stratejik özerkliğini ve ilişkisel güç dengesini belirleyen 'kırılganlık' (vulnerability) kavramı ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

John Locke'un rasyonel bireylerin doğa yasalarına uyarak bir arada yaşayabileceğine dair 'doğa durumu' tasavvuru, klasik liberalizmin uluslararası iş birliğine olan inancının felsefi temelidir. Bu anlayışa göre devletler, rasyonel kapasiteleri sayesinde çatışmayı minimize edip karşılıklı fayda sağlayacak düzenlemeler yapabilirler. Buna göre, realizmin 'bir devletin kazancının diğerinin kaybı olduğu' yönündeki sıfır toplamlı oyun (zero-sum game) mantığına karşı çıkan klasik liberalizmin, iş birliği yoluyla tüm tarafların durumunun iyileşebileceğini savunan temel ilkesi aşağıdakilerden hangisidir?

Uluslararası sistemin anarşik yapısı altında rasyonel ve bencil aktörler olarak hareket eden devletlerin, karşılıklı kazanç sağlayabilecekleri alanlarda bile diğer aktörlerin niyetleri hakkındaki belirsizlik nedeniyle iş birliğinden kaçınmaları 'iş birliği çıkmazı' olarak tanımlanmaktadır.

Neoliberal kurumsalcılığa göre uluslararası kurumlar, aşağıdakilerden hangisini sağlayarak bu yapısal engeli aşmakta ve devletlerin mutlak kazanç odaklı iş birliğini sürdürülebilir kılmaktadır?

Neoliberal kurumsalcılık, uluslararası sistemin anarşik yapısını ve devletlerin rasyonel-bencil aktörler olduğunu kabul etmesine rağmen, iş birliğinin mümkün ve sürdürülebilir olduğunu savunur. Bu kurama göre, devletlerin ortak çıkarları olsa dahi iş birliği yaparken karşılaştıkları en büyük engellerden biri olan 'belirsizlik' ve 'aldatılma korkusu', uluslararası rejimler ve kurumlar aracılığıyla aşılabilir. Buna göre, neoliberal kurumsalcılık perspektifinden uluslararası kurumların iş birliğini teşvik etmedeki temel işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

Sosyolojik Liberalizm, uluslararası ilişkilerin sadece devletler arası bir etkileşim olmadığını; aksine sınırlar ötesine geçen bireyler, gruplar ve sivil toplum örgütleri arasındaki ilişkilerin (ulusötesi ilişkiler) merkezi bir öneme sahip olduğunu savunur. Bu yaklaşımın en önemli temsilcilerinden olan Karl Deutsch'a göre, bu yoğun iletişim ve etkileşim süreçleri toplumlar arasında karşılıklı güveni pekiştirerek barışçıl bir entegrasyonun yolunu açar.

Buna göre, Sosyolojik Liberalizm’in temel varsayımları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu yaklaşımın aktör ve etkileşim anlayışını doğru yansıtmaktadır?

Uluslararası ilişkiler teorisindeki "Neo-Neo Tartışması" sürecinde Neorealist düşünür Joseph Grieco, Neoliberal Kurumsalcılığın iş birliği varsayımlarını eleştirirken devletleri "atomistik" değil, "mevzi/konumcu" (positional) aktörler olarak tanımlamıştır.

Grieco'nun bu kavramsallaştırmasına göre, rasyonel bir devletin mutlak kazanç sağladığı bir ekonomik iş birliğinde bile ortağının kendisinden daha fazla kazanç elde etmesinden (göreli kazanç) endişe duymasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?