Liberalizm ve Neoliberalizm
366 questions
Cumhuriyetçi Liberalizm çerçevesinde şekillenen ve uluslararası ilişkilerde devletlerin iç siyasal rejimlerinin dış politika pratiklerini belirlediğini savunan Demokratik Barış Teorisi'nin temel ampirik iddiası aşağıdakilerden hangisidir?
Immanuel Kant, "Ebedi Barış" (Zum ewigen Frieden) adlı eserinde kalıcı bir barışın tesisi için üç temel "kesin madde" (definitive articles) öne sürmüştür. Bu maddelerin ilki olan "Cumhuriyetçi Anayasa" ilkesi, devletlerin iç siyasal yapısı ile dış politika pratikleri arasında doğrudan bir ilişki kurar. Michael Doyle gibi çağdaş düşünürler tarafından da geliştirilen Cumhuriyetçi Liberalizm yaklaşımına göre, cumhuriyetçi yönetimlerin (demokrasilerin) savaşa karar verme sürecinde monarşi veya otokrasilere göre daha temkinli davranmasının temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Aydınlanma düşüncesinin uluslararası ilişkilere temel katkısı, rasyonel bireylerin 'doğa durumundan' bir toplumsal sözleşme ile çıkmalarına benzer bir sürecin, devletler arasında da hukuksal bir çerçevede yaşanabileceği inancıdır. Klasik liberalizmin en önemli temsilcilerinden Immanuel Kant, 'Ebedi Barış' (Perpetual Peace) adlı eserinde bu barışın tesisi için gerekli koşulları 'Hazırlık Maddeleri' ve 'Kesin Maddeler' olarak iki ana kategoriye ayırmıştır.
Buna göre; Kant'ın ebedi barış için öne sürdüğü üç 'Kesin Madde' (Definitive Articles) arasında yer alan ve devletlerin iç siyasal yapısının uluslararası barış üzerindeki belirleyici rolünü doğrudan vurgulayan ilke aşağıdakilerden hangisidir?
Küresel bir hammadde krizinde, 'A Ülkesi' ithal ettiği kaynağın fiyat artışından hızla etkilenmiş ve üretim maliyetlerinde ciddi bir artış gözlenmiştir. Ancak A Ülkesi, elindeki stratejik rezervleri kullanarak ve alternatif tedarikçilere yönelerek bu durumun olumsuz etkilerini kısa sürede telafi edebilmiştir. 'B Ülkesi' ise aynı fiyat artışından benzer şekilde etkilenmiş; fakat elinde hiçbir alternatif politika seçeneği bulunmadığı için ekonomisinde uzun süreli ve yapısal bir daralma yaşamıştır.
Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından geliştirilen Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık kuramı çerçevesinde, A ve B ülkelerinin durumlarıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisi doğrudur?
Uluslararası sistemin anarşik yapısını kabul eden Neoliberal Kurumsalcılık, rasyonel ve kendi çıkarını düşünen devletlerin iş birliği yapmalarını zorlaştıran engellerin nasıl aşılabileceği üzerinde durur. Devletlerin sınır ötesi vergi kaçakçılığını önlemek için bankacılık bilgilerinin otomatik paylaşımına dayalı bir denetim rejimi oluşturmaları, bu teorik yaklaşıma göre aşağıdakilerden hangisiyle en iyi şekilde açıklanabilir?
Karl Deutsch'un 'İşlemcilik' (Transactionalism) yaklaşımı çerçevesinde geliştirdiği Sosyolojik Liberalizm, uluslararası bütünleşmeyi sadece siyasi kurumların birleşmesi olarak değil, toplumsal bir iletişim ve etkileşim süreci olarak ele alır. Deutsch’a göre, üye devletlerin kendi egemenliklerini ve siyasi bağımsızlıklarını korumaya devam ettikleri, ancak aralarındaki savaşın bir çözüm yöntemi olmaktan çıktığı yapılar 'Çoğulcu Güvenlik Toplulukları' (Pluralistic Security Communities) olarak tanımlanır.
Buna göre, Deutsch'un kuramsal çerçevesinde bir 'Çoğulcu Güvenlik Topluluğu'nun başarısı ve sürekliliği için kurumsal birleşmeden daha kritik görülen temel sosyolojik gereklilik aşağıdakilerden hangisidir?
Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından geliştirilen 'Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık' modeline göre, devletlerin birbirlerine olan bağımlılıkları 'duyarlılık' ve 'kırılganlık' kavramları üzerinden analiz edilir. Bir devletin, küresel finansal piyasalardaki ani bir düzenleme değişikliği karşısında ekonomik göstergelerinin hızla ve yüksek maliyetle olumsuz etkilenmesine rağmen; sahip olduğu güçlü kurumsal altyapı ve alternatif finansal araçlar sayesinde kısa sürede yeni bir denge kurarak bu olumsuz etkileri minimize edebilmesi durumu söz konusudur.
Buna göre, söz konusu devletin durumu karşılıklı bağımlılık boyutları açısından aşağıdakilerden hangisiyle en doğru şekilde ifade edilir?
İki Savaş Arası Dönem'de (1919-1939) uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu teorisi kabul edilen İdealizm (Ütopik Liberalizm) yaklaşımında, savaşın önlenmesi için askeri güç dengesi yerine rasyonel düşünce, uluslararası hukuk ve kamuoyu vicdanına güven duyulmuştur. Bu dönemde Norman Angell tarafından kaleme alınan ve 'Büyük Yanılsama' (The Great Illusion) olarak adlandırılan tezin temel argümanı aşağıdakilerden hangisidir?
Klasik liberal düşüncenin köklerini oluşturan Aydınlanma felsefesi, insan aklının rasyonel kapasitesine ve toplumların sürekli bir "ilerleme" () içinde olduğuna dair sarsılmaz bir inanca sahiptir. Bu teorik perspektif, uluslararası ilişkilerin doğasını Realistlerin aksine statik ve değişmez bir çatışma alanı olarak görmez.
Buna göre, Klasik Liberalizmin "ilerleme" varsayımı çerçevesinde uluslararası çatışmaların kaynağına ve çözümüne dair yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?
Uluslararası ilişkiler teorisinde "Neo-Neo Tartışması" olarak adlandırılan süreçte Neorealizm ve Neoliberalizm; anarşi, devlet-merkezcilik ve rasyonalite gibi temel ontolojik varsayımları paylaşmalarına rağmen iş birliğinin doğası ve sürdürülebilirliği konusunda ayrışmaktadırlar. Özellikle Robert Keohane ve Joseph Grieco arasındaki teorik diyalog, bu tartışmanın sınırlarını belirleyen temel metinleri oluşturmuştur.
Buna göre, Neorealist bir perspektifle, uluslararası kurumların bilgi şeffaflığı sağlayarak "hile yapma" (cheating) riskini azaltabileceği ve böylece iş birliğini kolaylaştırabileceği yönündeki Neoliberal iddiaya karşı getirilen temel itiraz aşağıdakilerden hangisidir?
Cumhuriyetçi liberalizm ve onun ampirik izdüşümü olan Demokratik Barış Teorisi çerçevesinde, Michael Doyle tarafından kavramsallaştırılan liberal devletlerin dış politika davranışlarındaki asimetrik tutumu (demokrasilerle barış, diğerleriyle çatışma) en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir?
Neoliberal kurumsalcılık (kurumsal liberalizm) yaklaşımına göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı devletlerin birbirlerine güven duymasını zorlaştırsa da kurumlar bu engeli aşabilir. Robert Keohane gibi kuramcılar, uluslararası rejimlerin ve örgütlerin devletler arasındaki 'bilgi asimetrisi'ni gidererek şeffaflığı artırdığını savunur. Bu çerçevede, uluslararası kurumların sağladığı bilgi ve kurallar seti, rasyonel devletler için aşağıdakilerden hangisini doğrudan azaltarak işbirliğini daha kolay ve az maliyetli bir hale getirir?
Robert Keohane ve Joseph Nye'ın literatüre kazandırdığı 'Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık' (Complex Interdependence) yaklaşımı; çoklu kanalların varlığı, gündem hiyerarşisinin yokluğu ve askeri gücün kullanım dışı kalması olmak üzere üç temel varsayıma dayanır. Bu varsayımlar altında, bir devletin dışsal bir ekonomik veya siyasal baskı karşısında 'alternatif politika kanalları oluşturma maliyetinin yüksekliği' ve 'mevcut kurumsal yapısını dönüştürme zorluğu' nedeniyle yaşadığı, stratejik bir güç unsuru olarak da kabul edilen bağımlılık türü aşağıdakilerden hangisidir?
Cumhuriyetçi Liberalizm bünyesinde geliştirilen Demokratik Barış Teorisi, liberal demokrasilerin birbirleriyle savaşmamasını açıklarken hem kurumsal (yapısal) hem de normatif (kültürel) mekanizmalara vurgu yapar. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Demokratik Barış Teorisi'nin normatif/kültürel açıklama modelinin temel argümanını yansıtmaktadır?
Robert Keohane ve Joseph Nye tarafından geliştirilen 'Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık' (Complex Interdependence) kuramına göre, devletlerin birbirlerine olan bağımlılıkları 'duyarlılık' (sensitivity) ve 'kırılganlık' (vulnerability) kavramları üzerinden analiz edilir.
Aşağıdaki tabloda, küresel bir enerji krizine maruz kalan iki farklı devletin ( ve ) mevcut durumuna dair veriler sunulmuştur:
| Gösterge | Devleti | Devleti |
|---|---|---|
| Enerji İthalat Oranı | %85 | %50 |
| Alternatif Kaynak Bulma/Geçiş Maliyeti | Çok Yüksek | Düşük |
| Mevcut Stratejik Rezerv Süresi | 10 Gün | 120 Gün |
Bu verilere dayanarak, Karmaşık Karşılıklı Bağımlılık kuramı çerçevesinde yapılacak aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
Demokratik Barış Teorisi literatüründe, Michael Doyle tarafından vurgulanan ve teorinin ampirik başarısının temelini oluşturan "diyadik" (dyadic) düzeydeki barış iddiası, aşağıdakilerden hangisini ifade etmektedir?
İki Savaş Arası Dönem'de (1919-1939) uluslararası ilişkiler disiplininin kurucu teorisi kabul edilen İdealizm (Ütopik Liberalizm); savaşın önlenebilmesi için rasyonel bir kamuoyu oluşturulması, uluslararası hukuk ve kurumların güçlendirilmesi gerektiğini savunmuştur. Bu süreçte birçok düşünürün fikirleri ve çeşitli diplomatik girişimler, barışı kalıcı hale getirme çabalarını şekillendirmiştir.
Buna göre, İdealist düşüncenin temel varsayımları ve bu dönemdeki uygulamalara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?
Demokratik Barış Teorisi literatüründe yapılan ampirik araştırmalar; demokrasilerin kendi aralarında savaşmadığı yönündeki "diyadik" (ikili) iddiayı güçlü verilerle desteklerken, demokratik devletlerin rejim tipinden bağımsız olarak genel anlamda (tüm devletlere karşı) daha barışçıl olduğunu savunan görüşün ampirik temelinin zayıf olduğunu ortaya koymuştur.
Buna göre; demokrasilerin doğası gereği diğer tüm devletlere karşı daha az çatışmacı ve barışçıl bir dış politika izlediğini savunan bu yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?
I. Dünya Savaşı'ndan sonra uluslararası barışın tesisi için Norman Angell’ın ekonomik karşılıklı bağımlılık vurgusu ile Woodrow Wilson’ın hukuksal kurumsallaşma vizyonu İdealizm çatısı altında birleşmiştir. Bu gelenek; Kellogg-Briand Paktı ile savaşı ulusal politika aracı olmaktan çıkarmayı ve Milletler Cemiyeti ile kolektif güvenliği sağlamayı hedeflemiştir. Bu dönemi 'Ütopya' olarak nitelendiren E.H. Carr’ın, İdealistlerin dayandığı 'Çıkarların Uyumu' (Harmony of Interests) ilkesine yönelik temel eleştirisi aşağıdakilerden hangisidir?
Neoliberal kurumsalcılık (kurumsal liberalizm) yaklaşımına göre, uluslararası sistemin anarşik yapısı devletlerin birbirlerine güven duymasını ve uzun vadeli taahhütlere girmesini zorlaştırmaktadır. Bu yaklaşım, uluslararası rejimlerin ve örgütlerin sağladığı "bilgi akışı" ve "şeffaflık" mekanizmalarının işbirliğini mümkün kıldığını savunur.
Buna göre, uluslararası kurumların sağladığı bu şeffaflık mekanizması kurumsal liberalizme göre temel olarak hangi engelin aşılmasına hizmet eder?