Question

Difficulty: Very hardKinolonlar ve Folat Antagonistleri

7474 yaşında, evre 33 kronik böbrek yetmezliği, kalp yetmezliği ve hipertansiyon tanıları olan bir erkek hastaya akut prostatit nedeniyle trimetoprim-sülfametoksazol (TMP-SMX) tedavisi başlanmıştır. Hastanın düzenli kullandığı ilaçlar arasında spironolakton, enalapril ve furosemid bulunmaktadır. Tedavinin 55. gününde hastada jeneralize kas güçsüzlüğü gelişmesi üzerine yapılan laboratuvar incelemesinde; serum potasyumu 6.96.9 mEq/L (bazal: 4.64.6 mEq/L) ve serum kreatinini 1.91.9 mg/dL (bazal: 1.31.3 mg/dL) saptanmıştır. Hastanın sistatin C düzeyine göre hesaplanan glomerüler filtrasyon hızı (GFR) değerinde ise bazale göre anlamlı bir değişiklik olmadığı görülmüştür.

Bu hastadaki klinik ve laboratuvar bulgularının farmakolojik temeliyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Trimetoprim, distal tübüldeki epitelyal sodyum kanallarını (ENaC) bloke ederek amilorid benzeri bir etkiyle potasyum atılımını azaltır.Answer
  2. B
    Sülfametoksazol, renal tübüler hücrelerdeki sodyum-potasyum ATPaz pompasını inhibe ederek ekstraselüler potasyum artışına yol açar.
  3. C
    Trimetoprim, dihidrofolat redüktaz enzimini inhibe ederek renal tübüler hücrelerde nükleotid sentezini durdurur ve proksimal tübül hasarı yapar.
  4. D
    Gözlenen kreatinin artışı, sülfametoksazolün proksimal tübülde kreatinin geri emilimini sağlayan taşıyıcıları indüklemesinden kaynaklanır.
  5. E
    Bu hastada TMP-SMX yerine siprofloksasin kullanılsaydı, ilaç-ilaç etkileşimi riski tamamen ortadan kalkar ve potasyum dengesi korunurdu.

Answer

Trimetoprim, distal tübüldeki epitelyal sodyum kanallarını (ENaC) bloke ederek amilorid benzeri bir etkiyle potasyum atılımını azaltır.
Doğru seçenek, trimetoprimin distal tübülde sodyum kanalları üzerindeki spesifik etkisini tanımlar. Trimetoprim yapısal olarak bir zayıf bazdır ve potasyum tutucu bir diüretik olan amiloride benzer. Distal tübülün lümen tarafındaki ENaC kanallarını inhibe ederek sodyum geri emilimini ve buna bağlı gelişen potasyum sekresyonunu engeller. Bu durum, özellikle böbrek yetmezliği, diyabet veya ACE inhibitörleri/spironolakton gibi potasyum artırıcı ilaç kullanan hastalarda hayatı tehdit eden hiperkalemi tablolarına yol açabilir.

Step-by-Step Solution

1
Klinik tabloyu analiz et
Hasta TMP-SMX sonrası hiperkalemi ve kreatinin artışı (ancak GFR sabit) yaşıyor.
Gerçek böbrek yetmezliği ile psödo-azotemi ayrımı yapmak gerekir.
2
Trimetoprimin renal etkilerini hatırla
Trimetoprim OCT2 inhibisyonu ile kreatinin sekresyonunu, ENaC inhibisyonu ile potasyum sekresyonunu azaltır.
Bu iki mekanizma laboratuvar bulgularını tam olarak açıklar.
3
İlaç etkileşimlerini değerlendir
Spironolakton ve enalapril zaten K+ düzeyini artıran ilaçlardır; TMP bu etkiyi sinerjik olarak potansiyalize eder.
Hastanın bazal risk faktörleri komplikasyonun şiddetini belirler.

Key Concept

Trimetoprim, distal tübülde amilorid benzeri bir mekanizma ile ENaC kanallarını bloke ederek hiperkalemiye, proksimal tübülde ise OCT2 inhibisyonu ile psödo-azotemiye (GFR değişmeksizin kreatinin artışı) neden olur.

Practice More

Trimetoprimin psödo-azotemi etkisini sistatin C ile nasıl ayırt ettiğimizi ve siprofloksasinin CYP1A2 üzerindeki etkisini gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question