Examkin

Question

Difficulty: Very hardAlfa Adrenerjik Reseptör Antagonistleri

Feokromositoma cerrahisine hazırlanan bir hastada kullanılan fenoksibenzamin ile benign prostat hiperplazisi (BPHBPH) semptomları için reçete edilen tamsulosinin farmakolojik özellikleri karşılaştırıldığında; fenoksibenzamin kullanan hastada tamsulosin kullanan hastaya göre refleks taşikardinin çok daha şiddetli olması ve ortostatik hipotansiyon riskinin belirgin şekilde yüksek seyretmesi, bu iki ilacın hangi özellik farkı ile en iyi açıklanır?

  1. Fenoksibenzaminin presinaptik α2\alpha_2 reseptörlerini de bloke ederek norepinefrin salınımını artırması ve vasküler α1B\alpha_{1B} reseptörlerini geri dönüşsüz baskılaması; tamsulosinin ise α1A\alpha_{1A} reseptörlerine selektif olması.Answer
  2. B
    Tamsulosinin damar yatağında baskın olan α1B\alpha_{1B} reseptörlerine fenoksibenzaminden daha yüksek afinite göstermesi sebebiyle periferik direnci daha güçlü düşürmesi.
  3. C
    Fenoksibenzaminin kompetitif bir antagonist olması nedeniyle feokromositomadaki yüksek katekolamin düzeyleri tarafından reseptörden kolayca uzaklaştırılabilmesi.
  4. D
    Tamsulosinin santral sinir sistemindeki α2\alpha_2 reseptörlerini stimüle ederek sempatik deşarjı baskılaması ve böylece refleks taşikardi gelişimini önlemesi.
  5. E
    Fenoksibenzaminin vasküler düz kaslarda doğrudan β2\beta_2 reseptörlerini de bloke ederek kompanzatuar vazodilatasyonu tamamen engellemesi.

Answer

Fenoksibenzaminin hem α1\alpha_1 hem de presinaptik α2\alpha_2 reseptörlerini bloke etmesi norepinefrin salınımını artırarak taşikardiyi şiddetlendirirken, vasküler α1B\alpha_{1B} reseptörlerini kovalent bağla geri dönüşsüz inhibe etmesi şiddetli hipotansiyona yol açar; tamsulosin ise prostata özgü α1A\alpha_{1A} alt tipine selektif olduğundan bu etkiler çok daha hafiftir.
Doğru seçenek, fenoksibenzaminin non-selektif ve irreversible doğasını, tamsulosinin ise α1A\alpha_{1A} selektivitesini birleştirerek açıklar. Fenoksibenzamin, presinaptik α2\alpha_2 reseptörlerini bloke ederek norepinefrin üzerindeki freni (negatif feedback) kaldırır. Bu durum sinaptik aralıkta norepinefrin birikmesine ve kalpteki β1\beta_1 reseptörlerinin aşırı uyarılmasına, dolayısıyla şiddetli taşikardiye neden olur. Aynı zamanda damar yatağındaki vazokonstriktör α1B\alpha_{1B} reseptörlerini kovalent bağlarla kalıcı olarak devre dışı bıraktığı için ortostatik hipotansiyon riski en üst düzeye çıkar. Tamsulosin ise damar yatağını etkileyen α1B\alpha_{1B}'den ziyade prostattaki α1A\alpha_{1A}'ya selektif olduğu için sistemik hemodinamik etkileri çok daha sınırlıdır.

Step-by-Step Solution

1
İlaçların reseptör selektivitelerini belirle.
Fenoksibenzamin non-selektif (α1\alpha_1 ve α2\alpha_2), tamsulosin ise selektif α1A\alpha_{1A} antagonistidir.
Yan etki profilindeki farkın temelini reseptör alt tipleri oluşturur.
2
Refleks taşikardi mekanizmasını presinaptik reseptörlerle ilişkilendir.
α2\alpha_2 otoreseptör blokajı, negatif feedback mekanizmasını bozar ve sinaptik aralıkta norepinefrin (NE) miktarını artırır.
Artan NE, kalpteki β1\beta_1 reseptörlerini uyararak refleks taşikardiyi (baroreseptör kaynaklı olana ek olarak) daha da şiddetlendirir.
3
Vasküler etkileri alt tipler üzerinden analiz et.
Damar yatağında vazokonstriksiyondan sorumlu ana alt tip α1B\alpha_{1B}'dir; tamsulosinin buradaki etkisi zayıftır.
Tamsulosin prostat düz kaslarındaki α1A\alpha_{1A}'ya selektif olduğundan sistemik kan basıncını fenoksibenzamin veya prazosin kadar güçlü düşürmez.
4
Antagonizma kinetiğini değerlendir.
Fenoksibenzamin kovalent bağ kuran irreversible bir antagonisttir.
Geri dönüşsüz blokaj, özellikle feokromositoma gibi yüksek katekolaminli durumlarda stabil bir baskılama sağlar ancak ortostatik hipotansiyonu daha kalıcı ve şiddetli kılar.

Key Concept

Alfa reseptör antagonistlerinde selektivitenin (α1\alpha_1 vs α2\alpha_2) ve alt tip selektivitesinin (α1A\alpha_{1A} vs α1B\alpha_{1B}) hemodinamik yansımaları.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Alfa Adrenerjik Reseptör Antagonistleri

More questions from this topic