Question

Difficulty: Very hardFırsatçı Mayalar: Kriptokok ve Diğerleri

5252 yaşında, böbrek nakli sonrası siklosporin ve yüksek doz kortikosteroid tedavisi alan erkek hasta; son on gündür giderek şiddetlenen baş ağrısı ve görme bulanıklığı şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan lomber ponksiyonda BOS açılış basıncı 420420 mmH2OmmH_2O (Yüksek), glukoz 2222 mg/dLmg/dL (Düşük) ve protein 125125 mg/dLmg/dL (Yüksek) bulunuyor. BOS yaymasında hücre görülmezken, çini mürekkebi preparatında geniş kapsüllü maya hücreleri saptanıyor. BOS örneğinden çalışılan kapsüler antijen lateks aglütinasyon testi başlangıçta negatif bulunuyor; ancak BOS örneği 1/1001/100 oranında sulandırılarak test tekrarlandığında güçlü pozitiflik saptanıyor. Bu vaka ve etken mikroorganizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Laboratuvarda gözlenen "prozon fenomeni" BOS'taki yüksek antijen yüküne bağlıdır; etkenin nörotropizmini sağlayan en önemli faktörlerden biri fenol oksidaz enzimi aracılığıyla katekolaminlerden melanin sentezlemesidir.Answer
  2. B
    Lateks aglütinasyon testindeki başlangıç negatifliği, etkenin Candida albicans gibi psödohif ve klamidospor oluşturarak kapsül antijenlerini maskelemesinden kaynaklanır.
  3. C
    BOS açılış basıncının aşırı yüksekliği, Aspergillus türlerinin hifleri ile araknoid villuslarda tıkanıklık yaparak BOS emilimini mekanik olarak bozması sonucudur.
  4. D
    Bird Seed (Niger Seed) agarda kahverengi-siyah koloni oluşturması, mikroorganizmanın üreaz aktivitesiyle amonyak açığa çıkarıp besiyerini alkalize etmesiyle gerçekleşir.
  5. E
    Bu vaka, immün sistemi baskılanmış hastalarda kavitasyonel pnömoni ve lenfositik menenjit tablosuna yol açan Pneumocystis jirovecii enfeksiyonu ile uyumludur.

Answer

Laboratuvarda gözlenen prozon fenomeni yüksek antijen yüküne bağlıdır ve etkenin MSS yerleşimi (nörotropizm) fenol oksidaz enzimi ile melanin sentezi kapasitesiyle ilişkilidir.
Kriptokokal menenjitte, özellikle ağır vakalarda BOS'taki kapsüler polisakkarit antijen (GXM) yükü çok yüksektir. Lateks aglütinasyon testlerinde kullanılan antikor-kaplı partiküller, aşırı antijen varlığında çapraz bağlanma (lattice) yapamaz çünkü her bir antikor tek bir antijen molekülü ile doyurulur. Bu duruma 'prozon fenomeni' denir ve BOS dilüe edildiğinde aglütinasyon gerçekleşir. Ayrıca, Cryptococcus neoformans'ın MSS'ye olan ilgisi (nörotropizm), MSS'de bol bulunan dopamin ve diğer katekolaminleri fenol oksidaz enzimi yardımıyla melanine dönüştürme yeteneğiyle açıklanır. Bu melanin, mantarı makrofajların oksidatif hasarından korur. Aynı enzim Bird Seed (Niger Seed) agarda da karakteristik kahverengi pigment oluşumunu sağlar.

Step-by-Step Solution

1
Klinik ve epidemiyolojik verileri değerlendir.
Organ transplantasyonu ve steroid kullanımı hücresel immün yetmezliğe (T hücre defekti) yol açarak fırsatçı mantar enfeksiyonlarına (özellikle Cryptococcus) zemin hazırlar.
Cryptococcus neoformans MSS enfeksiyonları için en önemli risk faktörü hücresel bağışıklığın baskılanmasıdır.
2
BOS ve laboratuvar bulgularını analiz et.
Yüksek BOS basıncı, düşük glukoz, yüksek protein ve çini mürekkebinde kapsüllü mayalar Kriptokokal menenjit tanısını koydurur.
Çini mürekkebi, mayanın karakteristik polisakkarit kapsülünü negatif boyama ile görünür kılar.
3
Lateks aglütinasyon testindeki paradoksu açıkla.
Testin sulandırılmadan negatif, sulandırılınca pozitif olması 'prozon fenomeni'ni (antijen fazlalığı) gösterir.
Aşırı yüksek antijen konsantrasyonu, lateks partikülleri üzerindeki antikorları doyurarak çapraz bağlanmayı ve aglütinasyon oluşumunu engeller.
4
Biyokimyasal özellikleri ve patogenezi birleştir.
Fenol oksidaz enzimi MSS'deki dopamini melanin pigmentine dönüştürür; bu hem Bird Seed agarda siyah kolonilere neden olur hem de mantarı konak yanıtından korur.
Melanin, fagositoz sırasında oluşan reaktif oksijen türlerini (oksidatif burst) süpürerek mantarın MSS'de sağkalımını artırır (nörotropizm).

Key Concept

Cryptococcus neoformans'ın kapsüler antijen tespiti (Lateks aglütinasyon) sırasında görülebilen prozon fenomeni ve fenol oksidaz enziminin MSS patogenezindeki kritik rolü.

Practice More

Cryptococcus neoformans ve C. gattii ayrımında kullanılan L-kanavanin glisin bromtimol mavisi (CGB) agarının çalışma prensibini gözden geçirin.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question