yaşında kadın hasta, son haftadır devam eden baş ağrısı, denge kaybı ve hafif ateş şikayetiyle başvuruyor. Öyküsünden Sjögren sendromu tanısıyla uzun süredir yüksek doz metilprednizolon kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde ense sertliği ve bilateral papil ödemi saptanıyor. BOS incelemesinde; açılış basıncı , glikoz , protein ve hücre sayısı (%90 lenfosit) olarak bulunuyor. BOS'un Çini mürekkebi preparatında tomurcuklanan, geniş kapsüllü maya hücreleri izleniyor. Bu etkenin kan-beyin bariyerini parasellüler (hücreler arası) yolla geçerek santral sinir sistemine invazyonunda anahtar rol oynayan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Üreaz aktivitesi sonucu oluşan amonyağın, endotel hücreleri arasındaki sıkı bağlantıların (tight junctions) bütünlüğünü bozmasıAnswer
- BFenol oksidaz enzimi aracılığıyla üretilen melanin pigmentinin kan-beyin bariyerinde doğrudan vaskülit benzeri hasar oluşturması
- CKapsül polisakkaritlerinin komplemanı klasik yoldan aktive ederek damar geçirgenliğini artırması
- DFosfolipaz B enziminin endotel hücre membranındaki fosfolipidleri hidroliz ederek hücreyi lizise uğratması
- EMaya hücrelerinin endotel yüzeyindeki glikoprotein reseptörlerine bağlanarak 'endositoz' yoluyla transsellüler geçiş yapması
Answer
Üreaz aktivitesi sonucu oluşan amonyağın, endotel hücreleri arasındaki sıkı bağlantıların bütünlüğünü bozması
Doğru seçenek olan mekanizma, Cryptococcus neoformans'ın üreaz enzimi aracılığıyla üreyi karbondioksit ve amonyağa dönüştürmesine dayanır. Üretilen amonyak lokal pH değerini değiştirir ve endotel hücreleri arasındaki sıkı bağlantı (tight junction) proteinlerinin (ZO-1, okludin) organizasyonunu bozarak mayaların damar dışına, beyin dokusuna sızmasını sağlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Cryptococcus neoformans'ın kan-beyin bariyerini geçişinde üreaz enziminin ve amonyak üretiminin parasellüler etkisi.