yaşındaki bir hasta, evde çıkan yangın sonrası vücudunun yaklaşık 'inde yanık şikayetiyle acil servise getiriliyor. Sol kolda yapılan muayenede; palpasyonla ağrısız, basmakla solmayan, deri elastisitesinin kaybolduğu kirli beyaz renkli bir alan izleniyor ve bu bölgedeki kılların kolayca çekilebildiği görülüyor. Bu alanın hemen komşuluğunda ise daha kırmızı, nemli, iğne batırılmasına karşı hipoestezik ve yavaş kapiller geri dolumun olduğu başka bir bölge saptanıyor.
Bu hastanın klinik tablosu ve yanık patofizyolojisi göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Hipoestezik ve yavaş kapiller geri dolumu olan alan derin parsiyel () yanıktır; bu bölge patofizyolojik olarak Jackson'ın staz zonuna karşılık gelir ve doku hasarı uygun tedaviyle geri döndürülebilir.Answer
- BAğrısız ve kirli beyaz renkli alan yüzeyel parsiyel () yanıktır; bu bölgede dermisteki tüm sinir uçları ve deri ekleri sağlam kaldığı için Jackson'ın hiperemi zonu izlenir.
- CYanık sonrası ilk saatte görülen hipermetabolik yanıt 'Ebb fazı' olarak adlandırılır; bu dönemde oksijen tüketimi pik yapar ve glukagon/insülin oranı dramatik şekilde azalır.
- DStaz zonundaki doku hasarının ilerlemesinin temel mekanizması, kapiller permeabilite artışına bağlı gelişen interstisyel ödemin mikrovasküler yapıları dışarıdan komprese ederek perfüzyonu durdurmasıdır.
- EÜçüncü derece yanıklarda, dermis katmanındaki dermal pleksus sağlam kaldığı için yara yatağı oldukça nemli, parlak ve oldukça ağrılı bir görünüme sahiptir.
Answer
Hipoestezik ve yavaş kapiller geri dolumu olan alan derin parsiyel () yanıktır ve Jackson'ın staz zonuna karşılık gelir; bu alan uygun tedaviyle kurtarılabilir dokuyu temsil eder.
Hastada tarif edilen kırmızı, nemli, hipoestezik ve yavaş kapiller geri dolumlu alan derin parsiyel () yanıktır. Jackson'ın yanık modeli uyarınca bu bölge 'staz zonu' olarak adlandırılır. Bu zon, mikrovasküler dolaşımın risk altında olduğu ancak doğru tedavi (sıvı resüsitasyonu, enfeksiyon kontrolü) ile canlılığının korunabileceği bölgedir. Aksi durumda ilerleyici trombozlarla tam kat hasara dönüşebilir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yanık derinliği sınıflandırması ve Jackson'ın konsantrik yanık zonları (Koagülasyon, Staz, Hiperemi).