68 yaşında kadın hasta, tarama kolonoskopisinden 3 gün sonra gelişen bulantı, kusma ve yay… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$68$ yaşında kadın hasta, tarama kolonoskopisinden $3$ gün sonra gelişen bulantı, kusma ve yaygın halsizlik şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon öyküsü bulunan hastanın, işlem hazırlığı aşamasında oral sodyum fosfat laksatifi kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $105/65$ mmHg, nabız $94$ /dakika, cilt turgoru hafif azalmış ve mukozalar kurudur.

Laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

Parametre	Değer
Serum Kreatinin	$3,8$ mg/dL (bazal: $1,1$ mg/dL)
Serum BUN	$52$ mg/dL
Serum Kalsiyum	$7,2$ mg/dL
Serum Fosfor	$11,5$ mg/dL
İdrar Sodyumu	$48$ mEq/L
Fraksiyone Sodyum Ekskresyonu ( $FENa$ )	$\%2,4$

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada gelişen akut böbrek hasarı tablosu için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Akut fosfat nefropatisiAnswer
B
Prerenal azotemi
C
Kontrast nefropatisi
D
Akut interstisyel nefrit
E
Rabdomiyolize bağlı pigment nefropatisi

Answer

Akut fosfat nefropatisi

Akut fosfat nefropatisi, kolonoskopi hazırlığı için oral sodyum fosfat (OSP) kullanan hastalarda, özellikle yaşlılarda ve hipertansiflerde görülen ciddi bir komplikasyondur. Masif fosfat yüklenmesi geçici bir hiperfosfatemiye yol açar; bu fosfat, tübüler lümende kalsiyum ile birleşerek kalsiyum fosfat kristallerini oluşturur ve tübüler hasara (kristal nefropatisi) neden olur. Hastadaki yüksek

FENa

değeri ve patognomonik elektrolit bulguları (Yüksek P, Düşük Ca) bu tanıyı doğrular.

Step-by-Step Solution

Hastanın klinik öyküsünün değerlendirilmesi

Kolonoskopi hazırlığı için oral sodyum fosfat (OSP) laksatif kullanımı saptandı.

OSP kullanımı, akut böbrek hasarı için spesifik bir risk faktörüdür.

Laboratuvar bulgularının analizi

Belirgin hiperfosfatemi (

11,5

mg/dL) ve hipokalsemi (

7,2

mg/dL) ile birlikte kreatinin artışı saptandı.

Bu elektrolit profili, masif fosfat yüklenmesine bağlı kristal nefropatisini destekler.

Böbrek hasarı tipinin belirlenmesi

FENa

değerinin

\%2,4

(yani

\%1

'den büyük) olması intrensek böbrek hasarını gösterir.

Prerenal nedenlerde

FENa

değerinin

\%1

'in altında olması beklenir; buradaki hasar tübüler düzeydedir.

Tanının netleştirilmesi

Akut fosfat nefropatisi tanısına ulaşıldı.

Öykü, elektrolit dengesizliği ve böbrek hasarı tipi bu nadir fakat önemli tabloyla tam uyumludur.

Key Concept

Akut fosfat nefropatisi, oral sodyum fosfat preparatlarının kullanımını takiben gelişen, tübüllerde kalsiyum-fosfat çökmesiyle karakterize bir intrensek akut böbrek hasarı tablosudur.

Practice More

Akut fosfat nefropatisinden korunmak için yaşlı, hipertansif veya KBY'si olan hastalarda PEG (polietilen glikol) bazlı hazırlıkların tercih edilmesi önerilir.

Estimated Time:2m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic