İntravenöz yolla bolus uygulanan çok yüksek lipofilik özelliğe sahip bir genel anestezik ilacın (örneğin tiyopental) etkisinin hızla sonlanması redistribüsyon (yeniden dağılım) süreci ile gerçekleşirken; aynı ilacın uzun süreli infüzyonu sonrası plazma konsantrasyonunun oranında azalması için gereken sürenin (bağlama duyarlı yarı ömür - context-sensitive half-life) belirgin şekilde uzadığı gözlenir. Bu farmakokinetik farklılığın temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Periferik dokuların (kas ve yağ) ilaçla doygunluğa ulaşması sonucu plazma konsantrasyonundaki düşüşün redistribüsyondan ziyade eliminasyon hızıyla sınırlanmasıAnswer
- Bİlacın sürekli verilmesine bağlı olarak sanal dağılım hacminin () zamanla küçülmesi ve ilacın santral kompartmanda hapsolması
- CUzun süreli maruziyetin karaciğer mikrozomal enzimlerinde (CYP450) irreversibl inhibisyon yaparak sistemik klirensi belirgin şekilde düşürmesi
- Dİlacın plazma proteinlerine (özellikle -asit glikoprotein) bağlanma oranının infüzyon süresince artarak serbest ilaç fraksiyonunu () azaltması
- EKan akımı düşük olan dokuların (yağ dokusu gibi) ilacı metabolize etme kapasitesinin, kan akımı yüksek dokulardan (beyin) daha fazla olması
Answer
Periferik dokuların (kas ve yağ) ilaçla doygunluğa ulaşması sonucu plazma konsantrasyonundaki düşüşün redistribüsyondan ziyade eliminasyon hızıyla sınırlanması
Lipofilik ilaçlar (tiyopental, fentanil, propofol) bolus dozda beyinden hızla uzaklaşıp kas ve yağ dokusuna geçtikleri için etkileri kısa sürer. Ancak uzun süreli infüzyonda bu dokular ilaçla dolar. İnfüzyon durdurulduğunda, plazmadaki ilacın gidebileceği 'boş' bir doku kalmadığı için konsantrasyonun düşmesi ancak karaciğerin metabolize etme hızıyla mümkün olur. Bu duruma 'bağlama duyarlı yarılanma süresinin uzaması' denir ve hastanın uyanması çok daha uzun sürer.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Redistribüsyon ve Bağlama Duyarlı Yarı Ömür (Context-Sensitive Half-Life)
Practice More
Propofol ve fentanilin bağlama duyarlı yarı ömürlerini grafik üzerinden karşılaştırarak hangi ilacın uzun süreli infüzyon için daha uygun olduğunu analiz ediniz.
Estimated Time:2m 30s