Kronik böbrek yetmezliği olan bir hastada, terapötik aralığı dar, asidik yapıda ve plazma … — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Kronik böbrek yetmezliği olan bir hastada, terapötik aralığı dar, asidik yapıda ve plazma proteinlerine (albümine) yüksek oranda bağlanan bir ilaç (Örn: Fenitoin) kullanılmaktadır. Bu ilacın karaciğerde metabolize edildiği ve hepatik ekstraksiyon oranının düşük olduğu bilinmektedir.

Hastada gelişen hipoalbüminemi ve üremiye bağlı protein bağlanma yerlerinden deplasman sonucu, ilacın farmakokinetik parametrelerinde (Sanal Dağılım Hacmi ( $V_d$ ), Kararlı Durum Total Plazma Konsantrasyonu ( $C_{ss,total}$ ) ve Kararlı Durum Serbest İlaç Konsantrasyonu ( $C_{ss,free}$ )) beklenen değişim aşağıdakilerden hangisidir? (İlacın idame dozunun ve doz aralığının değiştirilmediği varsayılacaktır.)

$V_d$ artar / $C_{ss,total}$ azalır / $C_{ss,free}$ değişmezAnswer
B
$V_d$ artar / $C_{ss,total}$ değişmez / $C_{ss,free}$ artar
C
$V_d$ azalır / $C_{ss,total}$ artar / $C_{ss,free}$ azalır
D
$V_d$ değişmez / $C_{ss,total}$ azalır / $C_{ss,free}$ artar
E
$V_d$ azalır / $C_{ss,total}$ değişmez / $C_{ss,free}$ değişmez

Answer

Sanal Dağılım Hacmi (

V_d

) artar, Kararlı Durum Total Plazma Konsantrasyonu (

C_{ss,total}

) azalır, Kararlı Durum Serbest İlaç Konsantrasyonu (

C_{ss,free}

) değişmez.

Doğru seçenek,

V_d

'nin arttığını,

C_{ss,total}

'in azaldığını ve

C_{ss,free}

'nin değişmediğini belirten seçenektir. Üremi ve hipoalbüminemi durumunda asidik ilaçların (örn. fenitoin) albümine bağlanması azalır ve serbest fraksiyon (

f_u

) artar. Plazmada tutunamayan ilaç dokulara daha fazla geçer, bu da **

V_d

'yi artırır**. Düşük ekstraksiyonlu ilaçlarda klerens serbest fraksiyona bağımlıdır (

Cl = f_u \times Cl_{int}

), bu nedenle klerens artar ve kararlı durum total konsantrasyonu düşer. Ancak, artan klerens ve artan serbest fraksiyon birbirini dengelediği için serbest ilaç konsantrasyonu değişmez. Bu klinik olarak kritiktir; çünkü laboratuvarda ölçülen 'Total Düzey' düşük gelse bile, hasta terapötik (etkili) düzeydedir. Doz artırımı toksisiteye yol açar.

Step-by-Step Solution

Serbest fraksiyon (

f_u

) değişimini analiz et

Hipoalbüminemi ve üremik deplasman nedeniyle plazmada proteine bağlanma azalır, serbest fraksiyon (

f_u

) artar.

Asidik ilaçlar albümine bağlanır ve üremide bağlanma azalır.

Sanal Dağılım Hacmi (

V_d

) değişimini belirle

V_d = V_p + V_t \times (f_u / f_{ut})

formülüne göre,

f_u

arttığında plazmadan dokuya geçiş kolaylaşır ve

V_d

artar.

İlaç plazmada tutulamayınca doku kompartmanına geçer.

Klerens (

Cl

) ve Total Konsantrasyon (

C_{ss,total}

) değişimini hesapla

Düşük ekstraksiyonlu ilaçlarda

Cl_{total} \approx f_u \times Cl_{int}

f_u

arttığı için Total Klerens artar.

C_{ss,total} = Doz Hızı / Cl_{total}

olduğundan, klerens artınca Total Konsantrasyon azalır.

Klerens artışı plazmadaki toplam ilaç miktarını düşürür.

Serbest Konsantrasyon (

C_{ss,free}

) değişimini hesapla

C_{ss,free} = C_{ss,total} \times f_u = (Doz Hızı / (f_u \times Cl_{int})) \times f_u = Doz Hızı / Cl_{int}

. İntrinsik klerens (

Cl_{int}

) ve doz değişmediği için Serbest Konsantrasyon değişmez.

Serbest fraksiyonun artışı klerensi de aynı oranda artırdığı için serbest düzey dengede kalır.

Key Concept

Protein Bağlanma Değişikliklerinin Kinetik Etkileri (Düşük Ekstraksiyonlu İlaçlar)

Estimated Time:3m 0s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics

More questions from this topic