Question

Difficulty: HardParatiroid ve Kalsiyum Metabolizması

64 yaşında kadın hasta, uzun süredir devam eden yaygın kemik ağrıları ve proksimal kas güçsüzlüğü şikayetleriyle endokrinoloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan tetkiklerde sol alt paratiroid adenomu saptanıyor ve hastaya paratiroidektomi uygulanıyor. Ameliyat öncesi ve ameliyat sonrası 3. gün laboratuvar değerleri aşağıdaki tabloda verilmiştir:

ParametreAmeliyat ÖncesiAmeliyat Sonrası (3. Gün)Normal Değer
Serum Kalsiyum13.4 mg/dL6.8 mg/dL8.5-10.5 mg/dL
Serum Fosfor2.1 mg/dL1.8 mg/dL2.5-4.5 mg/dL
PTH850 pg/mL110 pg/mL15-65 pg/mL
Alkalen Fosfataz620 U/L580 U/L40-150 U/L
Kreatinin0.9 mg/dL1.0 mg/dL0.6-1.1 mg/dL

Hastada ameliyat sonrası dönemde perioral uyuşma ve Chvostek pozitifliği geliştiği gözleniyor.

Buna göre, bu hastada gelişen hipokalseminin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Kalan paratiroid dokusunun geçici iskemisi (Geçici Hipoparatiroidizm)
  2. B
    İyatrojenik kalıcı paratiroid hasarı
  3. Aç kemik sendromu (Hungry Bone Syndrome)Answer
  4. D
    Akut böbrek yetmezliğine bağlı hipokalsemi
  5. E
    Psödohipoparatiroidizm tip 1a

Answer

Aç kemik sendromu (Hungry Bone Syndrome)
Hastada ameliyat öncesi şiddetli primer hiperparatiroidizm ve yüksek kemik döngüsü (yüksek ALP) bulguları vardır. Paratiroidektomi sonrası ani PTH düşüşüyle birlikte, 'aç' durumdaki kemikler hızla kalsiyum ve fosforu içine çekerek remineralizasyona başlar. Bu durum, serumda hem kalsiyumun hem de fosforun aynı anda düşmesine (hipokalsemi + hipofosfatemi) neden olur. Hipoparatiroidizmden en önemli farkı fosforun düşük olmasıdır.

Step-by-Step Solution

1
Ameliyat öncesi tabloyu analiz et
Şiddetli hiperparatiroidizm (Ca yüksek, PTH çok yüksek) ve yüksek kemik döngüsü (Alkalen Fosfataz çok yüksek) mevcuttur.
Yüksek preoperatif ALP ve PTH, kemiklerin yoğun rezorbsiyona uğradığını ve cerrahi sonrası mineral ihtiyacının yüksek olacağını gösterir (risk faktörü).
2
Ameliyat sonrası elektrolit dengesini incele
Hipokalsemi (6.8) ile birlikte Hipofosfatemi (1.8) mevcuttur.
Bu ayrım kritiktir. Hipoparatiroidizmde düşük PTH nedeniyle böbrekten fosfor atılımı azalır ve hiperfosfatemi gelişir. Aç kemik sendromunda ise kemik mineralizasyonu için hem kalsiyum hem fosfor kandan çekilir, ikisi de düşer.
3
PTH düzeyini yorumla
PTH (110 pg/mL) düşmesine rağmen tamamen baskılanmamış veya ölçülemeyecek düzeyde değildir (rölatif yanıt).
Hipoparatiroidizmde PTH genellikle çok daha düşüktür. Aç kemik sendromunda hipokalsemiye yanıt olarak kalan bezler PTH salgılamaya devam edebilir.

Key Concept

Paratiroidektomi sonrası hipokalsemi ayırıcı tanısında serum fosfor düzeyi en önemli belirteçtir: Fosfor yüksekse hipoparatiroidizm, düşükse aç kemik sendromu düşünülmelidir.

Hints

1
Cerrahi sonrası hipokalseminin nedenini ayırt etmek için serum fosfor düzeyine dikkat edin.
2
Hipoparatiroidizmde PTH yokluğu böbrekten fosfor atılımını engeller (Fosfor artar). Bu hastada ise fosfor düşüktür.
3
Ameliyat öncesi yüksek Alkalen Fosfataz (ALP), kemiklerin yoğun bir yapım-yıkım döngüsünde olduğunu ve kalsiyuma 'aç' olduğunu gösterir.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question