İnsan vücudunda farklı organ sistemlerinin kan akımı; metabolik ihtiyaçlar, otoregülasyon kapasitesi ve nöral kontrol mekanizmaları açısından önemli farklılıklar gösterir. Buna göre, özel bölge dolaşımlarının (serebral, koroner, iskelet kası ve deri) regülasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ASerebral dolaşımda arteriyel plazma iyon konsantrasyonundaki artış, kan-beyin bariyerini doğrudan geçerek perivasküler alanda güçlü vazodilatasyona yol açan temel metabolik faktördür.
- BKoroner dolaşımda miyokardın oksijen tüketimi arttığında, bu ihtiyaç temel olarak istirahat halinde %25 seviyelerinde olan oksijen ekstraksiyon oranının (arteriyovenöz oksijen farkı) artırılmasıyla karşılanır.
- İskelet kasında egzersiz sırasında lokal olarak biriken metabolitlerin (adenozin, , laktat), sempatik sinir uçlarından salınan norepinefrinin alfa-adrenerjik vazokonstriktör etkisini inhibe etmesine 'fonksiyonel sempatoliz' adı verilir.Answer
- DDeri dolaşımı, dokunun metabolik ihtiyaçlarına karşı en yüksek hassasiyete sahip olan bölgedir ve kan akımı temel olarak lokal olarak üretilen laktik asit ve adenozin tarafından otoregüle edilir.
- ESerebral kan akımının kontrolünde arteriyel düzeyindeki değişimler, düzeyindeki değişimlere göre normal fizyolojik sınırlarda kan akımı üzerinde çok daha hassas ve doğrusal bir regülasyon sağlar.
Answer
İskelet kasında egzersiz sırasında metabolitlerin sempatik vazokonstriksiyonu baskılaması (fonksiyonel sempatoliz) kan akımının artmasını sağlayan temel mekanizmadır.
İskelet kası dolaşımı istirahatte sempatik sistemin etkisiyle vazokonstriksiyon altındadır. Ancak egzersiz başladığında, kas dokusunda biriken adenozin, potasyum, laktat ve nitrik oksit gibi metabolitler damar düz kasındaki alfa-1 reseptörlerin norepinefrine duyarlılığını azaltır veya norepinefrin salınımını presinaptik olarak inhibe eder. Bu duruma 'fonksiyonel sempatoliz' denir ve kasın sistemik sempatik deşarja rağmen ihtiyaç duyduğu kanı almasını sağlar.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Özel bölge dolaşımlarında lokal metabolik kontrolün (beyin, kalp, çalışan kas) sistemik nöral kontrole (deri, istirahat kası) baskınlığı ve dokuya özgü kısıtlamalar (KBB, maks ekstraksiyon).
Practice More
Koroner dolaşımda adenozin mekanizması ile serebral dolaşımda mekanizmasının farklarını inceleyiniz.
Estimated Time:2m 0s