Eritrositlerin oluşum süreci (eritropoez), doku oksijenlenmesindeki azalmaya yanıt olarak … — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Eritrositlerin oluşum süreci ( $eritropoez$ ), doku oksijenlenmesindeki azalmaya yanıt olarak böbreklerden salınan eritropoetin ( $EPO$ ) tarafından kontrol edilir. Bir klinik tabloda hastanın kan değerleri aşağıdaki gibidir:

- Hemoglobin: $19,5$ g/dL
- Hematokrit: $\%60$
- Eritrosit sayısı: $7.1 \times 10^{12}/L$
- Eritropoetin ( $EPO$ ): Saptanamayacak kadar düşük seviyede
- $MCV$ : $88$ fL ( $Normal$ )
- $MCH$ : $29$ pg ( $Normal$ )

Bu hastada, $EPO$ seviyesi baskılanmış olmasına rağmen eritrosit indekslerinin başlangıçta normal sınırlarda kalarak kitlesel üretimin artmasına neden olan, $EPO$ reseptör sinyal yolundaki hangi proteindeki kazanılmış ( $acquired$ ) mutasyon bu durumdan birincil olarak sorumludur?

Janus kinaz 2 ( $JAK2$ )Answer
B
Hipoksi ile indüklenen faktör-1 $\alpha$ ( $HIF-1\alpha$ )
C
Sinyal iletici ve transkripsiyon aktivatörü 5 ( $STAT5$ )
D
Von Hippel-Lindau proteini ( $VHL$ )
E
Ferroportin

Answer

Eritrosit üretiminin EPO'dan bağımsız ve kontrolsüz artışından sorumlu olan, EPO reseptörü ile ilişkili Janus kinaz 2 (

JAK2

) mutasyonudur.

Janus kinaz 2 (

JAK2

), eritropoetin reseptörüne sitoplazmik taraftan bağlı olan bir tirozin kinazdır. Normalde EPO reseptöre bağlandığında aktifleşir; ancak Polisitemia Vera gibi durumlarda gelişen kazanılmış mutasyon (genellikle

V617F

), JAK2'nin EPO uyarısı olmasa bile sürekli aktif kalmasına neden olur. Bu durum, kemik iliğinde eritrositlerin kontrolsüzce çoğalmasına ve periferik kanda EPO seviyesinin feedback (geri bildirim) yoluyla baskılanmasına yol açar.

Step-by-Step Solution

Klinik verileri analiz etme

Hb, Htc ve RBC artmış; ancak EPO seviyesi baskılanmış.

Artışın sekonder (hipoksiye veya EPO üreten bir tümöre bağlı) değil, kemik iliğindeki primer bir defekte (Polisitemia Vera) bağlı olduğunu gösterir.

EPO reseptör mekanizmasını hatırlama

EPO reseptörü, tirozin kinaz aktivitesi olmayan ancak JAK2 proteinini aktive eden sitokin reseptör ailesindendir.

Hücre içi sinyal iletiminin (proliferasyon ve apoptozun önlenmesi) nasıl gerçekleştiğini belirlemek için gereklidir.

Mutasyon ve patoloji ilişkisini kurma

JAK2

(

V617F

) mutasyonu, reseptörü EPO'ya ihtiyaç duymadan sürekli aktif halde tutar.

Düşük EPO düzeyine rağmen aşırı eritrosit üretiminin (tonik aktivasyon) hücresel mekanizmasını açıklar.

Key Concept

Eritropoez regülasyonunda EPO reseptör sinyal iletimi (JAK/STAT yolu) ve Polisitemia Vera mekanizması.

Practice More

Polisitemia Vera ilerlediğinde demir depoları tükenebilir ve başlangıçta normositer olan indeksler mikrositer bir hal alabilir. Bu durumun MCHC üzerindeki etkisini inceleyin.

Estimated Time:1m 15s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic