Yara iyileşmesinin geç dönemlerinde (maturasyon fazı), yaradaki toplam kollajen miktarı dengeye (plato) ulaşmasına rağmen dokunun gerilme direnci (tensile strength) aylar boyunca artmaya devam etmektedir. Bu dönemde gerilme direncindeki artışın temel moleküler belirleyicisi aşağıdakilerden hangisidir?
- Kollajen fibrilleri arasında kovalent çapraz bağların (cross-linking) oluşmasıAnswer
- BTip I kollajenin yıkılarak yerine Tip III kollajenin sentezlenmesi
- CFibroblastların çoğalması ve kollajen sentez hızının artması
- DFibronektin ve hyalüronik asit gibi zemin maddesi bileşenlerinin artışı
- EYaranın epitelizasyon ile dış ortamdan tamamen izole edilmesi
Answer
Maturasyon fazında gerilme direncini artıran temel olay, kollajen fibrilleri arasında çapraz bağların (cross-linking) kurulmasıdır.
Yara iyileşmesinin maturasyon (remodeling) fazı, yaranın kapandığı andan itibaren yıllarca sürebilen bir süreçtir. Bu fazda net kollajen miktarı artmaz (yapım ve yıkım dengelenir), ancak yaranın gerilme direnci (tensile strength) belirgin şekilde artar. Bu artışın temel nedeni, lizil oksidaz enzimi aracılığıyla kollajen fibrilleri arasında kovalent çapraz bağların (cross-linking) kurulmasıdır. Ayrıca kollajen liflerinin rastgele dizilimden daha organize ve paralele yakın bir dizilime geçmesi ve Tip III kollajenin yerini daha güçlü olan Tip I kollajene bırakması da bu sürece katkıda bulunur.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yara İyileşmesi Maturasyon Fazı ve Kollajen Remodeling
Hints
1
Cevap, yara dokusunun 'miktarından' ziyade 'kalitesini' ve 'dayanıklılığını' artıran bir biyokimyasal bağ ile ilgilidir.
2
Bu süreçte, kollajen lifleri birbirine sıkıca kenetlenir. Bu işlem için bakır (Cu) kofaktörüne ihtiyaç duyan 'lizil oksidaz' enzimi görev alır.
Practice More
Kollajen sentezinin hücre içi ve hücre dışı basamaklarını (hidroksilasyon vs çapraz bağlaşma) ve gerekli kofaktörleri (Vit C, Fe, Cu) gözden geçirin.
Estimated Time:1m 0s