Akut lenfoblastik lösemi (ALL) idame tedavisinde kullanılan bir pürin analoğu olan 6-merka… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Akut lenfoblastik lösemi (ALL) idame tedavisinde kullanılan bir pürin analoğu olan $6-merkaptopürin$ ( $6-MP$ ), vücutta ksantin oksidaz (XO) enzimi aracılığıyla $6-tioürik$ $asit$ isimli inaktif metabolitine dönüştürülerek vücuttan uzaklaştırılır. Bu ilacı kullanan bir hastada gelişen hiperürisemi tablosu nedeniyle tedavi şemasına ksantin oksidaz inhibitörü olan allopürinol eklenmiştir.

Bu klinik durumda, $6-merkaptopürine$ bağlı gelişebilecek şiddetli kemik iliği toksisitesini önlemek amacıyla ilaç dozunun yaklaşık $\%75$ oranında azaltılmasının temel biyokimyasal nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Allopürinolün, 6-merkaptopürinin katabolik yolağında görev alan ksantin oksidazı inhibe ederek ilacın inaktivasyonunu baskılamasıAnswer
B
Allopürinolün, 6-merkaptopürinin hipoksantin-guanin fosforiboziltransferaz (HGPRT) aracılı aktivasyonunu doğrudan indüklemesi
C
6-merkaptopürin ve allopürinolün pürin nükleotidlerinin kurtarılma (salvage) yolağında PRPP ile yarışmalı inhibisyona girmesi
D
Ksantin oksidaz inhibisyonu sonucu hücre içinde biriken hipoksantinin 6-merkaptopürin ile hedef enzim düzeyinde rekabet etmesi
E
Allopürinolün, 6-merkaptopürinin farmakolojik hedefi olan ribonükleotid redüktaz enzimini stabilize ederek aktivitesini artırması

Answer

6-merkaptopürin dozunun azaltılmasının temel nedeni, allopürinolün bu ilacın yıkımından sorumlu olan ksantin oksidaz enzimini inhibe ederek ilacın vücutta birikmesine ve toksisiteye yol açmasıdır.

6-merkaptopürinin (6-MP) ana katabolik yolu, ilacın ksantin oksidaz (XO) aracılığıyla 6-tioürik aside dönüştürülmesidir. Allopürinol, ksantin oksidazı inhibe ederek bu yıkımı durdurur. Yıkılamayan 6-MP, hücre içinde pürin salvage yolu (HGPRT) üzerinden daha fazla miktarda sitotoksik nükleotidlere dönüşür ve bu da terapötik dozlarda bile şiddetli pansitopeniye yol açar. Bu nedenle dozun dramatik şekilde azaltılması gerekir.

Step-by-Step Solution

6-merkaptopürin (6-MP) metabolizmasını analiz edin.

6-MP bir ön-ilaçtır; HGPRT ile 6-tio-IMP'ye (aktif) dönüşür veya Ksantin Oksidaz (XO) ile 6-tioürik asit'e (inaktif) yıkılır.

İlacın vücuttaki dengesini anlamak için aktivasyon ve inaktivasyon yollarını bilmek gerekir.

Allopürinolün etkisini değerlendirin.

Allopürinol, pürin yıkımında görev alan Ksantin Oksidaz enziminin güçlü bir inhibitörüdür.

Gut ve hiperürisemi tedavisinde kullanılan allopürinolün hedef enzimi XO'dur.

İlaç etkileşiminin sonucunu çıkarın.

XO inhibe olduğunda, 6-MP inaktif metabolitine dönüşemez. Bu durum, 6-MP'nin daha fazla aktif nükleotid formuna (6-TGN) dönüşmesine ve şiddetli kemik iliği süpresyonuna neden olur.

Katabolik yolun blokajı, substratın diğer yollara (aktivasyon) kaymasına ve toksisiteye yol açar.

Key Concept

İlaç Katabolizması ve Enzim İnhibisyonu İlişkisi

Practice More

Tiopürin metiltransferaz (TPMT) enzim eksikliği olan hastalarda 6-merkaptopürin kullanımına bağlı gelişebilecek toksisite riskini inceleyebilirsiniz.

Estimated Time:1m 30s

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Practice More

Topics

More questions from this topic