Akut inferior miyokard enfarktüsü geçiren ve semptomatik sinüs bradikardisi gelişen bir hastaya düşük doz intravenöz atropin uygulanmıştır. Uygulamanın hemen ardından, hastanın kalp hızında hedeflenen artışın aksine, kısa süreli ve geçici bir yavaşlama (paradoksal bradikardi) gözlenmiş; ancak doz artırıldığında beklenen taşikardi tablosu ortaya çıkmıştır.
Düşük doz atropin uygulamasında gözlenen bu geçici paradoksal bradikardinin en olası farmakolojik mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Vagal sinir uçlarındaki presinaptik otoreseptörlerinin bloke edilmesiAnswer
- BSinoatriyal düğümdeki postsinaptik reseptörlerinin uyarılması
- CKalp kasında bulunan reseptörlerinin antagonize edilmesi
- DParasempatik gangliyonlardaki nikotinik reseptörlerin bloke edilmesi
- EMiyokarddaki beta-1 adrenerjik reseptörlerin kompetitif inhibisyonu
Answer
Düşük doz atropine bağlı geçici bradikardinin nedeni, vagal sinir uçlarındaki presinaptik M2 otoreseptörlerinin bloke edilmesidir.
Atropin farmakolojisinde klasik ve zorlayıcı bir özellik olan 'düşük doz paradoksal bradikardi', reseptör duyarlılığındaki farklılıktan ve otoreseptör mekanizmasından kaynaklanır. Vagal sinir uçlarında (presinaptik) bulunan otoreseptörleri, sinaptik aralığa salınan asetilkolin miktarını negatif geribildirim (feedback) mekanizmasıyla frenler. Atropin düşük dozlarda uygulandığında, kalpteki postsinaptik reseptörlerden önce yüksek duyarlılığa sahip olan bu presinaptik otoreseptörlerini bloke eder. Frenleyici mekanizmanın ortadan kalkmasıyla sinaptik aralığa daha fazla asetilkolin salınır ve sinoatriyal düğüm üzerindeki parasempatik etkinin artmasıyla geçici bradikardi oluşur. Doz artırıldığında ise asıl hedef olan postsinaptik reseptörleri de tam olarak bloke edilir ve beklenen taşikardi gelişir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Atropinin presinaptik otoreseptör blokajına bağlı doza bağımlı paradoksal etkileri
Hints
1
Atropin normal şartlarda kalbi hızlandıran (taşikardik) bir ilaçtır. Yavaşlamaya neden olması için otonom sinir ucundan 'kalbi yavaşlatan nörotransmitter' (asetilkolin) salınımının artması gerekir.
2
Sinir uçlarında kendi nörotransmitterinin salınımını durduran (frenleyen) kontrol reseptörlerine 'otoreseptör' adı verilir.
3
Atropin düşük dozlarda, asetilkolin salınımını baskılayan bu frenleyici otoreseptörleri bloke ederek paradoksal bir şekilde sinaptik aralığa bol miktarda asetilkolin hücumuna neden olur.
Practice More
Otoreseptör mantığının sempatik sinir sistemindeki karşılığı olan presinaptik Alfa-2 reseptörlerinin Klonidin gibi ilaçlarla nasıl etkileştiğini tekrar gözden geçirin.
Alternative Method
Bu soruyu çözerken reseptörlerin kalpteki anatomik dağılımını (kalpte M2, damarda M3) hatırlamak ve 'antagonist' kelimesinin 'uyarıcı' olamayacağını bilmek, hatalı seçenekleri hızla eleyerek doğru cevaba ulaşmanızı sağlar.
Estimated Time:1m 15s