yaşında bir çocuk, evde bulduğu demir sülfat tabletlerini yuttuktan yaklaşık saat sonra şiddetli abdominal ağrı, kanlı kusma ve letarji şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Serum demir seviyesi ölçülen hastada akut demir intoksikasyonu tanısıyla şelasyon tedavisine karar veriliyor. Bu hastada kullanılabilecek şelatör ajanlar ve demir preparatlarının özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Akut intoksikasyonda parenteral yolla kullanılan deferoksamin ferrik demir () ile oranında heksadentat bir kompleks oluştururken; kronik tedavide kullanılan deferasirox oral yolla günde tek doz uygulanan ve (ilaç:demir) oranında bağlanan bir şelatördür.Answer
- BDeferoksamin, yüksek oral absorbsiyonu ve biyoyararlanımı sayesinde mide lavajı sonrası hem sistemik şelasyon sağlamak hem de gastrointestinal kanaldaki demiri bağlamak amacıyla oral yolla tercih edilir.
- CAkut zehirlenme tedavisinde deferoksamin yerine tercih edilebilen deferipron, ferrik demir ile bidentat bir kompleks oluşturur ve en önemli yan etkisi olan renal tübüler hasar nedeniyle haftalık kreatinin takibi gerektirir.
- DŞelasyon tedavisi sırasında idrarın karakteristik "vin-rose" rengine dönmesi, deferasiroxun demir ile oluşturduğu kompleksin idrarla atıldığını gösteren tanısal bir bulgudur.
- EDemir eksikliği tedavisinde kullanılan oral demir preparatları sıklıkla fatal anafilaksi riskine yol açarken, parenteral demir sülfat formları sadece siyah dışkı ve mide ağrısı gibi hafif yan etkiler gösterir.
Answer
Akut intoksikasyonda parenteral deferoksamin (1:1 heksadentat) tercih edilirken, kronik tedavide oral deferasirox (2:1 tridentat) kullanılır.
Doğru olan ifadede belirtildiği gibi, deferoksamin demir atomunu altı bölgeden saran (heksadentat) ve ferrik demir ile bire bir () kompleks oluşturan, parenteral kullanılan bir antidottur. Deferasirox ise kronik tedavide büyük kolaylık sağlayan, oral yolla günde tek sefer uygulanan ve iki molekülünün bir demiri bağladığı () tridentat bir yapıdadır.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Demir şelatörlerinin yapısal ve farmakokinetik farklılıkları (Stoikiometri ve Uygulama Yolu)