İdiyopatik Parkinson hastalığı nedeniyle uzun yıllardır dopamin replasman tedavisi alan bi… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

İdiyopatik Parkinson hastalığı nedeniyle uzun yıllardır dopamin replasman tedavisi alan bir hastada, son aylarda motor dalgalanmaların yanı sıra rahatsız edici görsel halüsinasyonlar ve paranoid hezeyanlar gelişmeye başlamıştır. Hastanın tedavisine, motor semptomlarda kötüleşmeye yol açmadan psikotik bulgularını kontrol altına almak amacıyla yeni bir ajan eklenmesi planlanmaktadır.

Dopaminerjik ( $D_2$ ) reseptörlere afinitesi bulunmayan ve terapötik etkisini temel olarak serotonin $5-HT_{2A}$ reseptörleri üzerinde ters agonist ( $invers \ agonist$ ) aktivite göstererek sağlayan ajan aşağıdakilerden hangisidir?

A
Ketiapin
B
Haloperidol
C
Selegilin
PimavanserinAnswer
E
Ondansetron

Answer

Doğru cevap Pimavanserin'dir. D2 reseptörlerine bağlanmadan, 5-HT2A reseptörleri üzerinden ters agonist (invers agonist) etki göstererek Parkinson psikozunu tedavi eden spesifik ajandır.

Pimavanserin, klasik ve diğer atipik antipsikotiklerden farklı olarak dopaminerjik (

D_2

) reseptörlere hiçbir şekilde afinite göstermez. Terapötik etkisini doğrudan serotonin

5-HT_{2A}

reseptörlerinde ters agonist (invers agonist) aktivite göstererek sağlar. Bu sayede, Parkinson hastalarında motor semptomları kötüleştirmeden psikozu (halüsinasyon ve sanrıları) tedavi etme olanağı sunar ve bu endikasyonla FDA onayı almıştır.

Step-by-Step Solution

Hastanın klinik tablosunu ve tedavi hedefini değerlendirme.

Dopaminerjik tedaviye bağlı gelişen Parkinson hastalığı psikozu tespit edilir ve motor fonksiyonları bozmayacak bir antipsikotik hedeflenir.

Klasik antipsikotiklerin kullanımı, Parkinson hastalarında rijidite ve bradikineziyi tehlikeli boyutlara ulaştırır.

Verilen etki mekanizması ipuçlarını analiz etme.

Aranacak ilacın D2 reseptör afinitesi olmamalı ve 5-HT2A reseptörlerinde ters agonist etki göstermelidir.

Bu mekanizma, ilacın dopaminerjik yolakları (Nigrostriatal yolak) etkilemeden sadece kortikal serotonin yolaklarını modüle etmesini sağlar.

Seçeneklerdeki farmakolojik ajanları etki mekanizmalarına göre eşleştirme.

Ketiapin ve Haloperidol D2 blokajı yapar; Selegilin MAO-B inhibisyonu yapar; Ondansetron 5-HT3 blokajı yapar. Sadece Pimavanserin tanımlanan profile uyar.

Pimavanserin'in benzersiz farmakolojik profili, onu diğer tüm antipsikotiklerden ayırır.

Key Concept

Parkinson Psikozu Tedavisinde Pimavanserin'in Benzersiz Etki Mekanizması

Question

Answer

Step-by-Step Solution

Key Concept

Common Mistakes

Topics