Question

Difficulty: MediumArka Hipofiz Hormonları (ADH ve Oksitosin)

Övolemik hiponatremi saptanan ancak böbrek fonksiyonları normal olan bir hastada, sabah kortizol düzeyi belirgin olarak düşük bulunmuştur. Glukokortikoid eksikliğinin (örneğin adrenal yetmezlik), arka hipofizden salınan antidiüretik hormon (ADH) üzerindeki fizyolojik etkisi ve buna bağlı gelişen mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. ADH salınımı üzerindeki inhibitör etkinin kalkmasıyla hormon düzeyi artar ve su atılımı bozulurAnswer
  2. B
    ADH sentezi azaldığı için serbest su atılımı artar ve hipernatremi gelişir
  3. C
    V2 reseptör duyarlılığı azaldığı için idrar konsantrasyon yeteneği kaybolur
  4. D
    Böbrek kan akımı arttığı için medüller ozmotik gradiyent bozulur ve idrar dilüe edilir
  5. E
    Oksitosin ile çapraz reaksiyon sonucu uterin ve vasküler düz kas kasılması tetiklenir

Answer

ADH salınımı üzerindeki inhibitör etkinin kalkmasıyla hormon düzeyi artar ve su atılımı bozulur
Fizyolojik olarak glukokortikoidler (kortizol), hipotalamustan ADH salınımı üzerinde tonik bir inhibitör (baskılayıcı) etkiye sahiptir. Adrenal yetmezlik gibi kortizol eksikliği durumlarında bu baskılayıcı etki ortadan kalkar. Sonuç olarak, plazma ozmolaritesi düşük olsa bile (hiponatremi) ADH salınımı devam eder (non-ozmotik salınım). Bu durum, böbreklerden serbest su atılımını bozar ve dilüsyonel hiponatremiyi derinleştirir. Bu mekanizma, hiponatremi ayırıcı tanısında adrenal yetmezliğin mutlaka düşünülmesi gerektiğini gösteren temel fizyolojik prensiptir.

Step-by-Step Solution

1
Kortizol ile ADH arasındaki ilişkiyi hatırla
Glukokortikoidler (Kortizol), hem CRH hem de ADH salınımı üzerinde negatif feedback (baskılayıcı) etkiye sahiptir.
Kortizol, stres yanıtını modüle eder ve aşırı su tutulumunu önlemek için ADH'yi frenler.
2
Kortizol eksikliğinin sonucunu belirle
Kortizol eksikliğinde bu negatif feedback ortadan kalkar (disinhibisyon).
Baskılayıcı etkinin kalkması, ozmotik veya volümetrik bir uyarı olmasa bile ADH salınımının artmasına (non-ozmotik ADH salınımı) neden olur.
3
Klinik tabloyu fizyolojik mekanizma ile eşleştir
Artan ADH, böbrekten su geri emilimini artırır; bu da dilüsyonel hiponatremiye yol açar.
Bu durum, uygunsuz ADH sendromuna (SIADH) benzer bir tablo oluşturur ancak nedeni tümör veya ilaç değil, endokrin regülasyon bozukluğudur.

Key Concept

Glukokortikoidlerin ADH üzerindeki Negatif Feedback Etkisi

Hints

1
Normal fizyolojide kortizol, vücudun su yükünü atabilmesi için gereklidir (su diürezi).
2
Kortizol eksikliği olan hastalarda, ADH salınımını engelleyen mekanizma çalışmaz.
3
Kortizolün ADH üzerindeki etkisi 'negatif feedback' veya 'baskılayıcı' niteliktedir.

Practice More

Uygunsuz ADH Sendromu (SIADH) tanı kriterlerini ve ayırıcı tanısını inceleyiniz.
Estimated Time:1m 30s
Rate this question