Enzimler

Bir enzimin katalizlediği reaksiyonun kinetiklerini inceleyen bir araştırmacı, inhibitör yokluğunda ve varlığında elde ettiği verileri Lineweaver-Burk (çift-resiprokal) denklemine dönüştürmüştür:

- Kontrol grubu: $1/v = 0.5 \cdot (1/[S]) + 0.02$
- İnhibitörlü grup: $1/v = 1.5 \cdot (1/[S]) + 0.06$

Bu verilere dayanarak, kullanılan inhibitörün etki mekanizması ve enzimin kinetik sabitleri ($K_m$ ve $V_{max}$) üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Glukoneogenez ve glikojenoliz gibi kritik metabolik yolaklarda görev alan bir enzim; glikoz molekülü üzerindeki bir fosfat grubunu, molekülden ayırmadan veya dışarıdan yeni bir grup eklemeden, sadece 1. karbondan 6. karbona taşımaktadır. Kataliz sırasında ortamda serbest $P_i$ (inorganik fosfat) oluşmadığı ve su tüketilmediği bilindiğine göre; bu enzim International Union of Biochemistry (IUB) sınıflama sistemine göre aşağıdaki sınıflardan hangisine dahildir?

Bir enzimin katalitik aktivitesi üzerine yapılan deneysel bir çalışmada, ortama eklenen bir inhibitörün serbest enzime bağlanamadığı, ancak sadece enzim-substrat ($ES$) kompleksi oluştuktan sonra bu yapıya bağlandığı gözlenmiştir. Bu inhibitörün varlığında reaksiyonun kinetik parametrelerinde ($V_{max}$ ve $K_m$) meydana gelen değişim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hücre içi bir metabolik yolakta sentezlenen son ürünün, o yolağın ilk veya hız kısıtlayıcı basamağını katalizleyen enzimin aktivitesini inhibe ederek yolağın akış hızını kontrol etmesi mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Hücrede glukoneogenez ve anaplerotik reaksiyonlar için hayati öneme sahip olan piruvat karboksilaz enzimi, piruvatın oksaloasetata karboksillenmesi sırasında ATP enerjisini kullanır. Bu enzimin katalitik mekanizmasında bir vitamin türevi apoenzime kovalent olarak bağlanarak 'prostetik grup' görevi görürken, bir metal iyonu ise ATP ile kompleks oluşturarak reaksiyonu kolaylaştırır. Buna göre, piruvat karboksilaz enziminde görev alan bu prostetik grup ve metal iyonu aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak eşleştirilmiştir?

Enzimlerin biyolojik aktivitelerini gösterebilmeleri için protein kısımlarına (apoenzim) ek olarak yardımcı bir gruba (kofaktör) ihtiyaç duyabildikleri ve bu yapının tamamına holoenzim dendiği bilinmektedir. Bu bağlamda; katalizlediği reaksiyon sırasında bir substratın yapısındaki çift bağa su ($H_2O$) ekleyerek bağın doyurulmasını sağlayan, ancak bu işlem sırasında substratı iki farklı ürüne parçalamayan ve $ATP$ tüketimi gerçekleştirmeyen bir enzim, IUBMB (International Union of Biochemistry and Molecular Biology) sınıflamasına göre aşağıdakilerden hangisinde yer alır?

Enzimlerin yapısal organizasyonları (apoenzim, holoenzim, prostetik grup) ve International Union of Biochemistry (IUB) tarafından belirlenen altı ana sınıfın katalitik mekanizmaları birlikte değerlendirildiğinde, aşağıdaki ifadelerden hangisi biyokimyasal olarak doğrudur?

Michaelis-Menten kinetiğine uygun olarak gerçekleşen bir enzim reaksiyonunda, başlangıç substrat konsantrasyonu ($[S]$) Michaelis sabitinin ($K_m$) tam olarak 4 katına ($[S] = 4K_m$) eşittir.

Buna göre, bu reaksiyonun başlangıç hızı ($v_0$), maksimum hızın ($V_{max}$) yüzde kaçına tekabül eder?

Bir enzimin kinetik analizi sırasında, ortama eklenen bir inhibitörün etkisiyle Lineweaver-Burk (çift-resiprok) grafiğinde elde edilen doğrunun, kontrol grubuna ait doğruya paralel bir şekilde yukarı (y-ekseninde daha yüksek bir değere) ve sola (x-ekseninde daha negatif bir değere) kaydığı saptanmıştır. Bu verilere göre, inhibitörün etki mekanizması ve enzimin kinetik sabitleri üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

İlaç geliştirme çalışmalarında bir enzim üzerinde test edilen yeni bir inhibitörün kinetik parametreleri incelenmektedir. Lineweaver-Burk (çift resiprokal) grafiğinde, inhibitör varlığında elde edilen doğrunun kontrol doğrusuna paralel olduğu, $y$-ekseni kesim noktasının ($1/V_{max}$) yukarıya ve $x$-ekseni kesim noktasının ($-1/K_m$) sola doğru orijinden uzaklaştığı saptanmıştır. Bu veriler ışığında, test edilen inhibitörün etki mekanizması ve klinik olarak bilinen statin grubu ilaçlar ile karşılaştırılması hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bir enzimin katalizlediği reaksiyonun hızı üzerine bir inhibitörün etkisi incelenmiştir. Yapılan deneylerde, inhibitörün varlığında reaksiyonun maksimum hızının ($V_{max}$) azaldığı, ancak enzimin substrata olan yarı-maksimal doygunluk konsantrasyonunun ($K_m$) değişmeden kaldığı tespit edilmiştir. Bu verilere dayanarak, söz konusu inhibisyon tipi ve inhibitörün enzime bağlanma özelliği ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Şiddetli karaciğer hasarı ve sentrilobüler (Zon $3$) nekroz gelişen bir hastada, hepatositlerdeki mitokondriyal matriks hasarını ve bu bölgedeki parankimal yıkımı yansıtmada en spesifik olan enzim aşağıdakilerden hangisidir?

Hücre içi biyokimyasal reaksiyonların katalizlenmesinde görev alan yardımcı grupların (kofaktörlerin) enzime bağlanma afiniteleri ve süreklilikleri, reaksiyon mekanizmasının temelini oluşturur. Bazı yardımcı gruplar reaksiyon döngüsü sırasında enzimden ayrılan "ko-substratlar" iken, diğerleri enzime kalıcı veya çok sıkı şekilde bağlı olan "prostetik gruplar" olarak tanımlanır.

Buna göre, aşağıdaki enzim ve yardımcı grup eşleştirmelerinden hangisi, yardımcı grubun enzime bağlanma karakteri veya metal iyonu ilişkisi açısından yanlıştır?

Enzimlerin katalitik aktiviteleri sırasında ihtiyaç duydukları yardımcı moleküller (kofaktör ve koenzim), enzime bağlanma kuvvetleri ve döngüsel işleyişlerine göre 'prostetik grup' veya 'kosubstrat' olarak sınıflandırılırlar. Kararlı bir yapı oluşturarak enzimden ayrılmayan gruplar prostetik grup, reaksiyon sırasında enzime bağlanıp reaksiyon sonunda ayrılanlar ise kosubstrat olarak tanımlanır.

Buna göre, aşağıdaki enzim-yardımcı molekül eşleşmelerinden hangisinde, yardımcı molekülün enzime bağlanma şekli bir 'prostetik grup' özelliği göstermez?

Laktat dehidrogenaz ($LDH$) enzim sistemini oluşturan izoenzimlerin yapısal, fonksiyonel ve elektroforetik özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Enzim kinetiği üzerine yapılan bir çalışmada, sisteme eklenen bir inhibitörün enzimin aktif bölgesi dışında bir yere bağlandığı, hem serbest enzime hem de enzim-substrat kompleksine aynı afinite ile bağlandığı saptanmıştır. Yapılan ölçümlerde reaksiyonun $K_m$ değerinin değişmediği, ancak $V_{max}$ değerinin belirgin şekilde azaldığı gözlenmiştir. Bu inhibisyon mekanizması ve Lineweaver-Burk grafiğindeki (çift resiprokal grafik) görünümü ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Rutin bir check-up muayenesi sırasında karaciğer fonksiyonlarını değerlendirmek amacıyla tetkik istenen bir hastada; aşağıdaki enzimlerden hangisinin serum düzeyindeki artış, karaciğer parankim hasarı için en yüksek doku özgüllüğüne (spesifite) sahiptir?

Sindirim sisteminde görev alan zimojenlerin (enzim öncüllerinin) sınırlı proteoliz yoluyla aktif enzimlere dönüştüğü aktivasyon kaskadı ve bu sürecin regülasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir laboratuvar çalışmasında, karaciğerden izole edilen bir enzime ait kinetik parametreler, yeni geliştirilen bir ilaç adayı (İnhibitör X) varlığında ve yokluğunda ölçülerek aşağıdaki tablo elde edilmiştir:

Buna göre, İnhibitör X'in bu enzim üzerindeki inhibisyon mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

$45$ yaşında kadın hasta, rutin kontrollerinde saptanan belirgin serum amilaz yüksekliği nedeniyle değerlendiriliyor. Hastanın abdominal ağrısı veya herhangi bir sistemik şikayeti bulunmamaktadır. Fizik muayenesi tamamen normaldir. Laboratuvar tetkiklerinde; serum amilaz düzeyi $980\ U/L$ (N: $25-125\ U/L$), serum lipaz düzeyi $32\ U/L$ (N: $10-60\ U/L$) ve $24$ saatlik idrar amilaz düzeyi $45\ U/gün$ (Düşük/Normal) olarak saptanıyor. Hastanın amilaz/kreatinin klirens oranı ($ACCR$) ise $\%0.7$ olarak hesaplanıyor.

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastadaki en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?