Hormonlar

Gastrointestinal sistemde düz kasların gevşemesine (relaksasyon) neden olan, bağırsaklardan su ve elektrolit salgısını uyarırken mide asit sekresyonunu inhibe eden regülatör peptid aşağıdakilerden hangisidir?

Tiroid hormonlarının biyosentez basamakları, plazmada taşınma dinamikleri ve hedef dokulardaki hücresel etki mekanizmaları dikkate alındığında, bu süreçlerle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Pro-opiomelanokortin ($POMC$), ön hipofizin kortikotrop hücrelerinde sentezlenen ve doku-spesifik proteolitik enzimler (prohormon konvertazlar) aracılığıyla parçalanarak farklı biyolojik aktiviteye sahip peptidlere dönüşen bir öncü moleküldür. $POMC$ yapısı ve bu yapıdan köken alan peptidlerin biyokimyasal özellikleri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

52 yaşında bir kadın hasta; hafif seyreden diabetes mellitus, safra kesesi taşları (kolelityazis) ve yağlı dışkılama (steatore) şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan radyolojik görüntülemelerde pankreas gövdesinde sınırlı bir kitle saptanıyor. Bu hastada pankreas adacık hücrelerinden köken alan tümörden (Somatostatinoma) aşırı salınan hormonun, hedef hücrelerdeki temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Hormon sinyal iletiminin kontrolünde, reseptörlerin ligand varlığında duyarsızlaşması (desensitizasyon) hücresel homeostazın sürdürülmesi için temel bir süreçtir. G-proteini kenetli reseptörlerin (GPCR) desensitizasyon mekanizmasıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tiroid hormon biyosentezi sürecinde, iyot atomlarının doğrudan bağlandığı fenolik halka yapısına sahip olan ve hormonların temel iskeletini oluşturan amino asit aşağıdakilerden hangisidir?

Hipotalamustan salgılanarak ön hipofizdeki gonadotrof hücreleri uyaran ve lüteinizan hormon ($LH$) ile folikül uyarıcı hormon ($FSH$) sentezini ve salınımını başlatan gonadotropin salgılatıcı hormonun ($GnRH$), hedef hücre membranındaki reseptörüne bağlandıktan sonra kullandığı temel ikincil haberci sistemi aşağıdakilerden hangisidir?

34 yaşında bir erkek hasta, el ve ayak parmaklarında uyuşma ve kas krampları şikayetiyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar analizinde; serum kalsiyumu $7.2~mg/dL$ (Normal: $8.5-10.5$), inorganik fosfat $6.4~mg/dL$ (Normal: $2.5-4.5$) ve PTH $450~pg/mL$ (Normal: $10-65$) olarak saptanıyor. Hastaya tanısal amaçla uygulanan Ellsworth-Howard testinde, intravenöz PTH verilmesini takiben idrar $cAMP$ düzeyinde bazal değerin 10 katı kadar artış izlenmesine rağmen, idrarla fosfat atılımında (fosfatürik yanıt) anlamlı bir değişiklik olmadığı gözleniyor. Bu hastadaki moleküler patoloji aşağıdakilerin hangisinde en olasıdır?

Hormonların hedef hücrelerde oluşturduğu biyolojik etkiler, reseptöre bağlanma sonrası aktive edilen ikincil haberci sistemleri aracılığıyla düzenlenir. Bu sistemlerden en yaygın olanları Adenilat Siklaz/cAMP ve Fosfolipaz C/$IP_3$-DAG yolaklarıdır.

Buna göre, aşağıdaki hormonlardan hangisi hedef hücresindeki etkisini siklik AMP (cAMP) artışı üzerinden gerçekleştirmez?

Adrenal steroidogenez sürecinde, 11-deoksikortikosteronun ($DOC$) kortikosterona ve 11-deoksikortizolün kortizola dönüşümünü katalizleyen enzimin eksikliğinde; mineralokortikoid etkili ara ürünlerin birikimine bağlı hipertansiyon ve androjen fazlalığına bağlı virilizasyon tablosu gelişir.

Söz konusu biyokimyasal reaksiyonları katalizleyen ve eksikliğinde bu klinik tabloya yol açan $CYP$ (sitokrom P450) enzimi ve bu enzimin hücresel yerleşimi aşağıdakilerden hangisidir?

Pankreas adacık içi (intra-islet) parakrin düzenleme mekanizmaları, kan glukoz homeostazının sürdürülmesinde kritik öneme sahiptir. Beta hücrelerinden salınan insülinin, komşu alfa hücreleri üzerindeki glukagon baskılayıcı etkisi sadece sistemik bir yanıt değil, doğrudan bir parakrin sinyal iletimi sonucudur. İnsülinin, alfa hücreleri üzerindeki bu inhibitör etkisinin altında yatan temel moleküler mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Pankreasın endokrin fonksiyonlarını düzenleyen insülin, glukagon ve somatostatin hormonlarının reseptör yapıları ve hücre içi sinyal iletim mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Gebeliğin üçüncü trimestrında annede aniden başlayan hirsutizm, akne ve ses kalınlaşması şikayetleri üzerine yapılan laboratuvar incelemesinde; maternal plazmada testosteron ve androstenedion düzeyleri belirgin derecede yüksek, plasental kaynaklı estriol ($E_3$) seviyesi ise normalin çok altında saptanmıştır. Doğum sonrası $46,XX$ karyotipine sahip bebekte ambigus genitale (virilizasyon) gözlendiği bildirilmiştir. Bu klinik ve biyokimyasal tabloya neden olan en olası enzim eksikliği aşağıdakilerden hangisidir?

Adrenal medullada tirozin amino asidinden başlayarak gerçekleştirilen katekolamin biyosentezi ve bu yolun regülasyonu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

28 yaşında kadın hasta, son bir yıldır artan hirsutizm (tüylenme), akne ve oligomenore şikayetleriyle kliniğe başvuruyor. Yapılan tetkiklerde serum Anti-Müllerian Hormon ($AMH$) düzeylerinin normalin 3 katı olduğu, $LH/FSH$ oranının arttığı ve polikistik over sendromu ($PKOS$) tablosu saptanıyor. $AMH$'nin granüloza hücrelerinde foliküler gelişimi kısıtlamasının yanı sıra, intraovaryen steroidogenez üzerinde de düzenleyici etkileri olduğu bilinmektedir.

Bu hastadaki biyokimyasal tablo göz önüne alındığında, $AMH$'nin granüloza hücrelerinde östrojen sentezini baskılayarak androjenik bir mikroçevre oluşmasına katkıda bulunan temel mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Vücut sıvı osmolaritesinin ve kan basıncının düzenlenmesinde kritik rol oynayan nörohipofizer hormonların hedef dokulardaki reseptör özgüllüğü ve sinyal iletim yolakları, hormonun fizyolojik fonksiyonunu belirleyen temel unsurlardır. Bu bağlamda, arjin-vazopressin ($AVP$) reseptör sistemleri ve moleküler etki mekanizmaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$24$ yaşında asemptomatik bir kadın hastanın rutin biyokimya taramasında serum kalsiyum düzeyi $10.9$ mg/dL (N: $8.5-10.5$), albümin $4.0$ g/dL, serum fosforu $2.7$ mg/dL ve paratiroid hormonu ($PTH$) düzeyi $88$ pg/mL (N: $10-65$) bulunmuştur. Hastanın $24$ saatlik idrar kalsiyum atılımı $65$ mg/gün olup, kalsiyum/kreatinin klirens oranı ($FE_{Ca}$) $0.007$ olarak hesaplanmıştır. Benzer biyokimyasal bulguların hastanın babasında da cerrahi öyküsü olmaksızın mevcut olduğu öğrenilmiştir. Bu klinik tabloya neden olan moleküler defektin fizyolojik mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Tiroid hormonlarının biyosentez basamakları, plazmada taşınma özellikleri ve hedef dokulardaki etki mekanizmalarıyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Hormonların sinyal iletim mekanizmalarında görev alan hücre içi reseptörler; yapısal organizasyonları, hücresel lokalizasyonları ve DNA ile etkileşim biçimlerine göre iki ana sınıfa ayrılırlar. Kalsitriol ($1,25$-dihidroksivitamin $D_3$) ve glukokortikoidlerin (örneğin kortizol) reseptör aracılı etki mekanizmaları karşılaştırıldığında, kalsitriol reseptörü ($VDR$) için aşağıdakilerden hangisi ayırt edici bir özelliktir?

Konjenital adrenal hiperplazi (KAH) ön tanısı ile değerlendirilen bir kız bebekte yapılan fizik muayene ve laboratuvar analizlerinde hipertansiyon, hipokalemi ve virilizasyon (ambiguus genitale) saptanmıştır. Bu hastadaki klinik tabloya yol açan olası enzim eksikliği ve steroidogenez yolağının hız kısıtlayıcı basamağında görev alan sitokrom P450 enzimi aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?