Romatoloji

$70$ yaşında kadın hasta; son $3$ haftadır devam eden, özellikle geceleri artan sağ taraflı baş ağrısı ve yemek yerken çenesinde yorulma şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde yaklaşık $6$ aydır devam eden omuz ve kalça kuşağında ağrı ve sabah tutukluğu öyküsü mevcuttur. Fizik muayenesinde sağ temporal arter belirgin, hassas ve nabızsız olarak saptanıyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$25$ yaşında erkek hasta, $6$ aydır devam eden, sabahları daha belirgin olan ve fiziksel aktivite ile azalan bel ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde lomber omurga hareketlerinde kısıtlılık saptanıyor. Bu hastada öncelikle düşünülmesi gereken spondiloartropati tanısını destekleyen en karakteristik eklem dışı (ekstra-artiküler) bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

55 yaşında kadın hasta, 18 yıldır seropozitif Romatoid Artrit tanısıyla takip edilmektedir. Düzenli romatoloji takibi olmayan ve hastalığı aktif seyreden hasta, son iki aydır bacaklarında artan şişlik ve idrarının köpürmesi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede her iki alt ekstremitede gode bırakan pretibial ödem (+3) ve el eklemlerinde deformiteler saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde serum kreatinin 1.9 mg/dL, albümin 2.6 g/dL; tam idrar tetkikinde proteinüri (++++), eritrosit negatif ve sediment inaktif olarak bulunuyor. 24 saatlik idrarda protein atılımı 6 g/gün olarak ölçülüyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$29$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $1,5$ yıldır devam eden bel ağrısı ve sabahları belirgin olan, $1$ saatten uzun süren tutukluk şikayetiyle başvuruyor. Bel ağrısının hareketle azaldığı, istirahatle ise arttığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde lomber omurga hareketleri kısıtlı ($Schober$ testi: $12,5$ cm), göğüs ekspansiyonu ise $2$ cm olarak ölçülüyor. Hastanın özgeçmişinde son bir yılda iki kez "akut anterior üveit" atağı geçirdiği bilgisi mevcuttur. Laboratuvar incelemelerinde romatoid faktör ($RF$) negatif, $HLA-B27$ ise pozitif bulunmuştur.

Bu klinik tabloya göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

18 yaşında erkek hasta, çocukluğundan beri tekrarlayan sinopulmoner enfeksiyon öyküsü ile polikliniğe başvuruyor. Son 6 aydır yüzde güneş maruziyeti ile belirginleşen döküntü, halsizlik ve idrarda koyulaşma şikayetleri gelişmiş. Fizik muayenede malar raş ve gövdede yer yer atrofik skarlar bırakan diskoid lezyonlar saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; ANA 1:1280 (benekli), Anti-dsDNA negatif, idrar tetkikinde 2+ proteinüri ve mikroskobik hematüri tespit ediliyor. Kompleman analizinde; C3: $115$ $mg/dL$ (N: $90-180$), C4: $28$ $mg/dL$ (N: $10-40$) ve CH50 düzeyi saptanamayacak kadar düşük ($<5$ $U/mL$) bulunuyor.

Bu hastadaki klinik ve laboratuvar tablosundan sorumlu olan en olası patoloji aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında erkek hasta, son $3$ aydır devam eden tekrarlayan sinüzit, burun kanaması ve öksürük şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde burun sırtında çökme (semer burun) saptanıyor. Akciğer grafisinde bilateral kaviter nodüler lezyonlar izleniyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi $2.2$ $mg/dL$ ve idrar tetkikinde eritrosit silindirleri görülüyor. Bu hastada tanıyı doğrulamak amacıyla bakılan indirekt immünofloresan (IIF) testinde "sitoplazmik patern" ($c-ANCA$) pozitifliği saptanmıştır. Bu antikorun hedef aldığı spesifik antijen aşağıdakilerden hangisidir?

62 yaşında erkek hasta; son 4 aydır devam eden 12 kg kilo kaybı, şiddetli miyalji, yemeklerden sonra artan karın ağrısı ve yeni gelişen sağ düşük ayak şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde Hepatit B taşıyıcılığı olduğu biliniyor. Fizik muayenede kan basıncı 170/100 mmHg, ateş 37.8°C olarak ölçülüyor; alt ekstremitelerde livedo retikülaris ve palpabl purpura izlenmiyor ancak ağrılı subkutan nodüller saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde ANCA negatif, akut faz reaktanları yüksek bulunuyor.

Bu hastada aşağıdaki klinik veya laboratuvar bulgularından hangisinin görülmesi en az olasıdır?

$62$ yaşında erkek hasta, yaklaşık $1$ yıldır devam eden, sağ kasık bölgesinden dize doğru yayılan ve yürümekle artan ağrı şikayetiyle başvuruyor. Hasta, özellikle çorap giymek ve ayakkabı bağlamak gibi günlük aktiviteler sırasında kalçasını hareket ettirmekte belirgin zorluk yaşadığını belirtiyor. Fizik muayenede sağ kalça eklem hareketleri ağrılı saptanıyor. Bu hastada koksartroz tanısı için fizik muayenede en erken kısıtlanması beklenen eklem hareketi aşağıdakilerden hangisidir?

Sjögren sendromunun klinik özellikleri ve laboratuvar bulguları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$38$ yaşında kadın hasta, her iki elinin uç eklemlerinde yaklaşık $6$ aydır devam eden ağrı ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki el distal interfalangeal ($DİF$) eklemlerde sinovit, tırnaklarda yaygın "pitting" (çukurcuklaşma) ve sağ el $3.$ parmakta daktilit (sosis parmak) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde romatoid faktör ($RF$) ve anti-siklik sitrülinlenmiş peptid ($anti-CCP$) negatif bulunan bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında kadın hasta, $20$ yıldır her iki el proksimal interfalangeal ($PİF$), metakarpofalangeal ($MKF$) ve el bileği eklemlerini simetrik tutan, sabah tutukluğu $2$ saati bulan Romatoid Artrit ($RA$) tanısıyla izlenmektedir. Tedavi uyumu zayıf olan ve ellerinde belirgin deformiteleri (kuğu boynu, düğme iliği) gelişen hastada son $2$ aydır yaygın ödem ve halsizlik şikayeti başlamıştır. Fizik muayenede dilde büyüme ($makroglossi$) ve bilateral pretibial $3+$ ödem saptanıyor.

Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Buna göre, bu hastada nefrotik sendrom ve böbrek yetmezliğine yol açan en olası patolojik süreç aşağıdakilerden hangisidir?

$50$ yaşında kadın hasta, son $4$ aydır devam eden sağ el $2.$ ve $3.$ metakarpofalangeal ($MKF$), sol el $2.$ $MKF$ ve her iki el bileğinde ağrı, şişlik ve yaklaşık $2$ saat süren sabah tutukluğu şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede bu eklemlerde belirgin sinovit saptanıyor. El radyografisinde $2.$ $MKF$ ekleminde Romatoid Artrit ($RA$) ile uyumlu tipik marjinal erozyonlar izleniyor. Laboratuvar incelemesinde Romatoid Faktör ($RF$) ve Anti-CCP negatif; eritrosit sedimentasyon hızı $40$ $mm/saat$ ve CRP $12$ $mg/L$ (Normal: $<5$) bulunuyor. Bu hastanın $2010$ $ACR/EULAR$ Romatoid Artrit sınıflandırma kriterlerine göre değerlendirilmesiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$38$ yaşında kadın hasta; $5$ yıldır dirençli astım ve kronik sinüzit nedeniyle takip edilirken, son $1$ aydır bacaklarda ağrılı döküntüler ve sol ayakta güçsüzlük şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede her iki alt ekstremitede palpabl purpuralar ve sol ayak dorsifleksiyonunda kayıp (düşük ayak) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde mutlak eozinofil sayısı $3.500/mm^3$ ölçülüyor. Akciğer grafisinde bilateral, kavitasyon içermeyen, geçici infiltratif alanlar izleniyor. Serolojik incelemede p-ANCA (anti-MPO) pozitif saptanıyor.

Bu hastanın klinik tablosu, beklenen seyri ve prognozu ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$45$ yaşında erkek hasta, dün akşam katıldığı bir kutlama sonrası gece aniden başlayan sağ ayak başparmak ekleminde şiddetli ağrı ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede $1.$ metatarsofalangeal eklemde hiperemi, ısı artışı ve belirgin hassasiyet saptanıyor. Bu hastada kesin tanı için yapılan eklem aspirasyon sıvısının polarize ışık mikroskobundaki incelemesinde aşağıdakilerden hangisinin saptanması beklenir?

$42$ yaşında kadın hasta, son $5$ yıldır dirençli astım ve kronik sinüzit nedeniyle takip edilmektedir. Son $2$ haftadır her iki bacakta ağrılı morumsu döküntüler, sol ayakta his kaybı ve yürümede zorluk şikayetleri eklenmiştir. Fizik muayenede alt ekstremitelerde palpabl purpuralar izlenmiş; nörolojik muayenede sol ayakta dorsifleksiyon kaybı ($düşük$ $ayak$) saptanmıştır. Laboratuvar tetkiklerinde hemoglobin $11,2$ $g/dL$, lökosit $14.800/mm^3$ (eozinofil $\%25$), eritrosit sedimentasyon hızı $95$ $mm/saat$, p-ANCA (anti-MPO) pozitif bulunmuştur. Akciğer tomografisinde buzlu cam dansiteleri ve gezici infiltratlar izlenmiştir. Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$47$ yaşında kadın hasta, yaklaşık $18$ aydır devam eden ağızda kuruluk, çiğneme güçlüğü ve gözlerde batma hissi şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan muayenesinde Schirmer testi her iki gözde $4 mm/5 dk$ (pozitif) bulunuyor. Laboratuvar incelemesinde $ANA$, $Anti-Ro (SS-A)$ ve $Anti-La (SS-B)$ antikorları negatif saptanıyor. Bu hastada Sjögren sendromu tanısını kesinleştirmek için yapılan minör tükürük bezi biyopsisinde görülmesi beklenen tanısal bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında kadın hasta, son $2$ aydır her iki el parmak eklemlerinde (proksimal interfalangeal ve metakarpofalangeal) ağrı, şişlik ve sabahları yaklaşık $1,5$ saat süren eklem tutukluğu şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde eklemlerde hassasiyet ve simetrik sinovit saptanıyor.

Bu hasta için tanıda özgüllüğü (spesifitesi) en yüksek olan laboratuvar testi aşağıdakilerden hangisidir?

$68$ yaşında kadın hasta, sol ayak birinci metatarsofalangeal ekleminde gece aniden başlayan şiddetli ağrı, kızarıklık ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde hipertansiyon, tip $2$ diyabet ve aktif peptik ulus öyküsü bulunan hastanın, kan basıncı kontrolü amacıyla iki hafta önce tedaviye hidroklorotiyazid eklendiği öğreniliyor. Fizik muayenesinde ilgili eklem hassas, sıcak ve eritemli; serum kreatinin düzeyi $1.8 \text{ mg/dL}$ saptanıyor. Eklem aspirasyonunda iğne şeklinde, kuvvetli negatif birenfrijans gösteren kristaller izleniyor. Tanısı kesinleşen bu hastada akut atağın yönetimi için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) tanısı için kullanılan EULAR/ACR 2019 sınıflandırma kriterlerine göre, diğer klinik ve immünolojik bulguların puanlanmasına geçilebilmesi için mutlaka bulunması gereken "giriş kriteri" (entry criterion) aşağıdakilerden hangisidir?

$52$ yaşında kadın hasta; ellerinde ve yüzünde döküntüler, omuz ve kalça kuşağında ilerleyici halsizlik şikayetleri ile başvuruyor. Fizik muayenesinde metakarpofalangeal eklemler üzerinde viyolasöz papüller (Gottron papülleri) ve heliotrop raş saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatin kinaz ($CK$) düzeyi $3200$ U/L bulunuyor. Bu hasta ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?