Bakteriyoloji

Bakterilerin fagositozdan korunmasını sağlayan en önemli virülans faktörlerinden biri olan, çoğu bakteride polisakkarit yapıda iken *Bacillus anthracis*'te polipeptit (D-glutamik asit) yapıda bulunan hücresel yapı aşağıdakilerden hangisidir?

Bakterilerde antibiyotik direnç genlerinin bir $DNA$ molekülünden diğerine (örneğin bir plazmidden kromozoma) yer değiştirmesini sağlayan ve halk arasında "sıçrayan genler" olarak da adlandırılan genetik elemanlar aşağıdakilerden hangisidir?

Ateş, ense sertliği ve baş ağrısı şikayetleriyle acil servise getirilen 20 yaşındaki bir hastanın beyin omurilik sıvısı ($BOS$) örneğinden yapılan Gram boyamada lökositler içerisinde Gram negatif diplokoklar görülmüştür. Yapılan biyokimyasal testlerde izole edilen bakterinin hem glukozu hem de maltozu fermente ettiği saptanmıştır. Bu tabloya neden olan en olası etken aşağıdakilerden hangisidir?

Hayvancılıkla uğraşan ve son iki haftadır devam eden dalgalı ateş, gece terlemesi ve eklem ağrıları şikayeti olan bir hastadan izole edilen Gram negatif kokobasil yapısındaki etkenin, konak hücre içinde hayatta kalmak için kullandığı stratejiler incelenmektedir. Bu mikroorganizmanın fagositoz sonrası lizozomal füzyondan kaçarak granüllü endoplazmik retikulum ($GER$) membranları ile çevrili bir replikatif vakuol oluşturmasında ve bu vakuol içinde replikasyonu başlatmasında rol oynayan temel virülans düzeneği aşağıdakilerden hangisidir?

Üniversite yurdunda kalan 20 yaşında bir erkek öğrenci; ani başlayan yüksek ateş, baş ağrısı ve ense sertliği ile acil servise getiriliyor. Fizik muayenede gövde ve ekstremitelerde purpurik döküntüler saptanıyor. Kan ve BOS örneklerinin Thayer-Martin besiyerinde üretilmesi sonucunda oksidaz pozitif, glikoz ve maltozu fermente eden Gram negatif diplokoklar izole ediliyor. Hastanın mevcut "dörtlü konjuge aşı" (A, C, Y, W-135) ile aşılanmış olmasına rağmen bu tabloyla karşılaştığı belirleniyor. Bu hastada enfeksiyona neden olan serogrubun kapsüler polisakkarit antijeninin aşı üretiminde kullanılmamasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Bakterilerde hücre duvarı sentezinin son aşaması olan ve peptidoglikan birimlerinin çapraz bağlanmasını (transpeptidasyon) sağlayan 'Penisilin Bağlayan Proteinler' (PBP), hücrenin hangi bölgesinde lokalize olarak görev yapmaktadır?

22 yaşındaki bir üniversite öğrencisi, bir uzak doğu restoranında "kızarmış pirinç" yedikten yaklaşık $2$ saat sonra başlayan ani ve şiddetli bulantı-kusma şikayetiyle acil servise başvuruyor. Hastanın ishali ve ateşi bulunmamaktadır. Semptomlar $24$ saat içinde tamamen düzeliyor. Laboratuvar incelemesinde pirinç örneğinde Gram pozitif, sporlu basiller ürediği bildiriliyor.

Bu klinik tablodan sorumlu olan bakteri ve toksini ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Bakteri hücresinde protein sentezinden sorumlu olan ve sedimantasyon katsayısı $70S$ olan ribozomların küçük ve büyük alt birimleri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Bakterilerde şeker transportunda görev alan fosfoenolpiruvat-bağımlı fosfotransferaz sistemi (PEP-PTS) aracılığıyla gerçekleştirilen 'Grup Translokasyonu' mekanizması hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

$22$ yaşında erkek hasta, boğaz ağrısı ve yüksek ateş şikayetiyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde tonsillerde hiperemi ve eksüda saptanıyor. A grubu beta-hemolitik streptokok farenjiti tanısı konulan hastaya intramüsküler benzatin penisilin $G$ tedavisi planlanıyor. Bu antibiyotiğin bakterisidal etkisini gösterdiği temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri hücresinde sitoplazmik membranın iç yüzeyinde, hücre bölünmesi sırasında septum oluşumunun gerçekleşeceği bölgede halka şeklinde (Z-halkası) organize olarak bölünme sürecini başlatan ve ökaryotik hücrelerdeki tübülin proteini ile yapısal ve fonksiyonel benzerlik gösteren hücre iskeleti molekülü aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında immünsüpresif bir erkek hasta; ateş, öksürük ve halsizlik şikayetleriyle başvuruyor. Akciğer tomografisinde multipl nodüler infiltratlar saptanıyor. Hastanın klinik seyri sırasında gelişen nörolojik semptomlar üzerine çekilen beyin $MR$'ında multipl abseler izleniyor. Balgam örneğinin mikroskobik incelemesinde gram pozitif, dallanan filamanlı yapılar görülüyor. Bu örneğe uygulanan modifiye asid-fast (Erbilgin) boyamasında etkenin pembe-kırmızı renkte boyandığı (pozitif) gözleniyor. Bu infeksiyona neden olan etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Şiddetli solunum sıkıntısı, yüksek ateş ve akciğer grafisinde belirgin mediastinal genişleme saptanan bir hastanın kan kültüründe; kanlı agarda non-hemolitik, 'Medusa başı' görünümünde koloniler oluşturan, Gram pozitif sporlu basiller üremiştir. Yapılan laboratuvar incelemelerinde etkenin penisiline ve gama-fajına duyarlı olduğu saptanmıştır. Bu etkenin ($Bacillus$ $anthracis$) virülans faktörleri, genetiği ve aşı suşları dikkate alındığında, aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

$38$ yaşında, bilinen mitral kapak prolapsusu öyküsü olan kadın hasta; $2$ haftadır süregelen ateş ve yeni gelişen sistolik üfürüm nedeniyle başvuruyor. Yapılan ekokardiyografide mitral kapakta vejetasyon saptanıyor. Kan kültürlerinin Gram boyamasında Gram pozitif koklar görülmesine rağmen, rutin kanlı agar besiyerlerinde ilk $48$ saatte koloni saptanamıyor. Ancak aynı besiyerine $Staphylococcus$ $aureus$ suşu ile çizgi ekimi yapıldığında, bu çizginin çevresinde küçük kolonilerin (satellitizm) oluştuğu gözleniyor. Bu etkenin besiyerinde üreyebilmesi için gerekli olan temel besinsel faktör aşağıdakilerden hangisidir?

Yoğun bakım ünitesinde takip edilen ve çoklu ilaç dirençli *Klebsiella pneumoniae* suşuna bağlı ventilatörle ilişkili pnömoni tanısı alan bir hastanın tedavisinde son seçenek olarak kolistin (polimiksin E) tercih edilmiştir. Ancak yapılan duyarlılık testlerinde bakterinin kolistine dirençli olduğu ve bu direncin plazmid aracılı $mcr-1$ geni ile ilişkili olduğu saptanmıştır. Bu bakteride saptanan direnç mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?

Gram-negatif bakterilerin hücre duvarı mimarisinde, dış membranın peptidoglikan tabakasına sıkıca tutunmasını sağlayarak yapısal bütünlüğü koruyan, bir ucuyla dış membranın iç yaprağındaki fosfolipidlere kovalent bağlıyken diğer ucuyla murein tabakasındaki diaminopimelik asit ($DAP$) birimlerine çapraz bağlarla tutunan ve sayıca hücredeki en bol protein olan yapı aşağıdakilerden hangisidir?

$55$ yaşında kronik böbrek yetmezliği nedeniyle hemodiyaliz programında olan bir hasta, kateter ilişkili metisiline dirençli *Staphylococcus aureus* (MRSA) bakteremisi tanısıyla vankomisin tedavisine alınmıştır. Tedavinin $4.$ haftasında hastanın klinik tablosunun düzelmemesi üzerine alınan kontrol kan kültürlerinde üreyen *S. aureus* suşunun vankomisin minimum inhibitör konsantrasyonu (MİK) $8 \mu g/mL$ olarak saptanmıştır. Bu suşun vankomisine karşı geliştirdiği dirençte rol oynayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Bakteri hücre duvarının lizozim gibi litik enzimler veya peptidoglikan sentezini inhibe eden antibiyotiklerle muamele edilmesi sonucu ortaya çıkan, hücre duvarı eksik formlar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$23$ yaşında kadın hasta, suprapubik ağrı ve dizüri şikayetleriyle başvuruyor. İdrar kültüründe beyaz renkli, hemoliz yapmayan koloniler oluşturan, katalaz pozitif ve koagülaz negatif Gram pozitif koklar ürüyor. Bu etken ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

$45$ yaşında bir erkek hasta, vankomisine dirençli *Enterococcus faecium* (VRE) kaynaklı kronik osteomiyelit nedeniyle linezolid tedavisi almaktadır. Tedavinin $3.$ haftasında klinik yanıtın azalması üzerine yapılan kontrolde izole edilen suşun linezolid için MİK değeri $16$ $\mu g/mL$ (dirençli) olarak saptanmıştır. Yapılan moleküler incelemede bu direncin plazmid aracılı olduğu ve suşun aynı zamanda kloramfenikol ile klindamisine de direnç kazandığı belirlenmiştir.

Bu hastada saptanan direnç mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?