Question

Difficulty: MediumKüresel İklim Değişimi, Sera Etkisi ve Sonuçları

Küresel çevre sorunları ve iklim değişimi konularında kavramsal bilgiye sahip bir öğrencinin, olaylar ile bu olayların gerçekleşme mekanizmaları arasındaki ilişkileri doğru analiz etmesi gerekmektedir.

Buna göre, sol sütunda verilen küresel iklim değişimi ile ilgili süreçleri, sağ sütunda verilen doğru gerçekleşme mekanizmalarıyla eşleştiriniz.

  • Yapay sera etkisinin artışıFosil yakıt kullanımı sonucu atmosfere salınan karbondioksit (CO2CO_2) ve metan (CH4CH_4) gazlarının, yeryüzünden yansıyan kızılötesi ışınları tutarak alt atmosferin sıcaklığını yükseltmesi
  • Albedo geri besleme mekanizmasıKutup buzullarının erimesiyle koyu renkli deniz ve kara yüzeylerinin açığa çıkması, buna bağlı olarak yeryüzünün yansıtıcılığının azalarak güneş ışınlarını daha fazla soğurması ve ısınmayı hızlandırması
  • Ozon tabakasının seyrelmesiKloroflorokarbon (CFCCFC) gazlarının stratosferdeki ozon moleküllerini parçalamasıyla Güneş'ten gelen zararlı ultraviyole (UVUV) ışınlarının süzülmeden yeryüzüne ulaşması

Answer

Yapay sera etkisinin artışı fosil yakıt salınımı ve kızılötesi ışın tutulumuyla; albedo geri besleme mekanizması buzul erimesi ve yansıtma kaybıyla; ozon tabakasının seyrelmesi ise CFC gazları ve ultraviyole ışın süzümüyle eşleşir.
Doğru eşleştirmede yapay sera etkisi fosil yakıt salınımı ve kızılötesi ışın tutulumuyla; albedo geri besleme mekanizması buzul erimesi ve yansıtma kaybıyla; ozon tabakası seyrelmesi ise CFC gazları ve ultraviyole ışın süzümüyle eşleşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Yapay sera etkisinin gerçekleşme mekanizmasını belirlemek.
Fosil yakıtlardan çıkan CO2CO_2 ve CH4CH_4 gibi sera gazlarının, yeryüzünden yansıyan kızılötesi ışınları tutarak alt atmosferi ısıttığı sonucuna ulaşılır.
Bu süreç yapay sera etkisinin artışını doğrudan açıklar.
2
Albedo geri besleme mekanizmasını analiz etmek.
Kutup buzullarının erimesinin albedoyu (yansıtıcılığı) düşürüp soğurmayı artırdığı ve ısınmayı hızlandırdığı saptanır.
Bu durum ısınmanın kendi kendini besleyen bir geri bildirim mekanizması olduğunu gösterir.
3
Ozon tabakası seyrelmesini sera etkisinden ayırt etmek.
CFC gazlarının etkisiyle ultraviyole (UVUV) ışınlarının süzülmeden yeryüzüne sızdığı ve bu sürecin ozon seyrelmesiyle eşleştiği görülür.
Sera etkisi kızılötesi ışınların tutulmasıyla ilgiliyken, ozon seyrelmesi UV ışınlarının geçişiyle ilgilidir.

Key Concept

Küresel iklim değişiminde sera etkisi ve albedo mekanizmaları ile ozon tabakası seyrelmesi arasındaki kavramsal ayrım
Rate this question