Question

Difficulty: HardTürevin Geometrik Yorumu (Teğet ve Normal)

Dik koordinat düzleminde, y=x2y = x^2 parabolü üzerindeki bir P(a,a2)P(a, a^2) noktasından çizilen teğet doğrusunun yy-eksenini kestiği nokta TT, normal doğrusunun yy-eksenini kestiği nokta ise NN olarak adlandırılıyor.

PP noktası koordinat düzleminin birinci bölgesinde yer almaktadır.

TT ve NN noktaları arasındaki uzaklık 172\frac{17}{2} birim olduğuna göre, aa değeri kaçtır?

Answer: 2

Answer

Parabol üzerindeki birinci bölgede bulunan noktanın apsisi 2'dir.
Doğru cevap 2'dir. y=x2y = x^2 parabolünün türevi y=2xy' = 2x olduğundan teğet eğimi 2a2a, normal eğimi ise 12a-\frac{1}{2a} olur. Bu doğruların denkleminden yy-kesenleri sırasıyla T(0,a2)T(0, -a^2) ve N(0,a2+12)N(0, a^2 + \frac{1}{2}) bulunur. İki nokta arasındaki uzaklık 2a2+12=172    2a2=8    a2=42a^2 + \frac{1}{2} = \frac{17}{2} \implies 2a^2 = 8 \implies a^2 = 4 elde edilir. Birinci bölgede a>0a > 0 olduğu için a=2a = 2 olur.

Step-by-Step Solution

1
Parabolün türevini alarak teğet doğrusunun eğimini belirleyiniz.
y=2x    mt=2ay' = 2x \implies m_t = 2a
Bir fonksiyona üzerindeki bir noktadan çizilen teğet doğrusunun eğimi, fonksiyonun o noktadaki türevine eşittir.
2
Teğet doğrusunun denklemini yazıp yy-eksenini kestiği TT noktasının koordinatlarını bulunuz.
ya2=2a(xa)    y=2axa2    T(0,a2)y - a^2 = 2a(x - a) \implies y = 2ax - a^2 \implies T(0, -a^2)
Eğimi ve bir noktası bilinen doğru denklemi formülü kullanılarak teğet denklemi elde edilir. Doğrunun yy-eksenini kestiği noktayı bulmak için x=0x = 0 yazılır.
3
Normal doğrusunun eğimini ve denklemini bulup yy-eksenini kestiği NN noktasının koordinatlarını hesaplayınız.
mn=12a    ya2=12a(xa)    N(0,a2+12)m_n = -\frac{1}{2a} \implies y - a^2 = -\frac{1}{2a}(x - a) \implies N\left(0, a^2 + \frac{1}{2}\right)
Teğet ve normal doğruları birbirine dik olduğundan eğimleri çarpımı 1-1'dir. Buradan normal doğrusunun eğimi bulunarak denklem yazılır ve x=0x = 0 için yy-keseni belirlenir.
4
TT ve NN noktaları arasındaki uzaklığı veren denklemi kurarak aa değerini bulunuz.
yNyT=2a2+12=172    2a2=8    a2=4    a=2|y_N - y_T| = 2a^2 + \frac{1}{2} = \frac{17}{2} \implies 2a^2 = 8 \implies a^2 = 4 \implies a = 2
yy-ekseni üzerindeki iki nokta arasındaki uzaklık, ordinatlarının farkının mutlak değeridir. PP noktası birinci bölgede yer aldığından a>0a > 0 olmalıdır, bu yüzden pozitif kök seçilir.

Key Concept

Türevin geometrik yorumu yardımıyla teğet ve normal doğrularının denklemlerinin yazılması ve bu doğruların eksenleri kestiği noktaların bulunması.
Rate this question