Question

Difficulty: Very hardTanzimat I. Dönem Edebiyatı ve Sanatçıları

Aşağıda Tanzimat Dönemi Türk edebiyatına ait iki farklı şiir kesiti verilmiştir:

I. Metin:
*Görüp ahkâm-ı asrı ağlarız inşâd-ı hürriyetle*
*Halâs etmek ne müşküldür bu devleti bu milletle*

*Ne efsunkâr imişsin ey didâr-ı hürriyet*
*Esîr-i aşk��n olduk gerçi kurtulduk esâretten*

II. Metin:
*Eyvah! Ne yer, ne yar kaldı,*
*Gönlüm dolu ah ü zar kaldı.*
*Şimdi buradaydı, gitti elden,*
*Gitti ebede gelip ezelden.*

Bu metinler ve temsil ettikleri edebi dönemler/anlayışlar göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

  1. I. Metin; Tanzimat I. Dönem şiirindeki edebi yeniliğin temelde biçimsel yapıda (nazım şekli, ölçü) gerçekleştiğini, 'hürriyet' ve 'millet' gibi kavramların ise klasik Divan şiiri geleneğinde de aynı siyasi ve sosyal anlamlarıyla yer bulduğunu göstermektedir.Answer
  2. B
    I. Metin, Tanzimat I. Dönem'de egemen olan 'sanat toplum içindir' görüşüne uygun olarak sosyal ve siyasi bir mücadeleyi dile getirirken; II. Metin, Tanzimat II. Dönem'de bireysel temalara yönelen 'sanat sanat içindir' anlayışını yansıtır.
  3. C
    I. Metin'de klasik Divan edebiyatı nazım biçimi olan kaside tercih edilerek geleneksel biçim korunmuş; ancak bu biçimin içine vatan ve hürriyet gibi yeni temalar yerleştirilerek içerikte yenilik yapılmıştır.
  4. D
    II. Metin'in alındığı eser (Makber), Tanzimat II. Dönem şairi Abdülhak Hamit Tarhan'a ait olup ölüm teması etrafında felsefi ve metafiziksel sorgulamaları Türk şiirine taşıyan önemli bir örnektir.
  5. E
    Her iki metinde de Arapça ve Farsça kelimelerle yüklü, ağır bir dilin kullanılmış olması; Tanzimat I. Dönem'deki dilde sadeleşme teorisinin uygulamada tam olarak hayata ge��irilemediğini ve II. Dönem'de de bu durumun devam ettiğini gösterir.

Answer

Birinci metinden hareketle Tanzimat I. Dönem şiirindeki yeniliğin temelde biçimsel yapıda gerçekleştiği ve hürriyet, millet gibi kavramların klasik Divan şiiri geleneğinde de aynı siyasi ve sosyal anlamlarıyla yer bulduğu söylenemez.
Tanzimat I. Dönem şiirinde yapılan yenilik biçimsel değildir; aksine biçimsel olarak (kaside formu, aruz ölçüsü) tamamen geleneksel Divan şiirine bağlı kalınmıştır. Yenilik doğrudan içerikte (vatan, hürriyet, millet gibi kavramların getirilmesinde) gerçekleşmiştir. Ayrıca 'hürriyet' (özgürlük) ve 'millet' (ulus) kavramları Divan edebiyatında hiçbir zaman modern siyasi ve toplumsal anlamlarıyla kullanılmamıştır. Dolayısıyla bu metinden hareketle yeniliğin biçimde olduğu ve kavramların geçmişte de aynı anlamda bulunduğu iddiası kesinlikle yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Metinlerin ve yazarlarının tespit edilmesi
I. Metin Namık Kemal'in 'Hürriyet Kasidesi' eserinden, II. Metin ise Abdülhak Hamit Tarhan'ın 'Makber' adlı şiirinden alınmıştır.
Sorunun hangi dönemlere ve hangi şairlere ait olduğunu belirlemek doğru analizin ilk adımıdır.
2
Tanzimat I. Dönem şiir anlayışının (I. Metin) biçim-içerik yönünden çözümlenmesi
I. Metin kaside biçiminde yazılmıştır (eski biçim). Ancak vatan, hürriyet ve millet gibi yeni kavramlar işlenmiştir. Dolayısıyla biçim eski, içerik yenidir.
Tanzimat I. Dönem şiirinin en belirgin özelliği olan melez yapıyı (eski biçim - yeni öz) doğrulamak gerekir.
3
Divan şiirindeki kavramların incelenmesi ve karşılaştırılması
Klasik Divan şiirinde 'hürriyet' siyasi özgürlük anlamında, 'millet' ise ulus anlamında kullanılmazdı. Bu kavramlar ilk kez Tanzimat ile birlikte modern siyasi anlamlar kazanmıştır.
Yeniliğin özünde mi yoksa biçiminde mi olduğunu ve kavramların tarihsel gelişimini anlamak seçenekteki yanılgıyı ortaya çıkarır.
4
Tanzimat II. Dönem özelliklerinin (II. Metin) ve dil durumunun analiz edilmesi
II. Metin bireysel bir temayı (ölüm acısını) işler. Her iki metinde de dil Arapça-Farsça tamlamalarla doludur, dolayısıyla dilde sadeleşme teoride kalmıştır.
Tanzimat I ve II. dönemler arasındaki felsefi, tematik farkları ve dilin durumunu teyit ederek diğer seçeneklerin doğruluğunu kanıtlamak gerekir.
5
Yanlış yargıyı içeren seçeneğin belirlenmesi
Yeniliğin biçimde olduğunu ve hürriyet, millet gibi kavramların Divan şiirinde de aynı siyasi anlamda yer aldığını iddia eden yargının söylenemeyeceği belirlenir.
Ende edilen analizlerle sorunun kökündeki yanlış yargı tespit edilir.

Key Concept

Tanzimat I. Dönem şiirinin geleneksel biçimsel yapıyı korurken vatan, hürriyet, adalet gibi yeni kavramlarla içerik yönünden yenilenmesi ve Tanzimat II. Dönem ile arasındaki temel sanatsal ayrışmalar.
Rate this question