Question

Difficulty: Mediumİlk Türk-İslam Devletlerinde Kültür ve Teşkilat

İlk Türk-İslam devletlerinde devletin idari, adli ve sosyo-ekonomik yapısını oluşturan çeşitli görevliler bulunmaktadır. Aşağıdaki tabloda verilen yönetim ve yargı görevlilerini, üstlendikleri temel sorumluluklarla eşleştiriniz.

  • Kadı'l-kudatŞer'i davalara bakan mahkemelerin başkanı olup, taşradaki kadıların atanması ve denetlenmesinden sorumlu olan en üst düzey adli yetkilidir.
  • Emir-i dadÖrfi yargı sisteminin başında bulunan, gerektiğinde devlet adamlarını ve askeri görevlileri de yargılama yetkisine sahip adalet görevlisidir.
  • MuhtesipÇarşı ve pazarların denetlenmesi, fiyatların kontrolü ve ticari ahlakın korunması gibi belediye işlerinden sorumlu olan idari yöneticidir.
  • MelikEyaletlerin yönetiminden sorumlu olan hanedan üyesi yönetici olup, devlet tecrübesi kazanması amacıyla yanına atabey atanan şehzadedir.

Answer

Kadı'l-kudat şer'i yargıdan; Emir-i dad örfi yargıdan; Muhtesip belediye ve çarşı denetiminden; Melik ise eyalet yönetiminden sorumludur.
Kadı'l-kudat şer'i yargının, Emir-i dad örfi yargının en üst yöneticisidir; Muhtesip çarşı ve pazarı denetleyen belediye görevlisidir; Melik ise eyalet yönetimindeki hanedan üyesidir. Bu eşleştirmeler idari ve hukuki teşkilatın yapısal özelliklerini tam olarak yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Yargı sistemindeki şer'i ve örfi ayrımını analiz etmek.
Kadı'l-kudat teriminin 'kadıların kadısı' anlamına geldiği ve şer'i yargının başında yer aldığı belirlenir. Örfi yargının başında ise Emir-i dad görevlisinin bulunduğu tespit edilir.
İlk Türk-İslam devletlerinde adalet mekanizması şer'i ve örfi olmak üzere iki ana kola ayrılmıştı.
2
Taşra idaresi ve yerel yönetim birimlerindeki görevlileri tespit etmek.
Muhtesip görevlisinin çarşı, pazar ve esnaf denetimini (belediye işleri) yürüttüğü; Melik'in ise eyaletlerde yöneticilik yapan hanedan üyesi (şehzade) olduğu belirlenir.
İlk Türk-İslam devletlerinde eyaletlerin idari yapısında hanedan üyeleri ve yerel denetim mekanizmaları kritik roller üstlenmiştir.
3
Kavramları eşleştirerek nihai tabloyu oluşturmak.
Kadı'l-kudat şer'i yargı başkanıyla, Emir-i dad örfi yargı başkanıyla, Muhtesip belediye denetçisiyle ve Melik eyalet yöneticisi şehzadeyle doğru şekilde eşleşir.
Bütün terimlerin kendi tanımlarıyla eksiksiz ve doğru eşleşmesi sağlanır.

Key Concept

İlk Türk-İslam Devletlerinde Hukuk, Taşra ve Belediye Teşkilatı
Estimated Time:1m 30s
Rate this question