Question

Difficulty: HardTanzimat I. Dönem Edebiyatı ve Sanatçıları

Aşağıdaki sol sütunda Tanzimat I. Dönem Türk edebiyatına ait metin parçaları, sağ sütunda ise bu parçaların temsil ettiği sanatçı ve edebî özellikler verilmiştir. Bu metin parçalarını ilgili sanatçı ve edebî özelliklerle eşleştiriniz.

  • "Ne efsunkâr imişsin ey dîdâr-ı hürriyet / Esîr-i aşkın olduk gerçi kurtulduk esâretten"Namık Kemal - Divan şiiri şekil özellikleri korunarak vatan ve hürriyet gibi yeni temaların coşkun bir romantizmle işlenmesi
  • "Vahdet-i zâtına aklımca şehâdet lâzım / Candan u dilden inan��p heman îmân ederim"Şinasi - Klasisizmin etkisiyle akıl ve kanun kavramlarının rasyonel bir yaklaşımla münacat gibi klasik türlere taşınması
  • "İdrâk-i maâlî bu küçük akla gerekmez / Zîrâ bu terazi o kadar sıkleti çekmez"Ziya Paşa - Geleneksel hikemî şiir tarzının sürdürülerek felsefi düşüncelerin ve toplumsal yergilerin beyitlerle aktarılması
  • "Ey kariler! Görüyorsunuz ya, alafrangalık hevesiyle kendi öz değerlerini unutanların düştüğü bu gülünç durum, cehaletin ta kendisidir."Ahmet Mithat Efendi - Halkı eğitmek amacıyla meddah üslubundan yararlanılarak araya girip okura doğrudan seslenilmesi

Answer

Birinci metin parçası Namık Kemal'in romantik ve vatanperver şiir anlayışıyla; ikinci metin parçası Şinasi'nin akılcı ve klasik münacatıyla; üçüncü metin parçası Ziya Paşa'nın hikemî ve geleneksel terkib-i bendiyle; dördüncü metin parçası ise Ahmet Mithat Efendi'nin okura doğrudan seslenen popüler roman tekniğiyle eşleşmektedir.
Eşleştirmede her metin parçası kendi sanatçısının sanat anlayışını yansıtmaktadır: Hürriyet Kasidesi Namık Kemal'in romantizmini ve vatan-hürriyet temasını; Münacat Şinasi'nin rasyonalizmini; Terkib-i Bend Ziya Paşa'nın hikemî divan geleneğine bağlılığını; 'ey kariler' hitabı ise Ahmet Mithat Efendi'nin halkı eğitme amacını yansıtır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci metindeki anahtar kavramları analiz etme
Metinde geçen 'hürriyet' kavramı ve coşkun lirik eda tespit edilir.
Tanzimat I. Dönem'de hürriyet ve vatan kavramlarını kaside biçiminde ilk işleyen sanatçı Namık Kemal'dir.
2
İkinci metindeki felsefi ve edebi yaklaşımı belirleme
Metinde geçen 'vahdet-i zat', 'akıl' ve 'şehadet' kavramları klasisizmin rasyonalizmi ile bağdaştırılır.
Münacatta Tanrı'nın varlığını akılla kavramaya çalışan ve edebiyatımızda klasisizmden etkilenen ilk isim Şinasi'dir.
3
Üçüncü metindeki biçimsel ve düşünsel çizgiyi inceleme
Metnin aklın sınırlarını sorgulayan hakimane (hikemî) söylemi ve beyit yapısı belirlenir.
Tanzimat Dönemi'nde geleneksel divan şiiri çizgisine bağlı kalarak bu tarz hikemî beyitler yazan sanatçı Ziya Paşa'dır.
4
Dördüncü metindeki anlatım tekniğini ve hitap tarzını değerlendirme
Okuyucuya doğrudan seslenilmesi ve araya girilerek ahlaki/eğitici ders verilmesi belirlenir.
Tanzimat romanında meddah tekniğini kullanarak halkı eğitmeyi amaçlayan popüler romancı Ahmet Mithat Efendi'dir.

Key Concept

Tanzimat I. Dönem sanatçılarının edebi anlayışları, benimsedikleri akımlar ve eserlerindeki üslup özellikleri
Rate this question