Bir psikoloji araştırmasında, görsel uyarıcıların renk tonlarının (sıcak renkler ve soğuk renkler) kısa süreli bellek performansı üzerindeki etkisi incelenmek istenmiştir. Bu amaçla araştırmacı, yaşları ve eğitim düzeyleri benzer katılımcıları rastgele iki gruba ayırmıştır:
* I. Grup: Kırmızı ve turuncu (sıcak) tonlarda hazırlanmış 20 kelimelik bir liste, sabah saat 09.00'da gösterilmiş ve 10 dakika sonra kelimeleri hatırlamaları istenmiştir.
* II. Grup: Mavi ve yeşil (soğuk) tonlarda hazırlanmış aynı 20 kelimelik liste, akşam saat 21.00'de gösterilmiş ve 10 dakika sonra kelimeleri hatırlamaları istenmiştir.
Deney sonucunda, I. grubun kelime hatırlama başarısının II. gruba göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu saptanmış ve sıcak renklerin belleği daha olumlu etkilediği sonucuna varılmıştır.
Bu deneysel çalışma ve araştırmacının ulaştığı sonuçla ilgili olarak aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?
- Kelimelerin sunulduğu gün saati kontrol altında tutulmayan karıştırıcı bir değişken olduğundan, bağımsız değişken olan renk tonunun bağımlı değişken olan hatırlama performansı üzerindeki net etkisi saptanamaz.Answer
- BAraştırmada kelime hatırlama başarısı araştırmacının manipüle ettiği bağımsız değişken iken, kelimelerin renk tonu bu süreçten etkilenen bağımlı değişkendir.
- CGün saati araştırmacının etkisi altında tutulan bağımlı değişken, katılımcıların bellek performansı ise doğrudan gözlenen bağımsız değişkendir.
- DKısa süreli bellek performansının ölçülmesi bilişsel bir yaklaşım gerektirirken, renklerin insan üzerindeki etkileri yalnızca davranışçı psikoloji ekolünün çalışma alanına girmektedir.
- ERenk tonu ile hatırlama performansı arasındaki ilişki laboratuvarda değil de doğal gözlemle incelendiğinden, bağımsız değişken olan gün saatinin etkisi korelasyon katsayısı ile doğrudan açıklanabilir.