Question

Difficulty: MediumKoşullanma Yoluyla Öğrenme

Bir yazılım firmasında çalışan Melis, ofisteki klima motorunun çıkardığı sürekli ve rahatsız edici uğultudan kurtulmak için gürültü önleyici bir kulaklık satın almıştır. Kulaklığı her taktığında uğultunun kesildiğini fark eden Melis, işe her geldiğinde kulaklığını takmayı alışkanlık hâline getirmiştir (I. Durum). Aynı ofiste çalışan arkadaşı Burak ise mesai saatlerinde sürekli kişisel telefon aramaları yaptığı için yöneticisi tarafından uyarılmış ve o ayki performans priminden mahrum bırakılmıştır. Bu gelişmenin ardından Burak, mesai saatlerindeki kişisel aramalarını sonlandırmıştır (II. Durum).

Buna göre Melis ve Burak'ın davranışlarındaki değişimi açıklayan edimsel koşullanma süreçleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

  1. Olumsuz pekiştirme - CezaAnswer
  2. B
    Olumlu pekiştirme - Ceza
  3. C
    Olumsuz pekiştirme - Sönme
  4. D
    Ceza - Olumsuz pekiştirme
  5. E
    Sönme - Ceza

Answer

Melis'in davranışı olumsuz pekiştirme, Burak'ın davranışı ise ceza ile açıklanır.
Melis'in durumunda, rahatsız edici klima uğultusunun (istenmeyen uyarıcı) kulaklık takılmasıyla ortamdan kaldırılması kulaklık takma davranışını pekiştirmiştir (olumsuz pekiştirme). Burak'ın durumunda ise kişisel aramalar yapması sonucunda hak ettiği primin (istenen uyarıcı) kesilmesi bu davranışı sonlandırmıştır (ceza). Bu nedenle doğru yanıt sırasıyla olumsuz pekiştirme ve ceza olmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
I. Durumda yer alan Melis'in davranışını ve bunun sonucunu inceleme.
Melis, kulaklık takarak klima uğultusunu (istenmeyen uyarıcı) hayatından çıkarmış ve kulaklık takma davranışı süreklilik kazanmıştır. Bu, olumsuz pekiştirmedir.
Olumsuz pekiştirme, rahatsız edici bir uyarıcının ortamdan çekilmesiyle hedeflenen davranışın sıklığının artırılmasıdır.
2
II. Durumda yer alan Burak'ın davranışını ve bunun sonucunu inceleme.
Burak, mesai saatinde kişisel aramalar yaptığı için primden mahrum kalmış (istenen uyarıcının çekilmesi) ve kişisel aramaları sonlandırmıştır. Bu, cezadır.
Ceza, istenmeyen bir davranışın sıklığını azaltmak amacıyla ortama olumsuz bir durum sokulması veya hoşa giden bir uyarıcının çekilmesidir.
3
Bulguları birleştirerek doğru seçeneği belirleme.
Sırasıyla 'Olumsuz pekiştirme' ve 'Ceza' kavramları doğru eşleşmeyi oluşturmaktadır.
Melis'in davranışı olumsuz pekiştirme, Burak'ın davranışı ise ceza (II. tip) kurallarına uymaktadır.

Key Concept

Edimsel koşullanmada olumsuz pekiştirme ile ceza kavramlarının farkı
Rate this question