Examkin

Question

Difficulty: HardÖnermeler Mantığında Sembolleştirme ve Temel Kavramlar

Bilim felsefesinde bilimsel bilginin gelişimi ve doğrulanması üzerine yapılan tartışmalarda şu görüş ileri sürülmüştür:

'Bir kuramın ampirik başarı elde etmesi (pp), onun gözlemlenebilir öngörülerde bulunabilmesine (qq) bağlıdır; ancak gözlemlenebilir öngörülerde bulunsa bile (qq) deneysel verilerle desteklenmedikçe (∼r\sim r) bu kuram ampirik başarı elde etmiş sayılmaz (∼p\sim p).'

Buna göre, yukarıda verilen ifadenin önermeler mantığındaki doğru sembolleştirilmiş biçimi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    (p→q)→((q∧∼r)→∼p)(p \rightarrow q) \rightarrow ((q \wedge \sim r) \rightarrow \sim p)
  2. B
    (p↔q)∧((q∧∼r)→∼p)(p \leftrightarrow q) \wedge ((q \wedge \sim r) \rightarrow \sim p)
  3. (p→q)∧((q∧∼r)→∼p)(p \rightarrow q) \wedge ((q \wedge \sim r) \rightarrow \sim p)Answer
  4. D
    (q→p)∧((q∧∼r)→∼p)(q \rightarrow p) \wedge ((q \wedge \sim r) \rightarrow \sim p)
  5. E
    (p→q)∧((q∨∼r)→∼p)(p \rightarrow q) \wedge ((q \vee \sim r) \rightarrow \sim p)

Answer

Kuramın ampirik başarı elde etmesi ile gözlemlenebilir öngörülerde bulunması arasındaki gerekli koşul ilişkisini birinci kısımda, kuramın öngörüde bulunup verilerle desteklenmediğinde başarısız olacağı ilişkisini ise ikinci kısımda doğru eklemlerle birleştiren önerme doğru yanıt oluşturur.
Doğru sembolleştirme, metindeki iki ana yargıyı ve aralarındaki mantıksal eklemleri doğru çözümlemeyi gerektirir. İlk yargı olan 'bir kuramın ampirik başarı elde etmesi (pp), gözlemlenebilir öngörülerde bulunabilmesine (qq) bağlıdır' ifadesi p→qp \rightarrow q şeklinde sembolleştirilir. İkinci yargı olan 'gözlemlenebilir öngörülerde bulunsa bile (qq) deneysel verilerle desteklenmedikçe (∼r\sim r) bu kuram ampirik başarı elde etmiş sayılmaz (∼p\sim p)' ifadesi ise kuramın öngörüde bulunup verilerle desteklenmemesi durumunda başarısız olacağını ifade ettiğinden (q∧∼r)→∼p(q \wedge \sim r) \rightarrow \sim p şeklinde sembolleştirilir. Bu iki yargı 'ancak' (ve) eklemiyle bağlandığından doğru yanıt bu iki bileşenin tümel evetleme eklemi (∧\wedge) ile birleştiği önermedir.

Step-by-Step Solution

1
Önermeyi ana yargılarına ayırmak
İfade iki kısımdan oluşur: 'Bir kuramın ampirik başarı elde etmesi (pp), onun gözlemlenebilir öngörülerde bulunabilmesine (qq) bağlıdır' ve 'gözlemlenebilir öngörülerde bulunsa bile (qq) deneysel verilerle desteklenmedikçe (∼r\sim r) bu kuram ampirik başarı elde etmiş sayılmaz (∼p\sim p)'. Bu iki kısım 'ancak' (ve) bağlacı ile birleşmektedir.
Bileşik önermenin ana eklemini ve bileşenlerini belirlemek için ifadeyi yapısal parçalara bölmek gerekir.
2
İlk yargıyı sembolleştirmek
p→qp \rightarrow q
'...bağlıdır' ifadesi, qq'nun pp için gerekli bir koşul olduğunu gösterir. Yani, kuram ampirik başarı elde etmişse (pp), kesinlikle gözlemlenebilir öngörülerde bulunabilmelidir (qq).
3
İkinci yargıyı sembolleştirmek
(q∧∼r)→∼p(q \wedge \sim r) \rightarrow \sim p
'...olsa bile ... -medikçe ... -maz' yapısı, kuramın öngörüde bulunması (qq) VE deneysel verilerle desteklenmemesi (∼r\sim r) durumunda ampirik başarı elde edemeyeceğini (∼p\sim p) ifade eden bir koşul önermesidir.
4
Bileşenleri ana eklemle birleştirirmek
(p→q)∧((q∧∼r)→∼p)(p \rightarrow q) \wedge ((q \wedge \sim r) \rightarrow \sim p)
İki yargı 'ancak' (ve) bağlacıyla birbirine bağlandığından, ana eklem tümel evetleme (∧\wedge) olmalıdır.

Key Concept

Önermeler mantığında karmaşık bileşik önermeleri doğru eklemler ve parantezler kullanarak sembolleştirme
Estimated Time:2m 0s
Rate this question

Topics

Önermeler Mantığında Sembolleştirme ve Temel Kavramlar

More questions from this topic