Question

Difficulty: HardÖğretici Metin Türleri

Edebî öğretici nesir türlerinin kendine has dil, üslup ve içerik yapılanmaları bulunmaktadır. Buna göre, sol sütunda verilen özgün metin kesitlerini sağ sütundaki öğretici metin türleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Edebiyat sosyolojisi alanında yapılan son araştırmalar, Tanzimat Dönemi gazetelerindeki tefrika romanların okur kitlesi üzerindeki etkisini nicel verilerle ortaya koymaktadır. 18601860 ile 18761876 yılları arasında yayımlanan Cerîde-i Havâdis ve Tercümân-ı Ahvâl gazetelerindeki okur mektupları incelendiğinde, edebî metinlerin toplumsal modernleşme sürecinde birer katalizör işlevi gördüğü saptanmıştır. Bu durum, öğretici ve sanatsal metinlerin toplumsal yapıdan bağımsız düşünülemeyeceğini kanıtlar niteliktedir.Makale
  • Kendimle baş başa kaldığım o sessiz saatlerde, ruhumun kuytu köşelerine sığınırım. İnsan neden yazar? Belki de sadece kendi varlığını kendine ispat etmek, dünyadaki o geçici izini kalıcı kılmak için. Ben de bu satırları karalarken kimseye bir hakikati dikte etme niyetinde değilim. Sadece kendi iç sesimin yankılarını, kendi gerçeğimi arıyorum; çünkü insan en çok kendini sorguladıkça zenginle��ir.Deneme
  • Dün sabah metroda giderken herkesin elindeki akıllı telefonlara gömüldüğünü, yanındakinin yüzüne bile bakmadığın�� fark ettim. Toplum olarak nereye gidiyoruz dersiniz? Gündelik hayatın bu koşturmacasında insan ilişkilerimiz can çekişiyor. Belediye meclisinde alınan son kararla ulaşıma yapılan zamlar da cabası; sanki insanları daha da yalnızlaştırmak, evlerine hapsetmek istiyorlar. Bu gidişata acilen bir dur demek gerekmiyor mu?Fıkra (Köşe Yazısı)
  • ��imdi siz bana soracaksınız, 'Yahu, bunca yıllık yazarız, hiç mi hayal kırıklığına uğramadınız?' diye. Uğramaz olur yum hiç, sevgili okurum! Sanatın o çileli yolunda öyle anlar gelir ki kalemi elinizden bırakıp kaçmak istersiniz. Ama gelin görün ki edebiyat bir kere kanınıza girdi mi ondan kurtulamazsınız. Siz de benim gibi düşünmüyor musunuz, yoksa yanılıyor muyum?Söyleşi (Sohbet)

Answer

Birinci parça makale, ikinci parça deneme, üçüncü parça fıkra ve dördüncü parça söyleşi türüyle eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede birinci metin makale ile eşleşir çünkü bilimsel terimler, nesnel saptamalar ve kanıtlama kaygısı ön plandadır. İkinci metin deneme ile eşleşir çünkü yazar kendi benliği etrafında öznel sorgulamalar yapar. Üçüncü metin fıkra ile eşleşir çünkü günlük, güncel bir olay kanıtlama amacı gütmeden köşe yazısı samimiyetinde ele alınmıştır. Dördüncü metin söyleşi ile eşleşir çünkü okuyucuya doğrudan seslenilerek karşılıklı konuşma havası yaratılmıştır.

Step-by-Step Solution

1
Birinci pasajdaki dil ve anlatım özelliklerinin incelenmesi.
Pasajda edebiyat sosyolojisi, nicel veriler, saptama gibi terimler kullanılmış ve nesnel, kanıtlayıcı bir anlatım benimsenmiştir. Bu özellikler makale türüne işaret eder.
Metnin yazılış amacının bilimsel bir gerçeği kanıtlamak olup olmadığını belirlemek.
2
İkinci pasajın incelenmesi.
Yazarın kendi iç dünyası, yazma nedeni üzerine kişisel ve özgürce düşüncelerini paylaştığı görülür. Kanıtlama amacı yoktur, 'ben' dili hakimdir. Bu nitelikler deneme türünün karakteristik özellikleridir.
Yazarın konuyu ele alırken takındığı kişisel tutumun sınırlarını belirlemek.
3
Üçüncü pasajın incelenmesi.
Metro yolculuğu, teknoloji kullanımı ve ulaşıma yapılan zam gibi güncel ve toplumsal olaylar ele alınmıştır. Derinlemesine kanıtlara girilmeden, gazete köşesi üslubuyla aktarılmıştır. Bu da fıkra (köşe yazısı) türünü gösterir.
Ele alınan konunun güncelliğini ve aktarım mecrasının (gazete/köşe yazısı) izlerini aramak.
4
Dördüncü pasajın incelenmesi.
Okuyucuya 'sevgili okurum', 'siz' şeklinde hitap edilmiş, soru-cevaplarla sohbet havası oluşturulmuştur. Bu üslup söyleşi (sohbet) türüne hastır.
Metinde okuyucu ile kurulan doğrudan iletişimin üslup üzerindeki etkisini tespit etmek.

Key Concept

Öğretici metin türlerinin (makale, deneme, fıkra, söyleşi) dil, üslup ve içerik özelliklerine göre ayırt edilmesi.
Estimated Time:2m 30s
Rate this question