Examkin

Question

Difficulty: Very hardDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Divan edebiyatında şairler; şiirlerinde işledikleri konulara, hitap ettikleri makama ve yazılış amaçlarına göre naat, hicviye, mersiye, fahriye, methiye ve münacat gibi farklı nazım türlerini tercih etmişlerdir. Bu türlerin her biri, kendine özgü bir kavram dünyasına ve terminolojiye sahiptir.

Buna göre, aşağıdaki beyit - nazım türü eşleştirmelerinden hangisi yanlışt��r?

  1. A
    Beyit: Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su / Kim bu denli dutuşan odlara kılmaz çâre su
    Nazım Türü: Naat
  2. B
    Beyit: Bize kâfir demiş Müftî Efendi / Dutayım ben ana diyem müselman
    Nazım Türü: Hicviye
  3. C
    Beyit: Kaanî, o Süleymân-ı zamân gitdi cihândan / Kaldı elem ü derd ü belâ halka nişândan
    Nazım Türü: Mersiye
  4. D
    Beyit: Tûtî-i mu‘cize-gûyem ne desem lâf değil / Çerh ile söyleşemem âyinesi sâf değil
    Nazım Türü: Fahriye
  5. Beyit: Hüsrev-i dârâ-haşem sultân-ı sâhib-adl ü dâd / Mülk-i Osmânîye dermân kıldı lutf-ı kirdigâr
    Nazım Türü: Münacat    Answer

Answer

Beyit: Hüsrev-i dârâ-haşem sultân-ı sâhib-adl ü dâd / Mülk-i Osmânîye dermân kıldı lutf-ı kirdigâr
Nazım Türü: Münacat eşleştirmesi yanlıştır.
Hükümdarı, adaleti ve devletin gücünü öven beyit 'methiye' nazım türüne aittir. Beyitte geçen 'Hüsrev' ve 'sultân' kelimeleri bu övgünün dünyevi bir yöneticiye yapıldığını açıkça göstermektedir. Bu beytin Allah'a yakarış şiiri olan 'münacat' ile eşleştirilmesi yanlıştır.

Step-by-Step Solution

1
Seçeneklerde verilen beyitlerin anahtar kelimelerini ve temalarını incelemek.
Her beyitte geçen anahtar kavramlar belirlenir: Birinci beyitte 'su' (peygamber sevgisi), ikinci beyitte 'Müftî Efendi'ye verilen iğneleyici cevap (yergi), üçüncü beyitte 'Süleymân-ı zamân gitdi cihândan' (ölüm), dördüncü beyitte 'Tûtî-i mu‘cize-gûyem' (şairin kendini övmesi) ve beşinci beyitte 'Hüsrev', 'sultân' (yönetici övgüsü) kelimeleri öne çıkar.
Divan edebiyatında nazım türleri, işlenen konuya ve hitap edilen makama göre belirlendiğinden kelime dağarcığı doğrudan türü ele verir.
2
Eşleştirilen nazım türlerinin tanımlarını göz önünde bulundurarak beyitlerin bu türlere uygunluğunu kontrol etmek.
Naat (Peygamber övgüsü), Hicviye (yergi), Mersiye (ölüm üzerine yazılan şiir) ve Fahriye (şairin kendini övmesi) eşleştirmeleri beyitlerin içeriğiyle tam olarak örtüşmektedir.
Doğru eşleştirmeleri eleyerek yanlış olan seçeneği kesinleştirmek gerekir.
3
Yanlış eşleştirilmiş olan seçeneği tespit etmek ve gerekçesini açıklamak.
'Hüsrev-i dârâ-haşem sultân-ı sâhib-adl ü dâd' dizesiyle başlayan beyitte dönemin padişahı övülmektedir. Bu bir methiye örneğidir. Ancak seçeneklerde bu beyit, Allah'a yalvarıp yakarma amacıyla yazılan 'münacat' ile eşleştirilmiştir.
Münacat ve methiye arasındaki konu ve muhatap farkını ortaya koyarak yanlışlığı kanıtlamak.

Key Concept

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları
Rate this question

Topics

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

More questions from this topic