Question

Difficulty: HardDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Edebiyat öğretmeni, derste öğrencilerine Divan edebiyatında şairlerin yalnızca dinî, tasavvufî ya da toplumsal konulara yönelmediklerini; aynı zamanda kendi sanatsal güçlerini de abartılı bir biçimde överek dile getirdiklerini belirtmiştir. Bu tür şiirlerde şairlerin, söz söyleme becerilerini peygamber mucizeleriyle kıyaslayacak kadar ileri götürebildiklerini ifade etmiş ve tahtaya bir beyit yazmıştır.

Buna göre öğretmen, tahtaya aşağıdaki beyitlerden hangisini yazmış olursa söz ettiği "fahriye" türünü örneklendirmiş olur?

  1. Sözümde cilve-gerdir mu'cizât-ı Hazret-i Îsâ
    Nefes urdukça ihyâ eylerem mevtâ-yı ma'nâyı
    Answer
  2. B
    Hak-teâlâ azamet birle yarattı iki kevn
    Kim biridir kâin��t u biri zât-ı Kibriyâ
  3. C
    Sensin o sadr-ı cihân-ârâ-yı dîvân-ı risâlet
    Ki senin şânına nâzil oldu Levlâke levlâk
  4. D
    Medet medet bu cihânın yıkıldı bir yanı
    Ecel celâlîleri aldı Mustafa Han'ı
  5. E
    Edirne şehri mi bu yâ gül-zâr-ı irem
    Ki her bir kûşesi olmuştur bir dârü'l-harem

Answer

Sözümde cilve-gerdir mu'cizât-ı Hazret-i Îsâ / Nefes urdukça ihyâ eylerem mevtâ-yı ma'nâyı beyiti
Şairin kendi söz söyleme yeteneğini ve şiir sanatındaki başarısını, ölüleri diriltme mucizesiyle özdeşleştirerek abartılı bir biçimde övdüğü beyit, fahriye türünün özelliklerini tam olarak yansıtmaktadır.

Step-by-Step Solution

1
Beyitlerin içerik çözümlemesinin yapılması
Beyitlerde geçen anahtar kavramlar (mu'cizât-ı Hazret-i Îsâ, Hak-teâlâ, dîvân-ı risâlet, Mustafa Han, Edirne) tespit edilir.
Nazım türünü belirlemek için beyitlerin hangi temayı işlediğini saptamak gerekir.
2
Şairin kendisini ve sanatını övdüğü 'fahriye' kavramının tanımıyla beyitleri karşılaştırma
Kendi söz söyleme gücünü ölüleri dirilten Hz. İsa mucizesine benzeten ve kendi şairliğini ön plana çıkaran beyit belirlenir.
Fahriye türünde şairin kendi yeteneğini olağanüstü benzetmelerle ve gururlu bir edayla övmesi temel belirleyicidir.
3
Diğer beyitlerin nazım türlerinin netleştirilmesi
Diğer beyitlerin sırasıyla tevhit (Allah'ın birliği), naat (Peygamber övgüsü), mersiye (ölüm acısı) ve şehrengiz (şehir övgüsü) olduğu saptanarak doğru seçenek doğrulanır.
Seçeneklerin doğru elenmesi ve konu eşleştirmelerinin hatasız yapılması için bu adım gereklidir.

Key Concept

Divan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları
Rate this question