Question

Difficulty: MediumSiyasi Alandaki İnkılaplar

Yeni Türk Devleti'nin kuruluş sürecinde gerçekleştirilen siyasi inkılaplar ile bu inkılapların gerçekleştirilmesinde doğrudan etkili olan temel gerekçeleri doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Saltanatın KaldırılmasıLozan Barış Konferansı öncesinde İtilaf Devletleri'nin hem İstanbul hem de Ankara hükümetlerini birlikte davet ederek ikilik yaratma planlarını boşa çıkarmak.
  • Ankara'nın Başkent İlan EdilmesiMillî Mücadele'nin yönetim merkezine dönüşen kentin coğrafi, askeri ve stratejik önemini hukuki olarak tescil edip yeni devletin merkezini belirlemek.
  • Cumhuriyetin İlanıEkim 1923'te yaşanan hükümet bunalımına (meclis hükümeti sisteminin tıkanmasına) son vermek, devletin adını ve rejimini netleştirerek devlet başkanlığı sorununu çözmek.
  • Halifeliğin KaldırılmasıDevletin laikleşmesi ve cumhuriyet rejiminin pekiştirilmesinin önünde duran, eski rejim taraftarlarının odak noktası haline gelebilecek kurumsal yapıyı ve çift başlılığı tamamen sonlandırmak.

Answer

Saltanatın Kaldırılması - Lozan Konferansı öncesi ikilikleri önleme gerekçesi; Ankara'nın Başkent İlan Edilmesi - Millî Mücadele merkezinin hukuken tescili gerekçesi; Cumhuriyetin İlanı - Hükümet bunalımını çözme ve devlet başkanl��ğı sorununu giderme gerekçesi; Halifeliğin Kaldırılması - Laikleşme ve cumhuriyet rejimini pekiştirme gerekçesi.
Doğru eşleştirmede; Saltanatın kaldırılması Lozan Konferansı'ndaki ikilik girişimlerini önlemekle, Ankara'nın başkent yapılması fiili merkeze resmiyet kazandırmakla, Cumhuriyetin ilanı hükümet bunalımını çözmek ve devlet başkanlığı sorununu gidermekle, Halifeliğin kaldırılması ise laikleşme sürecinin önündeki engelleri aşmakla doğrudan ilişkilidir.

Step-by-Step Solution

1
Saltanatın kaldırılma nedenini tespit etmek.
Saltanatın kaldırılması (1 Kasım 1922), Lozan Konferansı öncesinde İtilaf Devletleri'nin ikilik çıkarma girişimini önlemek amacıyla yapılmıştır. Bu nedenle Saltanatın Kaldırılması ile Lozan'da ikilik yaratılmasını engelleme ifadesi eşleşir.
Olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkisini kronolojik ve diplomatik bağlamda kurabilmek.
2
Ankara'nın başkent ilan edilme nedenini belirlemek.
Ankara'nın başkent yapılması (13 Ekim 1923), Millî Mücadele'nin fiilî merkezinin hukuken tescil edilmesidir. Dolayısıyla Ankara'nın başkent olması ile kentin stratejik öneminin tescil edilmesi eşleşir.
Yeni devletin yönetim merkezinin belirlenme sürecini kavramak.
3
Cumhuriyetin ilanının doğrudan gerekçesini belirlemek.
Cumhuriyetin ilanı (29 Ekim 1923), Sonbahar 1923'te yaşanan hükümet bunalımını çözmek ve kabine sistemine geçişi sağlamak amacıyla yapılmıştır. Bu yüzden Cumhuriyetin İlanı ile hükümet bunalımının çözülmesi eşleşir.
Meclis hükümeti sisteminin kriz yaratan yönünü ve cumhuriyetin bu krize getirdiği çözümü anlamak.
4
Halifeliğin kaldırılmasının amacını saptamak.
Halifeliğin kaldırılması (3 Mart 1924), laikleşmenin önündeki engelleri kaldırmak ve cumhuriyet rejimini güçlendirmek amacı taşır. Bu sebeple Halifeliğin Kaldırılması ile laikleşme ve çift başlılığın önlenmesi eşleşir.
Laik devlet düzenine geçişteki en önemli aşamayı analiz etmek.

Key Concept

Siyasi inkılapların neden-sonuç ilişkileri, laikleşme ve ulusal egemenliğin pekiştirilmesi süreçleri.
Estimated Time:2m 0s
Rate this question