Question

Difficulty: HardÂşık Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Âşık edebiyatında şiirler, hece sayısı ve yapısal özelliklerine göre "nazım biçimi"; işledikleri konulara göre ise "nazım türü" olarak sınıflandırılır. Buna göre, aşağıdaki dörtlüklerden hangisi nazım biçimi ve nazım türü bakımından sırasıyla "koşma" ve "koçaklama" olarak adlandırılabilir?

  1. A
    Güzellerin şahı o tatlı dili
    İncecik kemeri sarmıyor beli
    Ağlamaktan olmuş bir yağmur hali
    Açılmış gülşende güle benzerler
  2. B
    Köroğlu der durun geldim
    Düşman kanın yere saldım
    Vurup kellesini aldım
    Daha durman ey yiğitler
  3. Benden selam olsun Bolu Beyi'ne
    Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır
    Ok gıcırtısından kalkan sesinden
    Dağlar gümbür gümbür seslenmelidir
    Answer
  4. D
    Behey elâ gözlü dilber
    Vaktin geçer demedim mi
    Harami olmuş gözlerin
    Yolun keser demedim mi
  5. E
    Müftü efendiler yalan mı söyler
    Halkın bu halinden haber mi eyler
    Adalet kalmadı bitti hep işler
    Şu yalan dünyanın tadı kalmadı

Answer

Benden selam olsun Bolu Beyi'ne dizesiyle başlayan dörtlük.
Doğru cevap olan seçenekteki dörtlük, Köroğlu'na ait ünlü bir koçaklama örneğidir. Dizeler 11'li hece ölçüsüyle (11 hece) söylendiği için nazım biçimi 'koşma'dır. İçerik olarak Bolu Beyi'ne meydan okuma, yiğitlik ve savaş hazırlığı anlatıldığı için nazım türü 'koçaklama'dır.

Step-by-Step Solution

1
Dörtlüklerin hece sayılarını kontrol et.
Koşma nazım biçimi için dörtlüklerin 11'li hece ölçüsüyle yazılmış olması gerekir. A, C ve E seçenekleri 11'li; B ve D seçenekleri ise 8'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.
Âşık edebiyatında koşma ve semai/varsağı arasındaki en temel ayrım hece sayısıdır.
2
11'li hece ölçüsüyle yazılan dörtlüklerin konularını (nazım türlerini) analiz et.
A seçeneği 'güzellik/aşk' (güzelleme), E seçeneği 'eleştiri' (taşlama), C seçeneği ise 'yiğitlik/kahramanlık' (koçaklama) konusundadır.
Nazım türü, şiirin içeriğine ve işlenen temaya göre belirlenir.
3
Hem nazım biçimi hem de nazım türü istenen kriterlere uyan seçeneği belirle.
C seçeneği hem 11'li hece ölçüsü (koşma) hem de kahramanlık teması (koçaklama) şartlarını sağlamaktadır.
Soru kökünde her iki özelliğin de aynı anda bulunması istenmiştir.

Key Concept

Âşık Edebiyatı Nazım Biçimleri ve Türleri

Practice More

Farklı nazım türlerinden (taşlama, güzelleme) alınmış dörtlüklerin hece sayılarını sayarak biçim-tür ayrımı pratiği yapabilirsiniz.
Estimated Time:1m 40s
Rate this question