Question

Difficulty: HardDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Divan edebiyatında şairlerin ele aldığı temalar, şiirlerin nazım türünü doğrudan belirleyen en önemli ölçüttür. Aşağıda verilen beyitler ile bu beyitlerin ait olduğu nazım türlerini doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Kibriyâ-yı zâtına yoktur nihâyet yâ İlâh / Kudret-i bî-haddine lutfun delâlet yâ İlâhTevhit
  • Gün doğdu şâh-ı âlem uyanmaz mı hâbdan / Kılmaz mı cilve kâm-ı dil-i âfitâbdanMersiye
  • Sultân-�� rusül şâh-ı mümeccedsin efendim / Bî-çârelere devlet-i sermedsin efendimNaat
  • Tâhir Efendi bana kelp demiş / İltifâtı bu s��zde zâhirdirHicviye

Answer

Beyitlerin doğru eşleştirmesi şu şekildedir: Allah'ın büyüklüğünü anlatan ilk beyit tevhit ile; Kanuni Sultan Süleyman'ın ölümünü konu edinen ikinci beyit mersiye ile; Hz. Muhammed'e ��vgü içeren üçüncü beyit naat ile; Tahir Efendi'ye yönelik yergi barındıran dördüncü beyit ise hicviye ile eşleşmelidir.
Beyitler, içerdikleri anahtar kavramlar doğrultusunda çözümlendiğinde konularına göre tam olarak eşleşmektedir. Allah'ın yüceliğini ele alan beyit tevhit; ölüm acısını işleyen beyit mersiye; Hz. Muhammed'e övgü içeren beyit naat; yergi içeren beyit ise hicviye ile eşleşir.

Step-by-Step Solution

1
İlk beyitte geçen 'kibriyâ-yı zât' ve 'yâ İlâh' ifadelerini inceleyiniz.
Bu kelimelerin Allah'a sesleniş ve O'nun yüceliğine vurgu içerdiği tespit edilir.
Şiirin konusunun Allah'ın varlığı ve birliği olduğunu belirlemek için bu kavramların anlamlandırılması gerekir.
2
İkinci beyitteki 'şâh-ı âlem' ve 'uyanmaz mı hâbdan' ibarelerini değerlendiriniz.
Cihan padişahının ebedi uykusuna (ölümüne) telmihte bulunulduğu görülür.
Önemli bir kişinin ölümünden sonra yazılan taziye ve yas şiirlerini belirlemek için mersiye türüyle ilişkilendirilmelidir.
3
Üçüncü beyitte yer alan 'sultân-ı rusül' (peygamberlerin sultanı) tamlamasını analiz ediniz.
Burada övülen kişinin Hz. Muhammed olduğu anlaşılır.
Hz. Muhammed'e yazılan övgü şiirlerinin naat nazım türü altında toplandığı bilgisi kullanılır.
4
Dördüncü beyitte geçen 'kelp' (köpek) ve 'iltifat' kelimeleri arasındaki tezatlı yergi ilişkisini yorumlayınız.
Şairin kendisine hakaret eden birine karşı iğneleyici ve alaycı bir üslup (hiciv) kullandığı görülür.
Edebi eleştiri ve yergi içeren şiirlerin hicviye başlığında değerlendirildiğini bilmek doğru eşleştirmeyi sağlar.

Key Concept

Divan edebiyatında şiirlerin işledikleri temalara göre tevhit, münacat, naat, methiye, hicviye, mersiye gibi farklı nazım türlerine ayrılması.
Rate this question