Question

Difficulty: MediumDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Klasik Türk edebiyatında şiirlerin konu ve işleniş biçimlerine göre belirlenen nazım türleri, beyitlerin içerdiği anahtar kelimeler ve izlekler yardımıyla tespit edilebilir. Bu doğrultuda, aşağıda sunulan beyit örneklerini ilgili oldukları nazım türleriyle eşleştiriniz.

  • Hat-ı pâki sevâd-ı a'zam-ı cân / Edirne şehridir ol şehr-i cânânŞehrengiz
  • Sürülüp leşker-i İslâm o dem urdu hisârı / Gaziler kıldı gazâ mahv u harâb etti diyârıGazavatname
  • İlâhî, merhamet kıl bende-i bî-çâre vü zâra / Günahım çoktur ama sığınırım sen gibi Gaffâr'aMünacat
  • Tâhir Efendi bana kelp demiş / İltifâtı bu sözde zâhirdirHicviye

Answer

Birinci beyit şehrengiz ile, ikinci beyit gazavatname ile, üçüncü beyit münacat ile ve dördüncü beyit hicviye ile eşleşmektedir.
Verilen beyitlerdeki anahtar sözcükler (Edirne şehri -> Şehrengiz, gaza/gazi -> Gazavatname, İlahi/Gaffar -> Münacat, Tahir Efendi'ye yönelik kelp ithamı -> Hicviye) ait oldukları nazım türlerini kesin olarak belirlemektedir. Bu doğrultuda yapılan tüm eşleştirmeler ilgili beyitlerin tema ve kavram dünyasıyla birebir örtüşmektedir.

Step-by-Step Solution

1
İlk beyti inceleyerek içerdiği anahtar kavramları tespit etmek.
Beyitte 'Edirne şehri' ifadesi doğrudan geçmekte ve bir şehrin güzelliğinden söz edilmektedir.
Şehir güzelliklerini konu alan Divan edebiyatı nazım türü şehrengizdir.
2
İkinci beyti inceleyerek içerdiği anahtar kavramları tespit etmek.
Beyitte geçen 'leşker-i İslam', 'gazi' ve 'gaza' gibi kavramlar cihadı ve savaşı ifade etmektedir.
Savaşları ve kahramanlıkları anlatan nazım türü gazavatnamedir.
3
Üçüncü beyti inceleyerek içerdiği anahtar kavramları tespit etmek.
Beyitte 'İlâhî', 'merhamet', 'günah' ve 'Gaffâr' kelimeleri kullanılarak Allah'a yakarışta bulunulmaktadır.
Allah'a yalvarıp yakarmak amacıyla yazılan şiirler münacat nazım türüne girer.
4
Dördüncü beyti inceleyerek içerdiği anahtar kavramları tespit etmek.
Beyitte Tahir Efendi adlı kişiye yönelik alaycı bir üslup ve hakarete karşı ince bir yergi yer almaktadır.
Kişileri ya da toplumun aksayan yönlerini yeren şiir türü hicviyedir.

Key Concept

Divan edebiyatında beyitlerin içeriklerine ve anahtar kelimelerine göre nazım türlerini belirleme
Estimated Time:2m 0s
Rate this question