Bir edebiyat araştırmacısı, anonim halk edebiyatı ürünlerini derlerken karşılaştığı mani örneklerini yapısal özelliklerine göre şu şekilde tasnif etmiştir:
| Madde | Nazım Biçimi/Türü Özellikleri |
|---|---|
| I | Yedişer heceli dört dizeden oluşur, kafiye düzeni "aaxa" şeklindedir. |
| II | Dört dizeli tam maninin sonuna, aynı kafiye düzeninde iki dize daha eklenmesiyle oluşur; dize sayısı dörtten fazladır. |
| III | İlk dizesi yedi heceden az olan, genellikle cinaslı kafiye ile kurulan ve dize sayısı dördü geçmeyen örneklerdir. |
Buna göre, araştırmacının tasnifindeki II. maddeye uygun olan örnek aşağıdakilerden hangisidir?
- Derdim var dağlar gibi
Söylemem sağlar gibi
Gönlümde bir sızı var
Coşkunca çağlar gibi
Derdime bir çare var
Bulanık çaylar gibiAnswer - BOk de beni
Yâr kaşın ok de beni
Vurup canım alırsın
Bir gün olur ok de beni - CMani benim ezberim
Kan ağlıyor gözlerim
Ben o yârin yolunu
Her gün burda gözlerim - Dİncecikten bir kar yağar
Tozar Elif Elif diye
Deli gönül abdal olmuş
Gezer Elif Elif diye - EYüce dağ başında yatmış uyumuş
Elâ gözlerini uyku bürümüş
Benim yârim buralardan yürümüş
Gel beri gel beri görem yüzünü
Bırakmam elinden tutsam dizini
Answer
Dize sayısı dörtten fazla olan (6 dize) ve 7'li hece ölçüsüyle kurulan 'Derdim var dağlar gibi' ile başlayan şiir yedekli mani örneğidir.
Doğru kabul edilen şiir, yedişer heceli toplam altı dizeden oluşmaktadır. İlk dört dize ('aaxa') bir tam mani yapısı sunarken, sonuna eklenen 'Derdime bir çare var / Bulanık çaylar gibi' dizeleriyle yapı genişletilmiştir. Bu durum, araştırmacının II. maddede belirttiği 'dize sayısı dörtten fazla olan yedekli mani' tanımına tam uygunluk gösterir.
Step-by-Step Solution
Key Concept
Yedekli (Artık) Mani ve Yapısal Özellikleri