Examkin

Question

Difficulty: Very hardNazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

Aşağıda farklı dönem ve geleneklere ait üç şiir örneği verilmiştir:

I.
Âlâ gözlü benli dilber
Koma beni yâd eline
Sana kul olmaklığımız
Yazılmış alnım teline

II.
Saçma ey göz eşkden gönlümdeki odlara su
Kim bu denlü dutuşan odlara kılmaz çâre su

III.
Kalktı göç eyledi Avşar elleri
Ağır ağır giden eller bizimdir
Arap atlar yakın eder ırağı
Yüce dağdan aşan yollar bizimdir

Bu şiirlerin nazım biçimi (şekli) ve nazım türü özellikleri hakkında yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    I. ve III. şiirlerin hece sayıları aynı olduğundan her ikisi de koşma nazım biçimiyle yazılm��ştır; bu durum nazım biçimlerinin belirlenmesinde sadece konunun esas alındığını gösterir.
  2. B
    II. şiir, beyit birimi ve aruz ölçüsüyle yazıldığı için gazel nazım biçimindedir; dini bir konuyu ele aldığı için nazım türü mersiye olarak adlandırılmalıdır.
  3. C
    III. şiir, yiğitlik ve mücadele konusunu işlediği için koçaklama nazım biçimindedir; I. şiir ise sevgilinin güzelliğini övdüğü için güzelleme nazım biçimiyle oluşturulmuştur.
  4. I. şiir hece sayısı yönüyle semai nazım biçimine, teması yönüyle ise güzelleme nazım türüne örnektir; III. şiir ise 11'li hece ölçüsüyle yazıldığı için koşma nazım biçiminde olup yiğitçe bir edayla söylenmesi nedeniyle koçaklama nazım türü kapsamındadır.Answer
  5. E
    I. şiir lirik tarzıyla semai nazım türünü, III. şiir ise epik tarzıyla koşma nazım türünü örnekler; II. şiir ise tek dörtlükten oluşan tuyuğ nazım biçiminin özelliklerini taşır.

Answer

I. şiirin hece sayısı yönüyle semai nazım biçimine, teması yönüyle güzelleme nazım türüne; III. şiirin ise 11'li hece ölçüsüyle koşma nazım biçiminde ve yiğitçe edasından dolayı koçaklama nazım türüne ait olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Doğru olan seçenekte şiirlerin yapısal özellikleri ile tematik özellikleri doğru kavranmıştır. I. şiir 8'li hece ölçüsüyle yazıldığı için nazım biçimi semai, sevgilinin güzelliğini işlediği için nazım türü güzellemedir. III. şiir ise 11'li hece ölçüsüyle yazıldığı için nazım biçimi koşma, yiğitlik ve mücadeleyi işlediği için nazım türü koçaklamadır.

Step-by-Step Solution

1
Şiirlerin biçimsel (yapısal) özelliklerini (ölçü ve birim) belirlemek.
I. şiirin 8'li hece ölçüsüyle (Â-lâ göz-lü ben-li dil-ber: 8 hece) yazılmış bir dörtlük olduğu; II. şiirin aruz ölçüsü ve beyit birimiyle yazıldığı; III. şiirin ise 11'li hece ölçüsüyle (Kalk-tı göç ey-le-di Av-şar el-le-ri: 11 hece) yazılmış bir dörtlük olduğu belirlenir.
Nazım biçimleri belirlenirken hece sayısı, durak, uyak örgüsü ve nazım birimi gibi biçimsel unsurlar temel alınır.
2
Şiirlerin temalarını ve konularını analiz etmek.
I. şiirde sevgiliye duyulan aşkın ve güzelliğin işlendiği; II. şiirde Peygamber'e duyulan sevgi ve övgünün ele alındığı; III. şiirde ise yiğitlik, mücadele ve göç gibi epik konuların işlendiği tespit edilir.
Nazım türleri belirlenirken şiirin biçimsel özelliklerinden ziyade doğrudan doğruya işlediği konu ve tema esas alınır.
3
Elde edilen yapı ve konu verilerini klasik Türk edebiyatı terimleriyle eşleştirmek.
I. şiir semai (biçim) ve güzelleme (tür); II. şiir kaside (biçim) ve naat (tür); III. şiir koşma (biçim) ve koçaklama (tür) olarak eşleştirilir.
Hem Halk hem de Divan edebiyatında nazım biçimi ve türü eşleştirmelerinin teorik kurallarına uygun analiz yapılması gerekir.
4
Seçenekleri bu bilgiler doğrultusunda elemek.
I. şiirin semai/güzelleme, III. şiirin koşma/koçaklama özelliklerini doğru bir şekilde eşleştiren ve kavramları karıştırmayan ifadenin yer aldığı seçenek doğrulanır.
Öğrencilerin kavram kargaşası yaşamasını hedefleyen çeldiriciler elenerek doğru sonuca ulaşılır.

Key Concept

Nazım biçimi (şekli) şiirin dış yapısını (ölçü, kafiye şeması, nazım birimi); nazım türü ise şiirin içeriğini ve konusunu ifade eder.
Estimated Time:3m 0s
Rate this question

Topics

Nazım Biçimi ve Nazım Türü Kavramları

More questions from this topic