Question

Difficulty: MediumÜlkelerin Gelişmişlik Düzeylerini Belirleyen Kriterler

Aşağıda sol sütunda ülkelerin gelişmişlik düzeylerini belirlemede kullanılan bazı kriterler, sağ sütunda ise bu kriterlerin açıklamaları verilmiştir. Soldaki kriterleri sağdaki en uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

  • İnsani Gelişme Endeksi (İGE)Kişi başına düşen gelir, ortalama yaşam süresi ve okullaşma yılı gibi eğitim, sağlık ve ekonomik boyutları bir arada değerlendiren karma gösterge.
  • Sektörel İstihdam OranlarıHizmet ve sanayi sektörlerinde çalışanların oranının yüksek, tarım sektöründe ise çok düşük olmasının gelişmişlik üzerindeki doğrudan etkisini ortaya koyan yapısal ölçüt.
  • Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH)Bir ülkenin sınırları içinde üretilen toplam ekonomik değeri gösteren fakat sosyal refahı, adil gelir dağılımını ve yaşam standartlarını tek başına açıklamada yetersiz kalan makroekonomik büyüklük.
  • Demografik GöstergelerBebek ölüm hızı, ortalama yaşam süresi ve yaş bağımlılık oranı gibi ülkenin sağlık hizmetleri ile genel yaşam kalitesi hakkında bilgi sunan nüfusa dayalı ölçümler.

Answer

İnsani Gelişme Endeksi (İGE) ile karma gösterge açıklaması; Sektörel İstihdam Oranları ile hizmet/sanayi/tarım payı açıklaması; GSYİH ile makroekonomik büyüklük açıklaması; Demografik Göstergeler ile nüfusa dayalı sağlık/yaşam süresi açıklaması eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; İnsani Gelişme Endeksi (İGE) eğitim, sağlık ve gelir bileşenlerini kapsayan karma yapıya; Sektörel İstihdam Oranları hizmet/sanayi/tarım dağılımına; GSYİH toplam makroekonomik üretime; Demografik Göstergeler ise bebek ölüm hızı ve yaşam süresi gibi nüfus verilerine bağlanmalıdır.

Step-by-Step Solution

1
İnsani Gelişme Endeksi kavramının kapsamını belirleme.
İnsani Gelişme Endeksi'nin sadece gelir değil; eğitim (okullaşma yılı) ve sağlık (ortalama yaşam süresi) boyutlarını bir arada değerlendirdiği tespit edilir. Bu durum ikinci açıklama ile eşleşir.
İGE'nin çok boyutlu bir insani kalkınma ölçütü olduğunu anlamak.
2
Sektörel İstihdam Oranları kavramının ekonomideki yerini analiz etme.
Sektörel istihdamın, aktif nüfusun tarım, sanayi ve hizmet sektörlerindeki dağılımını gösterdiği ve gelişmiş ülkelerde hizmet/sanayi payının yüksek, tarım payının düşük olduğu belirlenir. Bu durum dördüncü açıklama ile eşleşir.
İstihdam yapısının ekonomik gelişmişlik düzeyini nasıl yansıttığını saptamak.
3
Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH) kavramının sınırlarını değerlendirme.
GSYİH'nin ülkedeki toplam üretim değerini gösteren saf bir ekonomik büyüklük olduğu, ancak sosyal refah ve yaşam standartlarını tek başına ölçemediği tespit edilir. Bu durum birinci açıklama ile eşleşir.
Ekonomik büyüme ile insani kalkınma arasındaki farkı ayırt etmek.
4
Demografik Göstergeler ile nüfus ve sağlık ilişkisini kurma.
Demografik göstergelerin bebek ölüm hızı, ortalama ömür gibi doğrudan yaşam kalitesi ve nüfus dinamikleriyle ilgili verileri sunduğu belirlenir. Bu durum üçüncü açıklama ile eşleşir.
Nüfusa dayalı sosyal kalkınma göstergelerini gruplandırmak.

Key Concept

Ülkelerin gelişmişlik düzeylerinin belirlenmesinde kullanılan ekonomik, sosyal ve demografik kriterlerin tanımları ve işlevleri.
Rate this question