Question

Difficulty: MediumToplumsal Değerler, Normlar ve Toplumsal Kontrol

Aşağıdaki sol sütunda verilen toplumsal durum örneklerini, sağ sütunda verilen ilgili norm türü ve yaptırım açıklamalarıyla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Kırmızı ışıkta geçen bir sürücüye trafik polisi tarafından para cezası uygulanması.Yazılı kurallara dayanarak yetkili kurumlarca uygulanan yasa (hukuk kuralı) ihlali ve resmi kontrol
  • Toplu taşıma aracında yüksek sesle müzik dinleyen bir bireyin çevresindekiler tarafından uyarılması ve ayıplanması.Gündelik yaşamı düzenleyen, yaptırımı kınama veya ayıplama olan adet normunun ihlali
  • Bayram ziyaretlerine katılmayan bir kişinin, akrabaları tarafından vefasızlıkla suçlanıp aile ortamlarından dışlanması.Toplumun derin ahlaki beklentilerini içeren ve yaptırımı dışlanma olan örf normunun ihlali
  • Kendi inanç sistemi doğrultusunda kutsal kabul edilen bir günde çalışmayı tercih eden bir kişinin vicdani huzursuzluk yaşaması.İnanç sistemine dayalı, yaptırımı manevi ve vicdani olan din kuralının ihlali

Answer

Kırmızı ışıkta geçen sürücüye ceza verilmesi yasa ihlali ve resmi kontrolle; toplu taşımada yüksek sesle müzik dinleyen kişinin ayıplanması adet normu ihlaliyle; bayram ziyaretine gitmeyen kişinin akrabalarınca dışlanması örf normu ihlaliyle; kutsal günde çalışmaktan kaynaklanan vicdani rahatsızlık ise din kuralı ihlaliyle eşleşir.
Toplumsal yaşamı düzenleyen kurallar (normlar) yazılı/yazısız olmalarına ve uygulanan yaptırımların (kontrol) türlerine göre sınıflara ayrılır. Eşleştirmede trafik cezası yazılı yasa ihlalini; toplu taşımadaki ayıplanma gündelik görgü kuralı olan adet ihlalini; akrabalarca dışlanma köklü ahlaki beklenti olan örf ihlalini; inanca bağlı vicdani rahatsızlık ise din kuralı ihlalini tam olarak temsil etmektedir.

Step-by-Step Solution

1
Kırmızı ışıkta geçme ve trafik polisi cezası durumunu analiz etmek.
Bu durum yazılı kurallara (kanunlara) dayanır ve devletin resmi görevlisi (polis) tarafından cezalandırılmıştır. Bu yüzden yasa ihlali ve resmi kontrol açıklaması ile eşleşmelidir.
Hukuki kurallar ve devlet gücünün kullanıldığı yaptırımların resmi niteliğini belirlemek.
2
Toplu taşımada yüksek sesle müzik dinleme ve ayıplanma durumunu analiz etmek.
Bu durum gündelik toplumsal görgü kurallarına (adet) aykırıdır ve yaptırımı resmi olmayan, çevredekilerin kınaması şeklindedir. Dolayısıyla adet normunun ihlali açıklaması ile eşleşmelidir.
Yazısız olan ve hafif toplumsal yaptırımlarla denetlenen gündelik kuralları tespit etmek.
3
Bayram ziyaretlerine katılmama ve akrabalarca dışlanma durumunu analiz etmek.
Geleneksel ve köklü ahlaki beklentiler örf normlarını oluşturur. Bayramlaşma gibi bağların koparılması ve buna yönelik dışlama yaptırımı örfün ihlal edildiğini gösterir. Bu yüzden örf normu ihlaliyle eşleşmelidir.
Toplumda güçlü bağları koruyan ve ihlalinde ciddi gayriresmi yaptırımları (dışlanma) barındıran norm türünü belirlemek.
4
Kutsal günde çalışma ve vicdani huzursuzluk durumunu analiz etmek.
İnanç temelli kutsallıklar din kuralları kapsamındadır ve bu kurallara uymamanın yaptırımı içsel/vicdani bir rahatsızlıktır. Bu yüzden din kuralı ihlaliyle eşleşmelidir.
Manevi inanç sistemine dayanan gayriresmi toplumsal normları saptamak.

Key Concept

Toplumsal Normlar (Yasa, Örf, Adet, Din) ve Toplumsal Kontrol/Yaptırım Türleri
Estimated Time:2m 0s
Rate this question