Question

Difficulty: MediumDivan Edebiyatı Nazım Türleri ve Konuları

Aşağıdaki sol sütunda verilen Divan edebiyatı beyitlerini, sağ sütundaki ait oldukları nazım türleriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Gün doğdu şâhım uyanmaz mı hâb-ı râhatdan / Belirdi subh-ı kıyâmet nişânı firkatdenMersiye
  • Yâ Rab belâ-yı aşk ile kıl âşinâ beni / Bir dem belâ-yı aşktan etme cüdâ beniMünacat
  • Cihânı kıldı müşerref kudûm-ı pâk-i Resûl / Ne mutlu âleme kim geldi ol penâh-ı enâmNaat
  • Bir eşek var idi zaîf ü nizâr / Yük elinden anınla zâr u fikârHicviye

Answer

Birinci beyit Mersiye, ikinci beyit Münacat, üçüncü beyit Naat ve dördüncü beyit Hicviye ile eşleşmelidir.
Doğru eşleştirme yapıldığında; birinci beyit ölüm temasıyla mersiyeye, ikinci beyit Allah'a yakarışıyla münacata, üçüncü beyit Hz. Peygamber övgüsüyle naata ve dördüncü beyit ise alaycı yergi unsuru taşıyan Harnâme'den alındığı için hicviyeye karşılık gelir.

Step-by-Step Solution

1
Birinci beyitteki anahtar kelimeleri ve temayı analiz etme
Beyitte geçen 'hâb-ı râhat' (ölüm uykusu) ve 'firkat' (ayrılık) kelimeleri ile şahın uyanmamasından bahsedilmesi, bu şiirin bir ölümün ardından yazılan mersiye olduğunu gösterir.
Beytin konusunu belirleyerek doğru türle eşleştirmek.
2
İkinci beyitteki hitap ve dua ifadelerini inceleme
Beytin 'Yâ Rab' seslenişiyle başlaması ve Allah'tan aşk belası dilemesi, doğrudan Allah'a yalvarış içeren bir münacat olduğunu ortaya koyar.
Yakarış ve dua konulu şiirlerin münacat başlığı altında toplandığını saptamak.
3
Üçüncü beyitteki dini şahsiyet referansını tespit etme
Beyitte geçen 'Resûl' (Hz. Muhammed) ve 'penâh-ı enâm' (insanlığın sığınağı) ifadeleri, bu şiirin Hz. Peygamber'i öven bir naat olduğunu gösterir.
Peygamber övgüsü içeren nazım türünü ayırt etmek.
4
Dördüncü beyitteki sembolik anlatımı ve eleştiriyi değerlendirme
Eşek figürü üzerinden çekilen eziyetin ve zayıflığın hikaye edilmesi, allegorik bir hiciv (hicviye) niteliği taşımaktadır.
Toplumsal veya bireysel aksaklıkları alaycı bir dille eleştiren türü belirlemek.

Key Concept

Divan edebiyatında beyitlerin işledikleri temalara (övgü, yergi, ölüm, yakarış vb.) göre nazım türlerine ayrılması
Rate this question