Examkin

Question

Difficulty: HardBilişsel, Sosyal ve Diğer Öğrenme Türleri

Tolman ve Honzik tarafından gerçekleştirilen klasik bir deneysel çalışmada, üç grup fare belirli bir labirente bırakılmıştır. Birinci grup labirente her bırakıldığında çıkışta yiyecekle ödüllendirilmiş; ikinci grup çıkışta hiçbir zaman ödüllendirilmemiş; üçüncü grup ise ilk on gün boyunca ödüllendirilmemiş ancak on birinci günden itibaren çıkışa yiyecek konulmaya başlanmıştır. Araştırmacılar, üçüncü gruptaki farelerin ilk on gün boyunca labirentte amaçsızca gezindiklerini ve hata sayılarında ciddi bir düşüş olmadığını gözlemlemişlerdir. Ancak on birinci gün yiyecekle karşılaşan bu farelerin, on ikinci güne gelindiğinde labirenti en başından beri ödüllendirilen birinci gruptaki fareler kadar hızlı ve az hata yaparak tamamladıkları saptanmıştır.

Buna göre, üçüncü gruptaki farelerin on birinci güne kadar gerçekleştirdikleri öğrenme süreci aşağıdaki kavramlardan hangisiyle açıklanabilir?

  1. A
    Klasik koşullanma
  2. B
    Deneme-yanılma yoluyla öğrenme
  3. Gizil (örtük) öğrenmeAnswer
  4. D
    İçgörüsel (sezişsel) öğrenme
  5. E
    Motor öğrenme

Answer

Gizil (örtük) öğrenme
Gizil (örtük) öğrenme, organizmanın farkında olmadan, ödül veya pekiştireç beklentisi olmaksızın gerçekleştirdiği ve davranışa yansıtmadığı öğrenmedir. Deneydeki fareler ilk on gün boyunca labirentin zihinsel haritasını çıkarmış, ancak bunu gösterecek bir güdülenme (yiyecek ödülü) olmadığı için performansa dönüştürmemişlerdir. On birinci gün yiyecek konulmasıyla birlikte bu öğrenme aniden davranışa yansımıştır.

Step-by-Step Solution

1
Deney grubunun ödül almadığı ilk on günlük süreçte labirentte serbestçe dolaşarak mekansal ilişkileri zihne kaydedip kaydetmediği analiz edilir.
Farelerin ödül olmamasına rağmen labirentin zihinsel (bilişsel) haritasını çıkardığı belirlenir.
Öğrenmenin gerçekleşmesi için o an pekiştirilmesinin şart olup olmadığını anlamak için bu analiz gereklidir.
2
On birinci gün ödülün (pekiştirecin) sunulmasıyla birlikte farelerin performans grafiğindeki ani değişim incelenir.
Daha önce davranışa dökülmeyen zihinsel haritanın, ödül motivasyonuyla aniden kusursuz bir performansa dönüştüğü görülür.
Öğrenme ile performans (davranış) arasındaki ayrımı ortaya koymak gerekir.
3
Farkında olmadan gerçekleştirilen ve pekiştirildiğinde aniden sergilenen bu öğrenme sürecinin psikoloji literatüründeki kavramsal karşılığı tespit edilir.
Bu sürecin Tolman tarafından ortaya konan gizil (örtük) öğrenme kavramına tam olarak uyduğu saptanır.
Soruda istenen kavramsal açıklamayı netleştirmek amacıyla bu tespit yapılır.

Key Concept

Bilişsel harita oluşumu ve performans ile öğrenme arasındaki ayrımı ortaya koyan gizil öğrenme süreci.
Rate this question

Topics

Bilişsel, Sosyal ve Diğer Öğrenme Türleri

More questions from this topic