Question

Difficulty: MediumHalk Edebiyatının Genel Özellikleri

Karac'oğlan der ki kondum göçülmez
Acıdır ecel şerbeti içilmez
Üç beş arşın bezden gayrı biçilmez
Dünya benim diyen yalan dünyadır

Halk edebiyatının biçim ve içerik özelliklerini yansıtan bu dörtlükten hareketle yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Halk şiirinde en sık kullanılan nazım birimi olan dörtlük tercih edilmiş ve hece ölçüsünün 1111'li kalıbıyla yazılmıştır.
  2. B
    Dize sonlarındaki 'göç-', 'iç-' ve 'biç-' eylemlerinin köklerinde bulunan 'ç' sesleri yarım kafiye oluşturmaktadır.
  3. Dize sonlarında yer alan '-ülmez / -ilmez' ekleri tam kafiye; köklerdeki 'ç' sesleri ise redif görevinde kullanılmıştır.Answer
  4. D
    Aşık edebiyatında şairlerin son dörtlükte takma adlarını kullanmaları kuralına (tapşırma) uygun olarak ilk dizede şairin adına yer verilmiştir.
  5. E
    Ölüm, ecel ve dünyanın geçiciliği gibi temaların işlendiği bu şiir, didaktik unsurlar barındırmaktadır.

Answer

Dize sonlarında yer alan ve aynı görevde kullanılan eklerin kafiye de��il redif oluşturması, köklerdeki tek ses benzerliğinin ise yarım kafiye olması nedeniyle 'tam kafiye ve rediflerin yer değiştirildiği' değerlendirme yanlıştır.
Dize sonlarında yer alan ve aynı görevde kullanılan eklerin kafiye değil redif oluşturması, köklerdeki tek ses benzerliğinin ise yarım kafiye olması nedeniyle 'tam kafiye ve rediflerin yer değiştirildiği' değerlendirme yanlıştır. Türk halk edebiyatında ek durumundaki benzerlikler redif, köklerdeki benzerlikler ise kafiye olarak kabul edilir.

Step-by-Step Solution

1
Dizelerin hece sayılarını ve nazım birimini inceleme.
Şiirin dörtlük nazım birimiyle yazıldığı ve her dizenin 1111 heceden oluştuğu (1111'li hece ölçüsü) görülür.
Halk şiirinin biçimsel özelliklerini belirlemek için hece ölçüsü ve nazım birimi kontrol edilmelidir.
2
Dörtlüğün sonundaki mahlas (tapşırma) varlığını tespit etme.
İlk dizede yer alan 'Karac'oğlan' ifadesi, aşığın şiirde mahlasını kullandığını (tapşırma yaptığını) gösterir.
Aşık edebiyatı geleneklerine göre şairler son dörtlükte tapşırma yaparlar.
3
Dize sonlarındaki ses benzerliklerini kafiye ve redif açısından çözümleme.
'göç-ül-mez', 'iç-il-mez', 'biç-il-mez' kelimelerinde yer alan '-ülmez / -ilmez' ekleri aynı görevdeki edilgenlik ve olumsuz geniş zaman ekleridir, dolayısıyla rediftir. Köklerde kalan 'göç-', 'iç-', 'biç-' kelimelerindeki tek ortak ses 'ç' ünsüzüdür ve yarım kafiyedir.
Kafiye kökte aranırken, dize sonundaki aynı işlevli ekler ve sözcükler redif oluşturur.

Key Concept

Halk Şiirinde Kafiye, Redif, Ölçü ve Tapşırma Analizi
Estimated Time:2m 0s
Rate this question