Question

Difficulty: MediumÂşık Edebiyatı Temsilcileri

Aşağıdaki sol sütunda verilen âşık edebiyatı temsilcilerini, sağ sütundaki kendilerine ��zgü belirleyici edebî nitelik ve eser bilgileriyle doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Âşık Şenlik1919. yüzyıl Rus işgali sırasında halkı direnişe çağıran koçaklamalarıyla tanınması ve "Latif Şah", "Selman Bey" gibi halk hikâyelerini tasnif etmesi
  • SümmanîBadeli âşıklar arasında yer alıp rüyasında gördüğü sevgilisi Gülperi'yi bulmak için diyar diyar gezmesi ve kendi adıyla anılan bir ezgi makamına sahip olması
  • Bayburtlu ZihniHem hece hem de aruz ölçüsünü kullanması, memleketinin Ruslar tarafından işgal edilmesi üzerine yazdığı ağıt niteliğindeki koşması ve "Sergüzeştname" adlı eseriyle tanınması
  • Gevherî1717. yüzyılda yaşamış, hem hece hem aruzla yazmış, m��zik bilgisi sayesinde kendi adıyla anılan bir makam oluşturmuş ve şiirlerinde Arapça-Farsça kelimelere diğer âşıklara göre daha fazla yer vermiş olması

Answer

Eşleşmeler şu şekildedir: Âşık Şenlik - Rus işgaline karşı direniş koçaklamaları söylemesi ve Latif Şah gibi halk hikâyeleri tasnif etmesi; Sümmanî - Badeli âşık olması, Gülperi'yi araması ve kendi adıyla anılan bir ezgi makamına sahip olması; Bayburtlu Zihni - Bayburt'un işgali üzerine koşma yazması ve Sergüzeştname adlı esere sahip olması; Gevherî - 17. yüzyılda hem hece hem aruzla yazması, müzik makamına sahip olması ve şiirlerinde yabancı kelimelere yer vermesi.
Verilen şairlerin her biri âşık edebiyatında kendilerine özgü biyografik unsurlar, yaşadıkları dönemler (Rus işgalleri) ve eserleriyle öne çıkar. Âşık Şenlik'in halk hikâyesi tasnifçiliği ve işgale karşı koçaklamaları; Sümmanî'nin bade içmesi ve Gülperi'yi araması; Bayburtlu Zihni'nin vatan konulu koşması ve Sergüzeştname'si; Gevherî'nin ise 1717. yüzyıl divan etkisi taşıyan dili ve makam sahipliği doğru eşleşmelerin temelini oluşturur.

Step-by-Step Solution

1
Âşık Şenlik'in ayıart edici niteliklerini belirleme
Âşık Şenlik'in Kars/Çıldır yöresinde yaşamış olması, Rus işgaline karşı koçaklamalar yazması ve halk hikâyesi tasnif etmesi özellikleri tespit edilir.
Âşık Şenlik'in halk edebiyatındaki yerini ve hikâye tasnifçiliği rolünü saptamak için bu adım gereklidir.
2
Sümmanî'nin biyografik ve sanatsal özelliklerini inceleme
Sümmanî'nin badeli âşık olması, rüyasında gördüğü Gülperi'yi bulmak için seyahat etmesi ve kendine özgü bir ezgi makamı (Sümmanî ağzı) kullanması özellikleri eşleştirilir.
Şairin rüya motifi ve badeli âşıklık geleneğiyle olan doğrudan ilişkisini kurmak için bu adım yapılır.
3
Bayburtlu Zihni'nin edebî kişiliğini ve eserlerini değerlendirme
Bayburtlu Zihni'nin Bayburt'un Rus işgali sonrasındaki harap hâlini anlatan meşhur koşması ile "Sergüzeştname" adlı mesnevisinin varlığı tespit edilir.
Şairin hem aruz-hece dengesini hem de en önemli eseri olan Sergüzeştname'yi belirlemek için bu adım gereklidir.
4
Gevherî'nin dönemsel ve üslup özelliklerini analiz etme
1717. yüzyılda yaşaması, divan edebiyatından etkilenmesi, müzik makamına sahip olması ve dilinin diğer âşıklara göre daha ağır olması bilgileri Gevherî ile eşleştirilir.
Gevherî'nin müzikal kimliğini ve diğer şairlerden (özellikle sadece heceyle yazanlardan) ayrılan divan etkisi gösteren yönlerini netleştirmek için bu adım uygulanır.

Key Concept

Âşık Edebiyatı şairlerinin yüzyılları, belirleyici edebî özellikleri ve eserleri
Estimated Time:2m 0s
Rate this question